قالب وردپرس افزونه وردپرس
خانه / بایگانی برچسب: فقه اسلامی

بایگانی برچسب: فقه اسلامی

آشنایی با دایره‌المعارف نگاری فقه اسلامی

آشنایی با دایره‌المعارف نگاری فقه اسلامی

شبکه اجتهاد: پنجم شهریور چهلمین روز درگذشت آیت‌الله سید علیرضا حائری، رئیس فقید ‌دایره‌المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل‌بیت (ع) بود. وی در سال ۱۳۳۰ شمسی در یزد، دیده به جهان گشود و با هجرت پدر به کربلا، دوران کودکی و نوجوانی خود را در این شهر گذرانید.  وی در آغاز نوجوانی از آنجا که مهد علم و حوزه گرانسنگ نجف اشرف، دوران طلایی و شکوفایی خود را پشت سر می‌گذاشت، رو به سوی این شهر نهاده و نزدیک به یک دهه به تحصیل علم در حوزه علمیه نجف اشرف پرداخت. عمده اساتید برجسته این فقید سعید در نجف اشرف، …

توضیحات بیشتر »

«غایه البادی فی شرح المبادی» چاپ و منتشر شد

چاپ و انتشار کتاب «غایة البادی فی شرح المبادی»

کتاب «غایه البادی فی شرح المبادی» دربارۀ مبانی فقه اسلامی است و توسط دکتر غلامرضا جمشیدنژاد اول تصحیح و تحقیق شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، مؤلف کتاب محمد بن علی بن محمد جرجانی غروی حلّی (سدۀ ۷- ۸ هـ. ق) شاگرد مبرز علامۀ حلّی است. این کتاب را جرجانی در شرح کتاب «مبادی الوصول الی علم الاصول» استادش نوشته است. در این اثر جرجانی آرای استادش علامه حلّی را در جایی که لازم بوده در نهایت احترام نقد کرده است. این کتاب که در عالم تشیع اهمیت فوق العاده‌ای دارد در قرن هفتم هجری به نگارش درآمده و نسخۀ …

توضیحات بیشتر »

فقه اسلامی و اقتباس از قانون‌نامه‌های پیش از اسلام، از ادّعا تا واقعیت

فقه اسلامی و اقتباس از قانون‌نامه‌های پیش از اسلام، از ادّعا تا واقعیت

شبکه اجتهاد: یکی از مسائلی که اسلام پژوهان غربی در مسیر مطالعات خود همواره به آن توجه داشته‌اند همانا «مشابهت‌های میان فقه اسلامی با قوانین سایر ادیان و سرزمین‌ها» است. البته اینگونه به نظر می‌رسد که گرایش «خاستگاه یابی» برای تعالیم دینی و خصوصاً آموزه‌های اسلامی، جزئی جدایی ناپذیر از مطالعات اسلامی در مغرب زمین است و حتّی برخی همچون ویلیام گراهام (قرآن پژوه دانشگاه هاروارد) سنّت خاورشناسی را همواره بر همین روال دانسته‌اند. [۱] (به عنوان یک نمونه می‌توان به کتاب “بازتاب‌های کلام اسلامی در فلسفه یهودی” هری ولفسون اشاره کرد که ریشه و خاستگاه بسیاری از عقاید اسلامی …

توضیحات بیشتر »

قرارهای تأمین در فقه و اسناد بین‌المللی با تأکید بر نظر امام خمینی

«قرارهای تأمین در فقه و اسناد بین‌المللی با تأکید بر نظر امام خمینی مکتوب شد

کتاب قرارهای تأمین در فقه و اسناد بین المللی (با تأکید بر نظر امام خمینی(ره)) تألیف دکتر زهرا یوسفی، در آبان ماه ۱۳۹۷ توسط پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، این کتاب از دو بخش تشکیل شده است: در بخش اول که تحت عنوان کلیات می‌باشد به سه فصل تقسیم می‌شود: در فصل اول که شامل دو مبحث می‌باشد و در هر مبحث به بررسی مفاهیم واژگان کلیدی چون قرارهای تأمین، سند بین‌المللی پرداخته و در فصل دوم به بررسی تاریخچه قرارهای تأمین و در فصل سوم انواع قرارهای تأمین تحت دو مبحث که …

توضیحات بیشتر »

فقه اسلامی و اقتباس از قانون‌نامه‌های پیش از اسلام، از ادّعا تا واقعیت

فقه اسلامی و اقتباس از قانون‌نامه‌های پیش از اسلام، از ادّعا تا واقعیت

شبکه اجتهاد: یکی از مسائلی که اسلام پژوهان غربی در مسیر مطالعات خود همواره به آن توجه داشته‌اند همانا «مشابهت‌های میان فقه اسلامی با قوانین سایر ادیان و سرزمین‌ها» است. البته اینگونه به نظر می‌رسد که گرایش «خاستگاه یابی» برای تعالیم دینی و خصوصاً آموزه‌های اسلامی، جزئی جدایی ناپذیر از مطالعات اسلامی در مغرب زمین است و حتّی برخی همچون ویلیام گراهام (قرآن پژوه دانشگاه هاروارد) سنّت خاورشناسی را همواره بر همین روال دانسته‌اند. [۱] (به عنوان یک نمونه می‌توان به کتاب “بازتاب‌های کلام اسلامی در فلسفه یهودی” هری ولفسون اشاره کرد که ریشه و خاستگاه بسیاری از عقاید اسلامی …

توضیحات بیشتر »

مدینه؛ میزبان بیست و‌سومین کنفرانس مجمع جهانی فقه اسلامی

مدینه؛ میزبان بیست و‌سومین کنفرانس مجمع جهانی فقه اسلامی

بیست و سومین کنفرانس مجمع جهانی فقه اسلامی با حضور نمایندگان ۴۶ کشور از امروز در مدینه آغاز می‌شود و به مدت پنج روز ادامه دارد. به گزارش شبکه اجتهاد به نقل از روزنامه البیان؛ بیست و سومین نشست مجمع جهانی فقه اسلامی با همکاری دانشگاه اسلامی مدینه با حضور علما، فقها و دانشگاهیان از ۴۶ کشور از امروز (ششم آبان ماه) در مدینه آغاز می‌شود. حاتم بن حسن المرزوقی، مدیر دانشگاه اسلامی مدینه، در این باره اظهار کرد: «ازدواج دختران کوچک با در نظر گرفتن حق ولی مصلحت دختر ومیزان اختیار ولی امر در منع و یا مشروط کردن …

توضیحات بیشتر »

پروژه «تضاد و تعارض در فقه اسلامی» در مراحل پایانی قرار‌ دارد

جزئیاتی از پروژه «حجیت و کارآمدی»

علی‌اکبریان، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: پروژه «تضاد و تعارض در فقه اسلامی» مشتمل بر ۶ مقاله در مراحل پایانی قرار دارد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین حسنعلی علی‌اکبریان عضو هیأت علمی پژوهشکده فقه و حقوق و مدیر این پروژه از مراحل پایانی این پروژه خبر داد و گفت: کتاب «تضاد و تعارض در فقه اسلامی» نوشته نویل، ج. کولسن ترجمه اسماعیل نعمت اللهی و محمد امامی‌پور است و مشتمل بر شش مقاله که هر یک از مقاله توسط پژوهشکده فقه و حقوق نقد شده است. وی گفت: این کتاب روند کشورهای اسلامی را در …

توضیحات بیشتر »

هیچ تقابلی بین فقه و علوم عقلی نیست/ عالمان علوم عقلی اغلب خود فقیه هستند

هیچ تقابلی بین فقه و علوم عقلی نیست/ عالمان علوم عقلی اغلب خود فقیه هستند

گاهی بین علوم عقلی و فقه تقابل مصنوعی ایجاد می‌کنند و در موضع دفاع از فقه، علوم عقلی را تحقیر می‌کنند و فتوا به کفر عالمان علوم عقلی می‌دهند؛ در حالی که هیچ تقابلی بین فقه و علوم عقلی نیست و عالمان علوم عقلی ما اغلب خود فقیه هستند. شبکه اجتهاد: مقام معظم رهبری در دیدار با دست اندرکاران برگزاری همایش حکیم طهران (مرحوم آقاعلی مدرس زنوزی) و اعضای مجمع عالی حکمت اسلامی، دعوت جوانان به علوم عقلی را مهم دانستند و در این باره گفتند: «توجه حوزه‌ها به علوم عقلی و به خصوص فلسفه خیلی مهم است … اگر …

توضیحات بیشتر »

ذخایر فقهی و کلامی امروز در تعامل اندیشه غربی باید رشد و توسعه بیشتری پیدا کنند

توجه به «فقه‌الوکاله» برای رفع پارادوکس در وکالت

مدیر حوزه‌های علمیه گفت: ما در امریکا و اروپا نیاز به صاحب نظران و فقهای آشنا به دنیای جدید و فقه معاصر داریم و انسان‌هایی‌ می‌خواهیم که پنجه در پنجه فیلسوفان و صاحب نظران غرب به کار علمی و پژوهشی بپردازند. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله علیرضا اعرافی شامگاه شنبه در همایش آکادمی اسلامی آلمان و ظرفیت‌های بین المللی حوزه‌های علمیه که در مدرسه علمیه امام خمینی(ره) برگزار شد، اظهار داشت: امیدواریم این حرکت در اروپا و آلمان بتواند ماندگار و به درخت تنومندی تبدیل شود. او با بیان اینکه ما حوزویان در واقع باید به یک مربی تبدیل شویم، …

توضیحات بیشتر »

انحراف مسیر فقه امامیه از روش عقلی به اخباریگری در دیدگاه شهید مطهری

سروش محلاتی: محذور «استلزام فقه جدید» باب نظریه‌پردازی را بسته است/ قاضی زاده: تقسیم علماء به سکولار و غیرسکولار، انقلابی و غیرانقلابی موجب محرومیت از برخی افکار جامعه است

یکی از نگرانی‌های شهید مطهری این است که قسمت‌هایی از فقه ما با عدالت زاویه پیداکرده است. ایشان در این زمینه نقدهای جدی دارد. در برخی از مسائل فقهی و احکام شرعی به‌خصوص در قرآن کریم مستقیماً مسئله‌ی عدالت و در نقطه‌ی مقابل مسئله‌ی ظلم را داریم. آیا آنجایی که خداوند تعالی در قرآن مستقیماً مسئله‌ی عدالت را مطرح کرده، ما اعتنا کرده‌ایم و پذیرفته‌ایم؟ به گزارش خبرنگار اجتهاد، نشست علمی با موضوع «چالش‌های فقه رایج از منظر آیت‌الله مطهری»، روز شنبه، ۸ اردیبهشت ماه، در موسسه فهیم واقع در شهر مقدس قم برگزار شد. در این نشست که دویست …

توضیحات بیشتر »

برگ برنده «فقه جواهری» از زاویه دید روش‌شناسی استنتاج فقهی

برگ برنده «فقه جواهری» از زاویه دید روش‌شناسی استنتاج فقهی

حجت‌الاسلام شاهنوش با تبیین وجه ممیز فقه جواهری از دیگر روش‌های استنتاج فقهی به بیان شرط استمرار این روش علمی در حوزه علمیه پرداخت. شبکه اجتهاد: اول شعبان مصادف است با روز وفات آیت‌الله شیخ محمدحسن نجفی که به علت نگارش کتاب معروف «جواهرالکلام» در میان اهل علم به «صاحب جواهر» معروف است. جایگاه والای این اثر علمی به‌حدی است که با گذشت حدود دو قرن از فوت صاحب‌جواهر عظمت علمی آن افول نکرده است؛ چنان‌که امام خمینی(ره) بار‌ها بر توسعه و تتبع «فقه جواهری» تاکید کردند، از جمله اینکه فرمودند: «در مورد دروس تحصیل و تحقیق حوزه‌ها، این جانب …

توضیحات بیشتر »

فقه نقطۀ وصل اسلام و جهان است؛ اما…

پارسانیا: نیازهای جدیدی داریم که باید در امتداد نوآوری شهید صدر مطرح شود/ الهی: تفکر شهید صدر شبکه‌ای است/ حکیم: شهید صدر بیشترین تأکید را بر روی روش‌شناسی دارد

 اختصاصی شبکه اجتهاد: شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر از هر فرصتی برای پرورش فکری و اخلاقی و تربیت سیاسی و اجتماعی شاگردان خود بهره می‌گرفت. وی برنامه‌های مختلفی برای این منظور طراحی کرده بود. برای نمونه با جمع ویژه‌ای از شاگردانش به‌طور هفتگی و گاه در موقعیت‌های خاص، جلساتی مشورتی تشکیل می‌داد که به‌اذعان خود شاگردان، هدف اصلی آن جلسات، رشد بینش سیاسی و اجتماعی ایشان بوده است. افزون‌براین، شهید صدر در روزهای پنج‌شنبه نیز جلسه‌ای برای عموم شاگردان و طلبه‌ها تشکیل داده بود که در آن، به پرسش‌های آنان دربارۀ مسائل گوناگون فکری و مباحث اجتماعی و سیاسی روز، …

توضیحات بیشتر »

تعدد زوجات؛ مستحب، مباح یا مکروه؟!

تعدد زوجات؛ مستحب، مباح یا مکروه؟!

حجت الاسلام علیزاده، دانش آموخته حوزه علمیه قم در یادداشتی به بررسی فتاوای علمای شیعه درباره عدم استحباب تعدد زوجات که ‌آیت‌الله خامنه‌ای پیش از این مطرح کرده بودند پرداخته است. به گزارش شبکه اجتهاد، بعد از بازتاب نظر حضرت ‌آیت‌الله خامنه‌ای مبنی بر عدم استحباب تعدد زوجات، در اذهان برخی طلاب و متدینین این نظر مخالف مشهور انگاشته شد و شاید برخی گمان داشتند مخالف با اجماع مسلم فقهای امامیه است. در ادامه یادداشت حجت الاسلام علیزاده، دانش آموخته حوزه علمیه قم درباره این موضوع می‌آید؛ در این نوشتار به بررسی فتاوای علمای شیعه تا حدی که روشنگر شهرت …

توضیحات بیشتر »

فقه، عهده‌دار مدنیت تمدن اسلامی/ داود مهدوی‌زادگان

تدبیر حکمرانی ولی فقیه در غائله بنزین

شبکه اجتهاد: ‌تمدن عبارت از منظومه‌ای از معرفت بشری متکثر و تعین‌یافته‌ای است که در اثر بر قراری نسبتی خاص با هستی پدید می‌آید. جوهره تمدن بر مدنیت آن است. آغاز شکل‌گیری تمدن با بحث از مدنیت است و آغاز فرو‌پاشی تمدن با انحطاط مدنیت است. برای همین است که در نام‌گذاری منظومه بشری (‌تمدن) از میان جمیع مولفه‌های تمدن، عنصر مدنیت برجسته شده است و آن منظومه را تمدن نامیده‌اند. ‌مدنیت، سامان اجتماع بشری بر پایه نظم و قانون است.سازه‌های مادی و معنوی بشر در اثر حاکمیت نظم و قانون یا همان مدنیت‌، پدید می‌آید. اگر قانون بر حیات …

توضیحات بیشتر »

مساله تکنولوژی و مدیریت فقهی/ داود مهدوی زادگان

اثری در زمره آثار کلاسیک علمای امامیه معاصر/ «شذرات المعارف» بیان‌گر استمرار اندیشه سیاسی نزد علمای امامیه است

شبکه اجتهاد: هدف از این گفتار تعیین نسبت فقه و فن آوری نیست بلکه در بیان راه حل اسلام برای برون شوی از مساله تکنولوژی است. فن آوری، صنعت و تکنیک، خصلت بشری است و همزاد با حیات بشری است؛ و نوعی تشبه به وصف خالقیت و صانعیت باری تعالی است. انسان از آن رو به افزارمندی اقبال کرد که در رسیدن به اهداف ناتوان است. افزارمندی، کنش عقلانی انسان است که به موجب آن، مواد طبیعت را به ابزاری برای رسیدن به هدف، تبدیل‌ می‌کند. تکنیک و فن آوری در گذشته مساله نبود و لذا از ناحیه فیلسوفان هم …

توضیحات بیشتر »

التفات سیاسی فقیهان/ داود مهدوی‌زادگان

تدبیر حکمرانی ولی فقیه در غائله بنزین

شبکه اجتهاد: فقه اسلامی خاستگاه کاملاً وحیانی دارد. قرآن کریم امر کرده است که برای پند و انذار مردم به تفقه در دین بپردازید: «وَمَا کَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِرُوا کَافَّه فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَه مِنْهُمْ طَائِفَهٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَلِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ» [سوره التوبه : ۱۲۲]. این تفقه در دین از همان زمان حیات رسول‌الله؟ص؟ آغاز شد و به تدریج به‌دلیل گستردگی معارف وحیانی، تفقه در دین تخصصی شد. بخشی از این معارف که مربوط به تکلیف و عمل مسلمانان است و به آن شریعت اسلامی گفته می‌شود، بر عهده دانشی به‌نام فقه نهاده شد. پس، …

توضیحات بیشتر »

چرا «گذر از فقه» شدنی نیست!/ داود فیرحی

بَرنده‌ و بُرنده‌تر از جنگ/ داود فیرحی

داود فیرحی استاد حوزه و دانشگاه در مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و در پاسخ به مجتهدشبستری به تبیین این مدعای خود پرداخته که چرا گذار از فقه شدنی نیست؟

توضیحات بیشتر »

نسخه الکترونیکی کتاب «مأخذشناسی جامع فقه اسلامی» عرضه شد

نسخه الکترونیکی کتاب «مأخذشناسی جامع فقه اسلامی» عرضه شد

مأخذشناسی حاضر شامل اطلاعات منابع مکتوب و چاپی دانش فقه اعم از کتاب، مقاله و پایان‌نامه است که از کتابخانه‌های مختلف در ایران و کشورهایی از جمله انگلستان، لبنان، امارات و عراق به دست آمد و بر اساس نام پدیدآورنده ترتیب یافت.

توضیحات بیشتر »

تفاوت‌های حکمی بلوغ و رشد در فقه اسلامی/ علی شریفی

تفاوت‌های حکمی بلوغ و رشد در فقه اسلامی/ علی شریفی

اختصاصی شبکه اجتهاد: در رابطه با دو عنوان بلوغ و رشد مباحث بسیاری مطرح است که در اینجا مجال پرداختن به آن‌ها نیست، امّا دو نکته ارتباط مستقیم با موضوع این بحث دارد: نخست اینکه بلوغ چیست و آیا مقصود از آن خصوص رسیدن به مرحله خاصی از رشد جنسی است یا ملاک و معیار دیگری وجود دارد؟ دوم اینکه چه آثاری بر آن مترتب گردیده است؟

توضیحات بیشتر »

«کودک» در فقه اسلامی و حقوق بین‌الملل/ علیرضا اسدی

«کودک» در فقه اسلامی و حقوق بین‌الملل/ علیرضا اسدی

اختصاصی شبکه اجتهاد: حداقل در فرهنگ ما، سخن گفتن از «کودک»، تداعی‌کننده افرادی با سن تقریبی ۳ تا ۷ سال است؛ اما شکل‌گیری این مفهوم برخاسته از آن چارچوبی است که ساخت مفاهیم و تعیین قلمرو آن‌ها را در حوزه زندگی روزمره را موجه می‌سازد.

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics