شبکه اجتهاد: یکی از پرسشهایی که در روزهای جنگ مطرح میشود، پرسش از نسبت میان آیه ۱۹۵ سوره مبارکه بقره «وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدیکُمْ إِلَى التَّهْلُکَه» با ادله جهاد است. برخی بر این نظر هستند که این آیه میتواند ادله جهاد را تقیید بزند. این دیدگاه، سابقهای هم در کتب فقهی دارد. برخی فقها مانند محقق کرکی بر آن شدهاند …
Read More »آخرین اخبار
پدیدهی «سیاهیلشکرسازی» برای دشمن از منظر فقه/ محمد عشایری منفرد
شبکه اجتهاد: یکی از عناوینی که در باور فقیهان، حکم شرعی بدان تعلق یافته است، عنوان «تکثیر سواد المشرکین» است. قدیمترین سخنی که در این موضوع در دست داریم، سخن ابنعباس است که در شأن نزول آیهی مبارکِ «إِنَّ اَلَّذِینَ تَوَفّٰاهُمُ اَلْمَلاٰئِکَهُ ظٰالِمِی أَنْفُسِهِمْ قٰالُوا فِیمَ کُنْتُمْ قٰالُوا کُنّٰا مُسْتَضْعَفِینَ فِی اَلْأَرْض» میگوید: گروهی از مسلمانان که هجرت نکرده بودند …
Read More »
واکاوی عملکرد آیتالله سیستانی در جنگ رمضان در گفتوگو با دکتر عبدالوهاب فراتی؛
آیتالله سیستانی بیشتر از ما نسبت به سرنوشت ایران و رویدادهای آن حساس و نگران هستند
یکی از فضلای حوزه قم که در آن ایام در عراق به سر میبرد، خدمت آقای سید محمدرضا سیستانی رسیده بود. ایشان نقل میکردند که شب گذشته آیتالله سیستانی تا صبح نخوابیده بودند و با نگرانی شدید، اخبار حمله آمریکا به ایران را دنبال میکردند. آیتالله سیستانی شاید بیشتر از ما نسبت به سرنوشت ایران و رویدادهای آن حساس و …
Read More »بازدارندگی در فقه/ سید احسان رفیعی علوی
شبکه اجتهاد: از نظر فقهی، بازدارندگی تحت چه عنوانی تحلیل میشود؟ پس از آنکه متجاوز عقب نشست، تنبیه او جهت بازدارندگی تحت کدام عنوان فقهی قرار میگیرد؟ حدود ناشی از بازدارندگی متکی به سطح تجاوز دشمن است یا خیر؟ دشمن آمریکایی-اسرائیلی در حال تخریب تأسیسات نفتی و شریانهای حیاتی کشور است، آیا میتوان مقابله به مثل نمود؟ حد این مقابله …
Read More »تحول در فقه از منظر رهبر شهید/ سید سجاد ایزدهی
شبکه اجتهاد: فقه شیعه در طول ادوار گذشته و با تطور زمان و تحول زمانه بر بالندگی خود افزوده و هرچه از زمان تأسیس خود فاصله میگیرد، بر عمق و سطح خود افزوده و روشهای خود را نیز تکامل بخشیدهاست. فقه زمان امامصادق(ع) که از بساطت و سادگی برخودار بود، در قرن چهارم بهصورت علمی مستقل در آمده و روش …
Read More »نقد الهیاتی: پندار دینیسازی جنگ آمریکا علیه ایران/ محمدحسین مختاری
شبکه اجتهاد: در گفتمان برخی سیاستمداران آمریکایی، بهویژه در سطوح عالی تصمیمگیری، نوعی گرایش آشکار به بهرهگیری از زبان و مفاهیم دینی برای توجیه اقدامات متجاوزانه نظامی مشاهده میشود. این گفتمان، با استفاده از مفاهیمی چون «مأموریت اخلاقی»، «دفاع از ارزشهای الهی» و «مبارزه با شر»، میکوشد جنگ را از سطح یک کنش سیاسی به سطحی قدسی ارتقا دهد. در …
Read More »
بنا بر مبانی مختلف فقهی
پیشبینی رؤیتپذیری هلال ماه ذیقعده ۱۴۴۷ قمری در ایران
اختصاصی شبکه اجتهاد: برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویهای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت میگیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … …
Read More »آنچه از درسِ استاد در ذهنم برجسته ماند/ محمدحسین پورامینی
اختصاصی شبکه اجتهاد: برای بنده که مدتی افتخار حضور در کرسی درس حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای را داشته و خوشهچینِ خرمن معرفت ایشان بودهام، تلمذ در پای درس خارجِ استاد، تجربهای فراتر از آموختنِ صرفِ قواعد فقهی و اصولی بود. در آن محفل، سخن از یک «منش» ویژه است که در آن، شکوهِ عمیقِ علم با کیمیای تواضعی بیتکلف …
Read More »استمرار وضعیت جنگی به صورت ترک تخاصم/ بهلحاظ فقهی آتشبس با وضعیت کنونی تطبیق ندارد
اکنون یک زمان فترت در نظر گرفته شود؛ زمانی که در آن فعلاً جنگی رخ ندهد تا قراردادی برای خاتمه جنگ شکل بگیرد و سرنوشت جنگ به نقطهای ملموس برسد. طبیعتاً اگر این حالت از این سنخ باشد، تابع قواعد جنگ است؛ یعنی جنگ همچنان برقرار است، اما فعلاً دست از درگیری کشیده شده و ترک مخاصمه صورت گرفته تا …
Read More »شش گوشه از فقیه شهید/ مصطفی دُرّی
شبکه اجتهاد: در میان مطالبی که پیرامون قائد شهید امت در این روزها نگاشته شده است کمتر به جنبههای علمی و به خصوص فقهی وی پرداخته شده است. این در حالی است که یکی از مهمترین عرصههای حیات علمی وی، تلاشهای وی در حوزه فقه به خصوص فقه معاصر بوده است. شهید آیتالله سید علی خامنهای، همچون خلف خود، آیتالله …
Read More »بیانیه علمای ایران خطاب به علمای امت، اندیشمندان، فقها و مراکز علمی و پژوهشی جهان اسلام
ای علمای گرانقدر! تاریخ تنها وقایع را ثبت نمیکند، بلکه مواضع را نیز ثبت مینماید؛ و ترازوی الهی دقیقتر از ترازوی سیاست است. پس چنان باشید که خداوند فرمان داده است: «برپا دارندگان قسط باشید». سخن حق را بگویید، و جز از خدا مترسید، و این مقطع را نقطه عطفی برای احیای وحدت امت، صیانت از کرامت آن، و حفظ …
Read More »منطق یک سکوت فتوایی: چرا مرجعیت نجف در جنگ رمضان فتوای جهاد صادر نکرد؟/ علیمحمد سرلک
اختصاصی شبکه اجتهاد: در جریان جنگ رمضان، برای بسیاری از مومنان این پرسش مطرح شد که چرا مرجعیت عالی نجف، با وجود شدت تجاوز و گستره افکار عمومی جهان اسلام، فتوای صریح جهاد صادر نکرد. این پرسش اگر صرفاً در سطح انتظارهای سیاسی یا عاطفی بررسی شود، ممکن است به برداشتهایی سادهانگارانه از «سکوت» مرجعیت بینجامد. اما در چارچوب سنت …
Read More »سنن الهی در ابتلائات اجتماعی: فتنه سامری و فریضه مرابطه/ سید محمدرضا هاشمی
اختصاصی شبکه اجتهاد: گاه سرنوشت یک ملت نه در «قدرت نظامیِ دشمن»، بلکه در چند تصمیم داخلی رقم میخورد، تصمیمهایی که شاید در ظاهر کوچکاند، اما در بزنگاههای تاریخی میتوانند مسیر یک جامعه را از «ایستادگی» به «انفعال» تغییر دهند. این بزنگاهها معمولاً با یک شوک بزرگ شروع میشوند، شهادت یا حذف یک چهرهی اثرگذار، فشار همهجانبهی بیرونی، یا یک …
Read More »راهکارهای فقهی و حقوقی مطالبه غرامت جنگی از متجاوزان و حامیان منطقهای آنان/ محمدحسین پورامینی
شبکه اجتهاد: در پی تجاوز نظامی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به حریم مقدس و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران، تبیین دقیق مسئولیت بینالمللی مباشران و شرکای منطقهای آنان که با مشارکت مستقیم یا در اختیار قرار دادن قلمرو و فضای سرزمینی خود در این فعل متخلفانه سهیم بودهاند، به یک ضرورت حقوقی و راهبردی اجتنابناپذیر تبدیل شده است. …
Read More »ظرفیتهای فقه اجتماعی در تبیین همبستگی و بسیج اجتماعی/ علی جنتی
اختصاصی شبکه اجتهاد: از پیامدهای مهم دفاع مقدس رمضان، محدود شدن دسترسی به اینترنت بینالملل و کاهش نقش گروههای مرجع و متخاصم خارجی در تولید و توزیع محتوای فکری و اعتقادی مخرب برای نسل جوان است. این وضعیت به شکلگیری فرصتی جدید انجامید که در آن مخاطبان بهسوی برنامهها و پلتفرمهای داخلی روی آوردند. در این چارچوب، امکان بازتولید و …
Read More »دفاع مشروع در برابر تهدیدات فرامرزی: بررسی جایگاه دولت ناتوان در حقوق بینالملل عرفی/ سیدصادق موسوینژاد
اختصاصی شبکه اجتهاد: استفاده ارتش ایالات متحده از پایگاههای مستقر در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای تهاجم به ایران، این پرسش را در اذهان عمومی برانگیخته است که نقش این کشورها در حمله به ایران اسلامی چیست؟ آیا هنوز هم میتوانند به اصل بیطرفی استناد کنند؟ در این میان، اعتراض دولت کویت به آمریکا درباره استفاده از حریم هوایی …
Read More »معادله قدرت، قانون، جنگ رمضان/ علی نهاوندی
شبکه اجتهاد: همیشه فکر میکردیم که قانون را فقط حقوقدانان میدانند و پارلمانها مینویسند، ولی جنگ رمضان نشان داد که مجاهدان فی سبیل الله مقرر و مفسر خوبی برای تنظیم، طراحی و دیکته کردن قانون هستند. پیامبر اکرم فرمودند: اَلْخَیْرُ کُلُّهُ فِی اَلسَّیْفِ وَ تَحْتَ اَلسَّیْفِ وَ فِی ظِلِّ اَلسَّیْفِ(کافی، ج۵، ح۸)، خیر و برکت در شمشیر (قدرت) و زیر سایه …
Read More »الگوی بازدارندگی کشور اسلامی در برابر دشمنان/ محمدجواد ارسطا
شبکه اجتهاد: از نظر فقهی، بازدارندگی تحت چه عنوانی تحلیل میشود؟ پس از آنکه متجاوز عقب نشست، تنبیه او جهت بازدارندگی تحت کدام عنوان فقهی قرار میگیرد؟ حدود ناشی از بازدارندگی متکی به سطح تجاوز دشمن است یا خیر؟ دشمن آمریکایی-اسرائیلی در حال تخریب تأسیسات نفتی و شریانهای حیاتی کشور است، آیا میتوان مقابله به مثل نمود؟ حد این مقابله …
Read More »پارادایم مقاومت؛ از واقعبینی در نبرد تمدنی تا معماریِ آینده/ سید محمدرضا هاشمی
اختصاصی شبکه اجتهاد: در مطالعات جامعهشناختی و فلسفهی تاریخ، هیچ تمدن یا ملت مستقلی بدون عبور از کورانِ فشارهای حداکثری به بلوغ و ثبات نرسیده است. همانگونه که در نظام طبیعت، یک دانه برای تبدیل شدن به یک سروِ راستقامت و نفوذناپذیر، ناگزیر است تاریکی و فشار سهمگینِ خاک را تحمل کند، در نظام اجتماعی نیز شکلگیریِ یک هژمونیِ مستقل، …
Read More »چهار پرسش دانشگاه باقرالعلوم (ع) از دانشگاه الازهر نسبت به بیانیه اخیر
دانشگاه باقرالعلوم (علیهالسلام) تأکید میکند که طرح این پرسشها در چارچوب گفتوگویی علمی و هدفمند صورت میگیرد؛ گفتوگویی که در پی تثبیت ارزشهای عدالت و پیوند میان فرزندان امت اسلامی است و از شیوههای اتهامزنی یا تشدید اختلاف به دور است. دانشگاه الازهر شریف نیز، با توجه به پیشینه علمی ریشهدار و جایگاه اثرگذار خود در جهان اسلام، شایسته آن …
Read More »
حجتالاسلام والمسلمین سید علی بطحائی؛
الازهر در ترازوی انصاف؛ چند نکته در باب انتشار تصویری بدون امضا از جامعه الازهر درباره جنگ تحمیلی علیه ایران
شبکه اجتهاد: جامعه الازهر مصر در این سالها کوشید که خود را بعنوان اصلی ترین ارکان انصاف و اعتدال در جهان اسلام نشان دهد و تلاش میکند تا حدودی در تنشهای منطقه، خود را در قبال تبیین حقایق و دفاع از مظلومیتها مسئول بداند؛ ولی سوال این است آیا با توجه به متن بدون تاریخ و امضای اخیر در قبال …
Read More »واکنش شدید علمای ترکمن صحرا به بیانیه شنیع الازهر
سکوتی طولانی و مشکوک از سوی الازهر در تاریک ترین شرایط، و سپس ناگهان صدای محکومیت علیه ایران بلند میشود! این صدا کجا بود هنگامی که غزه ذبح میشد و کشته میشد و ویران میگردید؟ سکوت در آن لحظات حساس، سکوتی مشکوک بود که به آمریکا و اسرائیل خدمت میکرد. سپس ناگهان صدای محکومیت علیه ایران را میشنویم، آن هم …
Read More »آیتالله جناتی؛ فقیه وارسته و نواندیش
آیتالله حاج شیخ محمدابراهیم جناتی شاهرودی از چهرههای برجسته علمی حوزههای علمیه قم و نجف اشرف که سالیان متمادی عمر شریف خویش را در مسیر اعتلای معارف نورانی مکتب اهلبیت عصمت و طهارت علیهمالسلام، تدریس، تربیت شاگردان و تحقیق و تألیف در علوم اسلامی سپری نمود، پس از عمری مجاهدت علمی در سن ۹۴ سالگی به رحمت ایزدی پیوست. به …
Read More »جنگ رمضان در بیانیه دانشگاه الأزهر؛ از تقریب تا تهدید/ علی راد
اختصاصی شبکه اجتهاد: امروز بیانیه دانشگاه الأزهر در محکومیت ایران در حمله به پایگاههای آمریکا و صهیونیزم در کشورهای عربی منطقه خلیج فارس و حتی فراتر از آن در آذربایجان و ترکیه منتشر شد. هر چند دانشگاه الأزهر در شش دهه پیش با تلاشهای بزرگان حوزه علمیه شیعه همانند آیتالله بروجردی، رویکرد تقریبی به مذهب تشیع پیدا کرد و مذهب …
Read More »تحلیل راهبردی-فقهی ضرورت «ضربه استراتژیک نهایی» در جنگ رمضان/ سیدمرتضی میرزاده اهری
اختصاصی شبکه اجتهاد: این نوشتار با رویکردی میانرشتهای و با بهرهگیری از ابزارهای تحلیل در روابط بینالملل، علوم سیاسی و فقه کلان راهبردی، به تبیین وضعیت میدانی جنگ فعلی و ضرورت تغییر پارادایم از «مدیریت درگیری» به «پایاندهی مطلق» میپردازد. نگارنده استدلال میکند که با گذشت پانزده روز از نبرد رمضان و با توجه به توازن قوا به نفع جمهوری …
Read More »فرآیند انتخاب سومین رهبر انقلاب اسلامی به روایت آیتالله محسن قمی
شبکه اجتهاد: کارآمدی مجلس خبرگان را نباید با تعداد مصوبات آن ارزیابی کرد این مجلس برخلاف بسیاری از پارلمانها و مجالس دیگر مصوبات فراوانی ندارد اما مصوبات اندک آن آنچنان راهبردی است که تاثیر آن گاه از زمان معاصر فراتر رفته و نسلهای آینده را نیز تحت تاثیر قرار میدهد و در تار و پود ابعاد مختلف حیات اجتماعی و …
Read More »اعلام مبلغ زکات فطره ۱۴۰۴ مطابق با نظر مراجع تقلید + احکام فطریه
زکات فطره مطابق نظر اکثر مراجع، حدود ۲۰۰ هزار تومان معادل ۳ کیلوگرم گندم یا معادل ۳ کیلوگرم برنج اعلام شده است که خانوادهها بر اساس قوت غالب خود آن را پرداخت میکنند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، شخصی که پرداخت زکات فطره بر او واجب است باید برای خودش و کسانی که نانخور او هستند، هر نفری یک صاع (تقریبا …
Read More »در اصالتِ تفکّر و شخصیّتِ رهبر شهید
شبکه اجتهاد: یادداشتی با عنوان «خونِ آیتالله؛ فصل تازهی اسلامگرایی» از آقای محسن حساممظاهری منتشر شده است که روایتی مستشرقانه از حیات فکری-سیاسیِ رهبر شهید ارائه داده است. در این روایت، ظاهر اینست که ایشان در حال تمجید از شخصیت و کارنامهی حضرت آقا است، لیکن ادبیات خاص آن قلم و اشارتهای ظریفی که دارد، دلالت دیگری دارد!…(۱) ملاحظاتی بر …
Read More »«فقه» در خدمتِ «اقتدار»، «دانش» در خدمتِ «دفاع»/ سید روحالله حسینی
شبکه اجتهاد: حضرات آیات، اساتید معظم و نخبگان گرانقدر حوزوی و دانشگاهی؛ امروز که صدای غرشِ جنگ نه از دوردست، بلکه از نزدیکیِ «شاهرگهای حیاتی» میهن به گوش میرسد، سکوت یا استمرارِ فضایِ عادیِ علمی، به معنایِ عقبماندگی از تاریخ است. زمانی که نظامیان، مسئولان و آحاد مردم آرایشِ جنگی گرفتهاند، پذیرفتنی نیست که سنگرهایِ تئوریک و کرسیهایِ نخبگانی در …
Read More »
بنا بر مبانی مختلف فقهی
پیشبینی رؤیتپذیری هلال ماه شوال ۱۴۴۷ قمری در ایران
اختصاصی شبکه اجتهاد: برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویهای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت میگیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … …
Read More »
شبکه اجتهاد اجتهاد و اصول فقه, حکومت و قانون, اقتصاد و بازار, عبادات و مناسک, فرهنگ و ارتباطات, خانواده و سلامت