شبکه اجتهاد: اذن جهاد، توصیه به جهاد، ترغیب به جهاد و فتوای جهاد فرق دارند و هر کدام، دارای موازین و ادبیات فقهی خاصی هستند. در آیات متعددی از قرآن به اصل جهاد اشاره شده است: وَ جاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ… وَ قاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یُقاتِلُونَکُمْ و… اما فتوای جهاد در عصر غیبت، بهمعنای دستور حاکم شرع …
Read More »آخرین اخبار
مکانیزم فتوا و توجه به اصل شرایط و مقتضیات زمانی در استنباط حکم شرعی/ مهدی لسانی
شبکه اجتهاد: اکنون که ناو ایرانی خارج از منطقه مورد اصابت قرار گرفته، جنگ دیگر منطقهای نیست و داراییهای آمریکا و اسرائیل، اهداف مشروع ایران در سرتاسر جهان میتواند تلقی شود. در عین حال مبدأ حملات باید دقیقا شناسایی شود و به مردم معرفی شود که حمله کننده آمریکا بوده یا اسرائیل؟ و به منافع همان مبدأ در سایر نقاط …
Read More »رهبر آینده و آینده امت/ علی صالحی منش
شبکه اجتهاد: حکومت که در دیدگاه اسلامی، دستگاه اجرای دین در جامعه است، در عصر غیبت بر عهده فقیه عادل، توانا و زمان شناس گذاشته شده است، بر این اساس فقیهی که صلاحیت برتری از دیگر فقیهان عصر خود در این زمینه داشته باشد از طرف امام زمان (عج) به عنوان نائب عام مطرح میگردد. این حقیقت نشان دهنده آن …
Read More »تحلیل راهبردی-فقهی از لزوم تداوم نبرد تا تحقّق «عدم فتنه»؛ نقد پدیده آتشبس در منازعات نامتقارن/ سیدمرتضی میرزاده اهری
اختصاصی شبکه اجتهاد: در مطالعات ژئوپلیتیک و روابط بینالملل، مفهوم «صلح پایدار» همواره به عنوان غایت نهایی متون نظری در نظر گرفته میشود. با این حال، در پارادایم فقه کلان مقاومت و دفاع مقدّس، صلحِ بدون عدالت و بدون رفع عوامل تهدید، نه تنها یک آرمانشهر نیست، بلکه یک «تله راهبردی» محسوب میشود. بر این اساس، توقف درگیریهای نظامی در …
Read More »در رثای آن زعیم شهید/ محسن الویری
شبکه اجتهاد: شنبه نهم اسفند ۱۴۰۴ (دهم ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷ ق.) بزرگترین رویداد تاریخ معاصر جهان پس از پیروزی انقلاب اسلامی در زمینی از تبار کربلا رخ داد و بزرگمردی از تبار سیدالشهداء به دست نامردانی از تبار یزید در نهایت مظلومیت به شهادت رسید. این رویداد که خود نیز از تبار عاشورا بود، از یک سو غمبارترین رویداد …
Read More »درباره انتخاب رهبر، هرکس به جای خود!/ محسن قنبریان
شبکه اجتهاد: شوک مصیبت تمام شد و افراط و تفریط ها سر باز کرد! به اندازه برادری کوچک دو رویکرد نادرست و ۴ عملکرد نادرست را میشمارم! رویکرد اول: دخالت به جای نظارت! شهید بهشتی طراح جمهوریت، برای مردم نقش نظارتی حداکثری قائل بود؛ اما «نظارت» را غیر از «دخالت» میدید. عملکردهای نادرست این رویکرد ۱. معرفی کردن کاندیدا برای …
Read More »بیانات مهم آیتالله مکارم شیرازی درباره مسائل روز کشور
… در آغاز انقلاب همه چیز بهم ریخته بود. نه ارتشی داشتیم، نه سپاهی داشتیم، نه نیرو انتظامی داشتیم. دشمن هم احساس کرد، وقتی هست که باید ضربهٔ نهایی را بزند. به همین خاطر صدام را تحریک کردن که به ایران حمله کند… اما اون موقع اشتباه کردن…الان که در شرایط خیلی بهتری هستیم. و قطعا پشیمانشان میکنیم… قلبهایتان آرام باشد… …
Read More »با فقدِ پیشوای امت نیز بنای رفیع مقاومت، فرونخواهد ریخت/ حمیدرضا شریعتمداری
شبکه اجتهاد: تاریخ شیعه و بلکه تاریخ انسانیتِ توأم با کرامت و فضیلت، همواره دو چهرهی نمایان داشته: چهرهای تراژیک و غمبار که با اشک و خون نگارگری شده و چهرهای مقتدر و ظفرمند که راه عزت و کرامت را به همه نشان میدهد، دودمان ظالمان را به باد میدهد و اصالت و حقانیت راه فطرت و فضیلت را تثبیت …
Read More »شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی
روح بلند پیشوای ملّت بزرگ ایران و پیش قراول امّت اسلامی، حضرت امام خامنهای با نوشیدن شهد گوارای شهادت در ماه مبارک رمضان به ملکوت اعلی پیوست. به گزارش شبکه اجتهاد، شورای عالی امنیّت ملّی در این زمینه بیانیهای به این شرح صادر کرده است: بسم الله الرّحمن الرّحیم روح بلند پیشوای ملّت بزرگ ایران و آزادیخواهان جهان و امت …
Read More »توسعهپذیری آیات الأحکام؛ مبانی و ملاکها
با گسترش مسائل مستحدثه و تحولات ساختاری در جوامع اسلامی، ضرورت بازخوانی نقش قرآن در فرآیند اجتهاد، بیش از پیش احساس میشود. کتاب «توسعهپذیری آیات الأحکام؛ برداشت اول: مبانی و ملاکها» تلاشی است روشمند برای تبیین مبانی نظری و اصول روششناختی توسعه دایره آیات الاحکام در فقه امامیه است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، قرآن کریم به عنوان منبع اصلی شریعت، …
Read More »«نصب الهی» و «انتخاب مردمی»؛ سوءتفاهمی که باید حل شود/ محمدعلی رنجبر
شبکه اجتهاد: در سالهای اخیر، یکی از سوءتفاهمهای پرتکرار درباره نظریه ولایت فقیه این است که گفته میشود: «رهبر قطعاً انتصابی و از طرف خداست.» همین تعبیرِ نادقیق، برای بخشی از نسل جوان این ذهنیت را ایجاد میکند که گویی حاکم سیاسی خود را «سایه خدا» معرفی میکند و هیچ سازوکار عقلایی و نظارتی در کار نیست. اما واقعیت نظریهای …
Read More »طراحی و تأسیس رشته «فقه تعلیم و تربیت»؛ پاسخ حوزه خراسان به نیازهای تربیتی نظام اسلامی
برگزاری رویداد علمی «رشته فقه تعلیم و تربیت حوزه علمیه خراسان؛ ضرورت و ظرفیت» با حضور معاونان علمی حوزههای علمیه کشور و خراسان، از عزم جدی این حوزه برای طراحی و تأسیس رسمی رشته «فقه تعلیم و تربیت» حکایت دارد؛ حرکتی که با تکیه بر شکلگیری حلقههای اجتهادی، تدوین اسناد و سرفصلهای تخصصی، تولید آثار علمی و برنامهریزی برای مقاطع …
Read More »از نوسازی علمی تا کنشگری تمدنی؛ بازخوانی رسالت حوزه در مواجهه با بحرانهای ملّی
نوسازی ظرفیتهای علمی و چابکسازی نهادی، نه یک انتخاب، بلکه الزامی برای استمرار مرجعیت دینی و پاسخگویی به مسائل مستحدثه در تراز حکمرانی اسلامی تلقی میشود. این هماندیشی با نقد انفعال نهادی در برابر گسلهای اجتماعی و فرهنگی تأکید کرد. ضرورت گذار از ساختارهای ایستا به حکمرانی هوشمند و مسئلهمحور و تدوین پروتکلهای عملیاتی برای مدیریت بحران و ایجاد داشبورد …
Read More »چابکسازی نهادی و بازمعنایی ظرفیتهای فقهی؛ راهبرد عبور از انفعال در برابر تهدیدهای ملی
اساتید حاضر در نشست مطرح کردند: بدون اصلاح فرآیندهای نهادی و پیوند نظاممند میان فقه و علوم مدرن، مقابله با بحرانهای نوپدید ملی ناممکن خواهد بود./ علوم اسلامی زمانی در برابر تهدیدها مقاوم خواهد بود که بتواند محصولی برتر و رقابتی در بازار نیازهای اجتماعی ارائه دهد./ ظرفیتسازی نهادی به معنای ایجاد ساختاری است که در آن فقه از دادههای …
Read More »نظام امامت و امت و رسالت جاهلیت زدایی!/ گفتگوی مبتنی بر احترام متقابل؛ ماموریت فرهنگی مسلمانان در جوامع مسیحی
آیتالله جوادی آملی با اشاره به ساختار نظام اسلامی اظهار داشت: نظام ما نظام «امامت و امت» است. کار نظام امامت و امت، تنها عالمکردن مردم و جهلزدایی نیست؛ جهلزدایی وظیفه حوزههای علمیه و دانشگاه است و جهالتزدایی رسالت حسینیه و مسجد به شمار میرود. مسئولیت اصلی نظام امامت و امت، جاهلیت زدایی است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین …
Read More »«وجوب تبیّن» از اخبار و روایتها در عصر جنگ رسانهای/ حسین بنیادی
اختصاصی شبکه اجتهاد: قرآن کریم در آیه شریفه ششم سوره حجرات «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَهٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ» قاعدهای کلی را درباره خبر قاسق بیان میکند. اصولیون در باب حجیت خبر واحد به مفهوم شرط و مفهوم وصف آیه برای فبول خبر عادل واحد استدلال کردهاند که البته نزاع …
Read More »بدون «فقه نظامات»، پاسخگویی فقه به نیازهای جامعه دشوار است/ فقه مدیریت تلاشی است بر پایه مقاصد شریعت و معارف قرآنی
استاد فقیهی، با طرح برخی از چالشهای پیشروی مدیران جامعه اسلامی گفت: پرسشهایی از قبیل نسبت مصلحت عرفی با قواعد اجتهادی، مبانی مدیریت منابع انسانی در نظام اسلامی، و ماهیت فقهی یا ولایی سیاستگذاری عمومی، نشان میدهد که بدون حرکت بهسوی «فقه نظامها»، پاسخگویی فقه به نیازهای واقعی جامعه با دشواری مواجه خواهد شد. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد شیخ …
Read More »نوسازی ظرفیتهای درونی؛ رسالت علوم اسلامی در برابر تهدیدهای ملّی
اساتید حاضر در نشست تاکید کردند: نمیتوان از رشتههای نظری و بنیادی توقع مداخله اجتماعی در حد ارائه خدمات مستقیم داشت، بلکه هدف اصلی از این رشتهها باید تولید نظریههای اجتماعی باشد/ برشهای تخصصی کوتاه مدت که نظام آموزشی حوزه، به پیروی از نسل چهارم دانشگاهی در غرب ایجاد کرده، فرصت انباشت علمی لازم برای تولید نظریه را از بین …
Read More »سلوک وارستگی در سپهر علم و عمل/ علیرضا نوروزی
اختصاصی شبکه اجتهاد: در پهنه علم و عمل، گاه انسانهایی پدیدار میشوند که نه تنها مظهر دانشاند، بلکه تجسم اخلاق، مدیریت و خدمت خالصانه به جامعه حوزوی و دانشگاهی نیز هستند. حجتالاسلام والمسلمین حاج سید مهدی نقیبی (رضواناللهعلیه) یکی از همین چهرههای برجسته بود؛ عالمی فرهیخته که بیش از چهار دهه با تدریس و مدیریت مدرسه علمیه امام حسن عسکری …
Read More »لیست وجوهات شرعی دفاتر مراجع تقلید، رمضان ۱۴۰۴
دفاتر مراجع معظم تقلید لیست وجوهات شرعی و مقدار کفارات و عبادات را برای رمضان سال ۱۴۰۴ اعلام کردهاند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، یکی از پرسشهای رایج مؤمنان، اطلاع از میزان وجوهات شرعی، کفارات و هزینههای مربوط به برخی عبادات است. دفاتر مراجع معظم با اعلام مبالغ مربوطه، زمینه را برای انجام تکالیف شرعی و …
Read More »توصیههای آیات مکارم شیرازی و نوری همدانی به سفیر ایران در واتیکان
در دیدار حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین مختاری، با آیات عظام ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، بر «گسترش تعاملات فرهنگی و دینی»، «ایجاد رفتوآمدهای فرهنگی و شناخت متقابل»، «افزایش تبادلات علمی و فرهنگی»، «سفر اندیشمندان و جوانان مسیحی به ایران و اعزام طلاب ایرانی به واتیکان»، «برگزاری برنامههای مشترک علمی و نگارش کتابهای مشترک»، «بهرهبرداری رسانهای از دیدار رهبران ادیان»، …
Read More »نظام حقوق در حکمرانی اسلامی؛ جایگاه مردم در توازن مصلحت و شریعت/ محمدجواد قاسمی
شبکه اجتهاد: چهل و هفت سال است که خیابانهای بهمنماه، گواهی بر یک حضورِ مستمر و پر شور است. اما فراتر از این جلوههای باشکوه، یک پرسشِ مهم همواره در سایه انقلاب ما قرار گرفته است: در مهندسیِ قدرتِ دینی، جایگاه مردم کجاست؟ آیا حضورِ اکثریت، صرفاً نردبانی برای عبور از مقاطعِ بحرانی است، یا بخشی از نظام حقوقیِ لاینفکِ …
Read More »بازخوانی سیر هفتگانهٔ اندیشه اقتصادی شهید صدر/ چرا نسخههای غربی در اقتصاد جوامع اسلامی کارساز نیستند؟
منظومه اقتصادی شهید صدر در یک چارچوب هفتمرحلهای سامان مییابد: از «ضرورت اقتصاد اسلامی» و طرح نیاز جامعه به الگوی مستقل، تا «ماهیت اقتصاد اسلامی» و تمایز آن از علم اقتصاد؛ از «ویژگیهای اقتصاد اسلامی» و هویت اخلاقی و جامع آن، تا «اصول اساسی اقتصاد اسلامی» بهمثابه ستونهای عدالت و مالکیت؛ سپس «قواعد کلی اقتصاد اسلامی» بهعنوان ساختار راهبردی نظام، …
Read More »بر مدار سنت حوزوی؛ روایت تصویری از سفر آیتالله اشرفی شاهرودی به قم
آیتالله حاج شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی، از علمای برجسته حوزه علمیه مشهد و از شاگردان آیتالله خویی و امام خمینی، در سفری چندروزه به شهر مقدس قم، ضمن زیارت حرم مطهر بانوی کریمه اهل البیت (ع) حضرت فاطمه معصومه (س) در چارچوب سنت دیرینه حوزوی، با مراجع عظام تقلید و شماری از علما و اساتید حوزه علمیه قم دیدار و …
Read More »دیالکتیکِ قبض و بسط در علم اصول؛ آسیبشناسیِ گذار از «ایجازِ کاشفالغطاء» تا «هژمونیِ پساانصاری»/ سیدمرتضی میرزاده اهری
اختصاصی شبکه اجتهاد: مسألهی «تورّم علم اصول» و نسبتِ میانِ حجم مباحث آموزشی با کارآمدیِ استنباطی، یکی از چالشهای نهچندان نوپدید در حوزههای علمیه شیعه است. نوشتار حاضر با رویکردی تحلیلی-انتقادی، نخست به بازخوانیِ نقدِ تاریخیِ سیّدمحسن امین در کتاب «أعیان الشیعه» میپردازد؛ نقدی که بر پارادوکسِ روشیِ شیخ انصاری (میانِ ستایشِ ایجازِ کاشفالغطاء و نگارشِ مبسوطِ رسائل) تمرکز دارد. …
Read More »همدلی با مردم؛ پاسخ به نسبتهای نادرست علیه روحانیت
متأسفانه خیلی از مشکلات کشور از جمله مسائل اقتصاد را به نام روحانیت تمام میکنند، درحالی که اینگونه نیست و کار در دست دیگران است. مردم باید بدانند ما از مشکلات آنان با خبریم و خودمان هم این مشکلات را لمس میکنیم و مانند آنها زندگی میکنیم. به مسئولان هم مکررا در مکرر تذکر دادهایم چه در جلسه خصوصی و …
Read More »دفاع فقهی–اقتصادی از پولطلا بهمثابه نظام پولی تورمگریز، عادلانه و قابل اجرا/ سید محمدصدرا متولی امامی
اختصاصی شبکه اجتهاد: مقاله «نقد و بررسی نظریه پولطلا» که توسط جمعی از پژوهشگران حوزوی در عرصه بانکداری نگاشته شده است، میکوشد نشان دهد که نظام پولطلا، فاقد قابلیت اجرا در اقتصاد مدرن است و مشکلاتی همچون تورم، بدهی دولت و نابرابری، ذاتی پول اعتباری نیستند. این مکتوب با رویکردی تحلیلی ـ انتقادی نشان میدهد که نقد مذکور مبتنی بر خطاهای …
Read More »الزامات تحول در ساختار تقنین/ نقطه عزیمت همه نظامات اجتماعی باید فقه باشد
عضو هیأترئیسه مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختاری فرآیند تقنین در کشور، خواستار آن شد که هیچ طرح و لایحهای بدون بررسی در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس وارد دستور کار مجلس شورای اسلامی نشود و تصریح کرد: حوزه علمیه باید از ناظر بیرونی به کنشگر فعال و منبع مشروعیتبخش نظام قانونگذاری تبدیل شود. به گزارش شبکه اجتهاد، …
Read More »فقه در میدان امنیت: مرز اعتراض، اغتشاش و تحقق محاربه
حجتالاسلام والمسلمین علیرضا ابراهیمی در گفتگویی، چارچوب فقهی و حقوقی برخورد با اغتشاشات اخیر، از حق اعتراض مشروع تا مصادیق محاربه و افساد فیالارض، و نقش مباشر، شریک و مسبب در جرایم امنیت عمومی و اقتصادی را تبیین میکند. این مصاحبه خواندنی، نحوه رعایت دقت قضایی، مسئولیت کیفری و مدنی افراد و جایگاه فقه سیاسی در مواجهه با تهدیدات داخلی …
Read More »اصول فقه، صراط مستقیم استنباط در مواجهه با تحولات معرفتی و اجتماعی
شبکه اجتهاد: ذات اقدس نه تنها علم را بر ما واجب کرد، علوم فراوانی را برای ما مقرر کرد (یک)، به ابزار علمی سوگند یاد کرد؛ به قلم قسم یاد کرد به مرکّب قسم یاد کرد و به خود کتاب و علم که روشن است. اگر به مرکّب قسم یاد میکند: «ن» و اگر به قلم قسم یاد میکند: «و …
Read More »
شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت