اختصاصی شبکه اجتهاد: به مناسبت چهلمین روز ارتحال فقیه مردمی مرحوم آیتالله محیالدین حائری شیرازی، امام جمعه سابق شیراز و نمایده ادوار مجلس خبرگان رهبری، برای اولین بار تصاویری از ایشان در حال زیارت حرم مطهر حضرت رضا (علیهالسلام) منتشر میشود. آیتالله محیالدین حائری شیرازی، متولد ۱۲ بهمن ۱۳۱۵ در شیراز است که عمر خود را در راه مبارزه و انقلاب اسلامی گذاشته است، در ۲۹ آذرماه ۱۳۹۶ که به علت بیماری در بیمارستان بستری بود، در سن ۸۱ سالگی دعوت حق را لبیک گفت. در یکی از تصاویر زیر دغدغه مهم «بانکداری اسلامی و ربا» که لحظهای از آن …
توضیحات بیشتر »گزارشی از گردهمایی اساتید و نخبگان پیرامون «بانکداری اسلامی»
دومین نشست منتخبی از اساتید علوم انسانی اسلامی «ویژه اقتصاد اسلامی با تأکید بر مالی و بانکداری اسلامی» پنجم بهمن ماه، با ارائه۱۱ مقاله توسط اساتید و کارشناسان اقتصاد اسلامی، در محل بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در جوار حرم رضوی(ع) برگزار شد. در این نشست استادان و صاحبنظران برجسته اقتصاد اسلامی، مقالههای خود را ارائه و دیدگاههای علمی خود را بیان کردند، که در ادامه منتخبی از مسائل طرح شده به حضورتان تقدیم میشود: به گزارش شبکه اجتهاد، در ابتدای این نشست حجتالاسلام والمسلمین دکتر رضا غلامی رئیس شورای سیاستگذاری کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی پس از …
توضیحات بیشتر »تمام پایاننامههای حوزوی باید گرهی از زندگی مردم باز کنند
آیتالله سبحانی با ذکر این مطلب که برخی از افراد کتابهایی نوشتهاند که اثری برای آنان در آخرت ندارد، خاطرنشان ساخت: تمام پایان نامههای حوزه باید گرهی از زندگی مردم گشوده، مشکلی را حل کرده، اشکالی را پاسخ داده و نظام و اسلام را برپا نگاه دارد. به گزارش شبکه اجتهاد، مراسم معرفی و تقدیر از برگزیدگان نوزدهمین همایش کتاب سال حوزه با حضور علماء، اندیشمندان و فرهیختگان حوزههای علمیه و با معرفی برگزیدگان و تجلیل از نویسندگان در سالن همایشهای بین المللی مدرسه امام کاظم(ع) قم برگزار شد. آیتالله شیخ جعفر سبحانی سخنران ویژه این همایش با بیان اینکه …
توضیحات بیشتر »نامه جمعی از اساتید حوزه علمیه خراسان به رئیس جامعه المصطفی
جمعی از اساتید حوزه علمیه خراسان در نامهای به آیتالله اعرافی مدیر حوزههای علمیه کشور، آمادگی خود را برای کمک به رفع دغدغه اندیشمندان دینی و فرهنگی در دوران جدید بوجود آمده در منطقه، اعلام کردند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، جمعی از علمای حوزه علمیه خراسان نامهای را خطاب به آیتالله علیرضا اعرافی، رئیس حوزههای علمیه کشور و رئیس جامعه المصطفی العالمیه(ص)، در پی کمکاری در مواجهه علمی- فرهنگی با داعش ارسال کردهاند. متن این نامه به شرح ذیل است: بسم الله الرحمن الرحیم محضر مبارک آیتالله اعرافی (زید عزه العالی) مدیر محترم حوزههای علمیه و رئیس جامعه المصطفی العالمیه …
توضیحات بیشتر »گزارش تحلیلی «اجتهاد» از جدیدترین رویدادهای فقهی در جهان اسلام
اختصاصی شبکه اجتهاد: آشنایی با آخرین رویدادها، نظریات و تحولات فقهی در جهان اسلام و خارج از ایران امروزه از ضرورتهای پیش روی پژوهشگران و دانشوران علوم اسلامی و دانشهای فقهی است. بسیاری از مسائل مستحدثه که افکار محافل دینی و فقهی ایران را به خود مشغول میدارد عموماً زمینهها و ریشهها یا عرف مشترکی در جهان اسلام دارد علاوه بر اینکه جهان عرب و اهل سنت بنا به نوع و کیفیت ارتباطات فرهنگی غالبا زودتر از ایران در معرض امواج مسائل نوپدیدی قرار میگیرند که به سمت جوامع مسلمانان روانه میشود. از طرف دیگر ظرفیتها و ذخایر موجود در …
توضیحات بیشتر »جواز یا عدم جواز اعتصاب در حکومت اسلامی؟
در حکومت اسلامی نیز از نظر فقهی باید مشروعیت اعتصاب یا عدم آن را تعیین تکلیف نمود تا مبنایی برای سیاستگذاری و تدوین قوانین در این زمینه به دست آید. به نظر میرسد اعتصاب در حکومت اسلامی بر اساس اصل حلیت، اصل برائت، اصل آزادی و در مواردی به استناد قواعدی چون نصحالائمه، اهتمام به امور مسلمین و امر به معروف و نهی از منکر جایز باشد؛ ولیکن برخی شرایط بنابر برخی ادله این جواز را تحدید مینمایند. به گزارش خبرنگار اجتهاد، هجدهمین شماره فصلنامه علمی ـ پژوهشی «سیاست متعالیه» که حاوی مقالههایی از اساتید و پژوهشگران علوم سیاسی میباشد، …
توضیحات بیشتر »نقد کتاب «راههای شرعی سپرده گذاری در بانکها»
به گزارش خبرنگار اجتهاد، نشست علمی نقد و بررسی کتاب «راههای شرعی سپرده گذاری در بانکها» (اثر تحسین شده شانزدهمین کتاب سال حوزه) تالیف حجتالاسلام والمسلمین محمد حسین احمدی پژوهشگر و مدرس جامعه المصطفی، با نقادی حجتالاسلام والمسلمین دکتر جواد ایروانی، عضو هیات علمی دانشیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی با حضور طلاب و پژوهشگران مدرسه تحصیلات تکمیلی و مدرسه عالی خواهران جامعهالمصطفی العالمیه مشهد در روزهای پایانی دیماه برگزار شد. در این نشست حجتالاسلام احمدی به معرفی اجمالی اثر، ویژگیها و محتوای اثر پرداخت، سپس حجتالاسلام ایروانی با اشاره به ساختار بانک در قالب چند سؤال نقد خود را مطرح …
توضیحات بیشتر »بهرهگیری از مقاصد شریعت در تشخیص اَهم
«مقاصد شریعت» از مباحث مبارک و نوظهوری است که تاکنون کارکردهای گوناگونی برای آن ذکر شده است. در این نوشتار به مقاصد شریعت از دریچهای دیگر و از زاویۀ مرجَّحیَّت باب تزاحم احکام نگریسته شده است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، هشتاد و هشتمین شماره فصلنامه علمی- پژوهشی «کاوشی نو در فقه» (پاییز و زمستان ۹۵) به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، مدیر مسئولی حجتالاسلام والمسلمین عبدالرضا ایزدپناه و سردبیری حجتالاسلام والمسلمین سیفالله صرامی در ۱۷۰ صفحه منتشر گردید. در تازهترین شماره فصلنامه فقه، شش مقاله علمی پژوهشی از اساتید، صاحبنظران و پژوهشگران حوزه فقه و اصول از …
توضیحات بیشتر »تحلیل امکان توافق بر دریافت خسارت تاخیر تادیه مازاد بر نرخ تورم
بسیاری از فقها دریافت مبلغی بیش از اصل طلب را، به سبب شبهه ربا، حرام دانستهاند؛ اما برخی نیز شرط دریافت مبلغی به عنوان جریمه تاخیر در پرداخت دین را مجاز دانسته و منصرف از ادله ربا تلقی نمودهاند. موضع مقنن شفاف نیست، هرچند...
توضیحات بیشتر »اهل کتاب را طاهر و در نجاست کفار غیرکتابی احتیاط میکنم/ قضاوت، مرجعیت و تصدی مسئولیت زنان مانعی ندارد
آیتالله فیاض از مراجع نجف، اهل کتاب را طاهر میداند و در ارتباط با غیر اهل کتاب قائل به احتیاط است. او معتقد است انسان احترام دارد و باید در معاملات و اخلاق با آنها به خوبی رفتار کرد. همچنین تصریح دارد که هیچ منعی برای تصدی مسئولیتها برای زن نمیبیند.
توضیحات بیشتر »فقه تمدنی، بزرگترین ظرفیت تقریب مذاهب
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین دکتر احمد مبلغی، استاد خارج فقه و رئیس مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی، در این گفتگو از جایگاه فقه تمدنی در تقریب مذاهب سخن گفته است. به باور رئیس پیشین دانشگاه مذاهب، فقه تمدنی، مهمترین ظرفیت را در تقریب بین مذاهب دارد. عضو مجلس خبرگان رهبری معتقد است: هنوز به فقه تمدنی و جایگاه آن در تقریب، آنچنانکه شایسته است، پرداخته نشده است.
توضیحات بیشتر »نباید در فقه هنر جمود بر عناوین داشت/ مهمترین وظیفه فقه هنر، بازیابی مرز بین هنر اصیل با ابتذال هنری/ هنر به عنوان اولیه دارای مصلحت وبه عنوان ثانویه دارای محدودیت است
دومین همایش ملی «فقه هنر» از سوی مدرسه اسلامی هنر و با مشارکت دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چهارشنبه ۲۷ دیماه، در دو نوبت صبح و عصر، با حضور علما، اساتید و فضلای حوزه علمیه قم در سالن همایشهای بینالمللی غدیر برگزار شد.
توضیحات بیشتر »افشای توطئه سکوت!/سعودیها در حال خیانت به امت اسلامی هستند/جریانسازی کنید تا مسائل مهم دنیای اسلام را محو نکنند
نباید گذاشت که امپراطوری خطرناک تبلیغاتی غرب که عمدتاً به دست صهیونیستها اداره میشود، مسائل مهم دنیای اسلام را نادیده بگیرد و با توطئهی سکوت، مسائل اصلی امت اسلامی را محو کند.
توضیحات بیشتر »نباید در بیان مسائل دین، ملاحظه اشخاص را کرد/ اگر معصوم نقد شود دیگر امام نیست/ مؤمنان هیچ وقت در مقام نقد امامان برنیامدند
آیتالله فاضل لنکرانی با بیان اینکه انتقاد در جایی است که امکان خطا و اشتباه وجود داشته باشد، گفت: از نظر مبانی اعتقادی شیعه، نقد و انتقاد، نسبت به ائمه(ع) معنا ندارد. اگر بخواهد نقد شود دیگر امام نیست، اگر بخواهد نقد شود، حجّت خدای تبارک و تعالی نیست و لزوم اطاعت مطلقه ندارد. چون منتقد در مقام نقد میخواهد میگوید شما اشتباه میکنی و من نباید در این مطلب از تو اطاعت کنم، آنگاه اطاعت مطلقه امام از بین میرود.
توضیحات بیشتر »نخستین هم اندیشی منطقهای فقهی-حقوقی درباره «بیت کوین»
اختصاصی شبکه اجتهاد: اواخر هفته گذشته، دوحه پایتخت کشور قطر شاهد برگزاری چهارمین کنفرانس بینالمللی مالیه اسلامی با حضور قابل توجه فقهاء، محققان و کارشناسان اقتصاد اسلامی از کشورهای مختلف مسلمان بود.
توضیحات بیشتر »نگاهی به مقالات نهمین شماره دوفصلنامه «فقه مقارن»
نهمین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «فقه مقارن» دانشگاه مذاهب اسلامی به عنوان نخستین مجله تخصصی در حوزه فقه مقارن با مقالاتی از اساتید و صاحبنظران حوزه و دانشگاه در زمینه مباحث و مسائل مستحدثه از دیدگاه فقه مذاهب اسلامی، با مدیرمسئولی احمد مبلغی و سردبیری عابدین مومنی چاپ و روانه بازار نشر شد.
توضیحات بیشتر »«فقه و تمدن»؛ هفتمین مجله «شبکه اجتهاد» منتشر شد
نقش فقه در پیریزی تمدن اسلامی، موضوعی است که نظرات متفاوتی درباره آن وجود دارد که هرکدام در جای خود، ارزشمند و قابل تأمل است. این مجله، تلاش میکند تا فضایی برای نگریستن به این نگاهها در کنار یکدیگر فراهم آورد.
توضیحات بیشتر »عرفی شدن فقه، مذموم نیست
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین کاظم قاضیزاده، زاده ۱۳۴۰ تهران است. نبوغ او وقتی بیشتر نمایان شد که در ۱۶ سالگی به دانشگاه وارد شد و در رشته فیزیک مشغول به تحصیل گردید. وی پس از وقوع انقلاب فرهنگی، وارد حوزه علمیه قم شد و تاکنون نیز در آن ماندگار شده است.
توضیحات بیشتر »اگر فقه جوابگوی اداره اجتماع نبود، باید احتیاط کرد
اختصاصی شبکه اجتهاد: اشکال مهمی که در باب فقه تمدن ساز، مطرح است، این است که آیا فقهی که تمام هموغم خود را بر تنجیز و تعذیر گذاشته است، میتواند جامعه مسلمانان را بهسوی تمدن و پیشرفت که از امور واقعی و غیرتعبدی هستند، برساند یا نه. حجتالاسلام والمسلمین محمد قائینی، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، از مدافعان فقه سنتی است. به باور وی، همین فقه موجود با همین رویکرد تنجیزی، تمدن پیشین مسلمانان را ساخته و بعدازاین هم خواهد ساخت.
توضیحات بیشتر »فقه تمدنی، نیازمند روش جدیدی در اجتهاد نیست
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالإسلام محمدعلی خادمی کوشا، مدیر گروه «دانشهای وابسته به فقه» در پژوهشکده فقه و حقوقِ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است. این استاد و پژوهشگر حوزه علمیه قم تا به حال، موفق به نگارش دهها مقاله و کتاب پژوهشی شده است.
توضیحات بیشتر »امکانسنجی فقهی سوآپ بدهی ـ مالکیت برای بازار سرمایه ایران
سوآپ بدهی ـ مالکیت، مجموعهای از معاملات مالی است که به موجب آن شرکت بدهکار میتواند تمام یا بخشی از بدهیهای خود را به صورت سهام به اعتباردهنده ارائه دهد. در مقاله پیش رو ضمن بررسی سوآپ بدهی ـ مالکیت از دید تعریفها، انواع، ویژگیها، سازوکار، کاربردها، مزیتها و معایب و ضرورت استفاده از این ابزار در بازار سرمایه ایران، برای نخستینبار بررسی فقهی این معامله انجام شده است.
توضیحات بیشتر »مردمسالاری دینی را صادقانه قبول دارم/ زخم مشکلات کشور را درمان کنیم
حضرت آیتالله خامنهای تصریح کردند: اینکه عده ای از حقی محروم بمانند و در جایی جمع شوند و اعتراض کنند، یک مطلب است اما اینکه عده ای از این تجمع سوءاستفاده کنند و به قرآن و اسلام دشنام دهند و به پرچم ایران اهانت کنند و مسجد آتش بزنند، یک مطلب دیگر است. باید بین مطالبات بهحق مردم و حرکات وحشیانه تفکیک قائل شد.
توضیحات بیشتر »نگاهی به منشور ۱۵ جلدی «حوزه و روحانیت از منظر رهبر انقلاب»
منشور حوزه و روحانیت از منظر رهبر معظم انقلاب، مجموعه مدون آراء و نظرات حضرت آیتالله خامنهای در موضوع «حوزه و روحانیت» است که کار پژوهش و تدوین آن از سال ۱۳۸۶ آغاز و هم اکنون آماده عرضه میباشد.
توضیحات بیشتر »در برجام، نقش فقه مغفول واقع شد/ نظام سلطه از اجرای فقه وحشت دارد/ لزوم فقه محوری در چرخه قانونگذاری
عضو مجلس خبرگان رهبری گفت: در عرصه برجام، نقش فقه مغفول واقع شد که باید نقش استنباطی ایفا میکرد و اگر این چنین میشد قطعا موفقتر عمل میکردیم؛ ففه مقاومت در منطقه از جمله مسایلی است که در این زمینه وجود دارد؛ مثلا اینکه چرا زیر پرچم بشار اسد با داعش میجنگید؟ این بحث در عرصه فقهی مطرح شده است که میتوان زیر پرچم حاکم جائر و حتی بعثی از کیان اسلامی دفاع کرد؛ گواه این مساله نیز در مساله آیت الله کاشف الغطا و فتحعلی شاه، قابل رویت است.
توضیحات بیشتر »مناسبات «فقه شهر» با «فتاوای غیرجازمانۀ فقه سنتی»
امروزه شاهدیم، شهر به عنوان یک پدیده پویا اثرات انکارناپذیری بر زندگی مردمان خود گذاشته است. از آنجا که ساخت شهرها مبتنی بر اندیشهای بنیادین رقم میخورد و خود بستری برای انتقال این اندیشه به ساکنانش میگردد، ضروری است نظام شهرسازی مبتنی بر آموزههای اسلامی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و این مهم جز با هماندیشی متخصصان علوم اسلامی و شهرسازی تحقق نمییابد.
توضیحات بیشتر »تنها اثر مجازات کودکان زیر ۱۸ سال، افزایش بزهکاری است
اختصاصی شبکه اجتهاد: دکتر مجید شایگانفر، استاد حقوق دانشگاه آزاد مشهد و متخصص حقوق جزا و جرمشناسی است. با او که سالیانی است، مبحث بزهکاری اطفال را در دانشگاه تدریس میکند، تعزیر کودکان نابالغ از منظر فقه و حقوق را به بحث گذاشتیم. به باور وی، عناوینی مثل رشد در حقوق مدنی مبهم است و باید در مورداجرای حدود و تعزیرات بر کودکان دقت کرد تا بزهکار تربیت نکرده باشیم.
توضیحات بیشتر »کار فقهی متقنی در عرصه حقوق بشر انجام نشده است/ لزوم پاسخگویی فقها به ابهامات حقوق شهروندی
استادیار گروه حقوق بشر پردیس فارابی دانشگاه تهران با بیان این که اصطلاح مقاصد شریعت در فقه ما بکار نرفته است، خاطرنشان کرد: اگرچه اسم این مطلب در فقه ما نیامده است، لکن رسمش در کلام فقها دیده میشود و در موارد متعددی به محتوای مقاصد شریعت استناد کردهاند. اصل کرامت انسانی، یکی از مقاصد شریعت بوده و به صورت مشخص جزء اصول راهنما است که در بحث حقوق بشر به ما کمک بسیاری میکند.
توضیحات بیشتر »حوزه در بحث فقه حکومتی قصور داشته است
اگر بپرسیم وضعیت حوزهها طوری هست که به مسائل ولایت امر آنطور که حقش است میرسند، باید گفت خیر. متأسفانه این قصوری است که در حوزه علمیه وجود دارد.
توضیحات بیشتر »از تشریح آسیبهای «فقه موجود» تا تبیین بایستههای «فقه مطلوب»
حجتالاسلام مبلغی با تاکید بر اینکه اگر فقه شبکهای نباشد از پس این جامعه بر نمیآید، به تبیین مقصود از غنیسازی روش استنباط پرداخت و گفت: متاسفانه در حوزه روش استنباط فقهی هنوز تعریف مشخصی وجود ندارد.
توضیحات بیشتر »ماهیت فقهی دولت و ضمان اقدامهای زیانبار آن
در این پژوهش، افزون بر اثبات فقهی ضمانآوری اقدامات زیانبار دولت و کارگزاران و کارکنان آن و مسئولیت دولت در برابر این زیانها و لزوم وجود نظام ویژه برای جبران آنها، شناخت خاستگاه و ماهیت تاریخی و فقهی دولت و قلمرو اختیارت و نیز بررسی شخصیت حقوقی از جمله شخصیت حقوقی دولت به تفصیل مورد توجه و بررسی قرار گرفته است و همراه با گزارش مسئولیت مدنی دولت در قوانین موجود، چند پیشنهاد برای تکمیل آن پیشرو گذاشته است.
توضیحات بیشتر »