تقریبا اکثر مراجع تقلید در مورد بازاریابی شبکه ای، نظر خود را اعلام کرده اند. از آنجا که نظر مراجع تقلید در مواجهه با بازاریابی شبکه ای متفاوت است، لازم است متن با دقت کافی مطالعه شود. علاوه براین، باید توجه کنیم که مراجع به صورت کلی حکم می دهند اما موضوع شناسی به مقلد مربوط می شود. به گزارش شبکه اجتههاد، حکم فقهی بازاریابی شبکهای همواره محل ابهام بوده و برخی از این ابهام سوء استفاده کرده و با جعل، تحریف و سوالات مبهم سعی کردهاند نظرات فقهی پیرامون بازاریابی شبکهای را غیر از آن چه که هست جلوه دهند و با انتشار نظرات تحریف …
توضیحات بیشتر »انتشار مجلد اول و دوم کتاب «فقه نظام اقتصادی اسلام»
مجلد اول و مجلد دوم کتاب فقه نظام اقتصادی اسلام از سوی انتشارات مجمع الفکر الاسلامی راهی بازار نشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد به نقل از پایگاه اطلاعرسانی آیتالله اراکی، مجلد اول و مجلد دوم کتاب فقه نظام اقتصادی اسلام از سوی انتشارات مجمع الفکر الاسلامی انجام و در اختیار محققین و علاقهمندان قرار گرفت. در جلد اول این کتاب به «مفهوم نظام اقتصادی و رابطۀ با مکتب و علم اقتصاد» و همچنین «ضوابط و ملاکهای کار اقتصادی منشاء مالکیت» پرداخته شده و به تفصیل به ذکر مطالب مربوط به این دو بخش اهتمام شده است. آیتالله اراکی در …
توضیحات بیشتر »واکنش همزمان ۴ مرجع تقلید به «نظام بانکی ربوی»
چهار تن از مراجع تقلید و علمای عظام قم چهارشنبه گذشته نسبت به نظام بانکی ربوی ابراز نظر صریح داشتند. به گزارش شبکه اجتهاد، انتهای هفته گذشته بیت چند تن از مراجع عظام تقلید، میزبان اعضاء کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی بود که برای گرفتن نظر علمای اعلام درخصوص طرح در دست بررسی «بانکداری جمهوری اسلامی» به قم مشرف شده بودند. در این دیدارها، مراجع و علمای بزرگوار درباره لزوم اصلاح نظام ربوی بانکها هشدارهای کمسابقهای دادند؛ حضرت آیات مکارم شیرازی، جوادی آملی، علوی گرگانی و سبحانی در این مورد اظهارنظر داشتند. مصادف شدن این اظهارنظرها با تعطیلات پایان هفته …
توضیحات بیشتر »اجتهاد چندمرحلهای روش پژوهش استنباط مسائل فقه اقتصادی
مقاله پیش رو میکوشد روش مطمئنی برای استنباط مسائل فقه اقتصادی ارائه کند؛ در این روش که اجتهاد چندمرحلهای نامیده میشود، بعد از تحلیل تفصیلی موضوع، بُعدهای فقهی مسئله بهوسیله پژوهشگر بررسی میشود. به گزارش خبرنگار اجتهاد، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی با صاحب امتیازی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، مدیر مسئولی علی اکبر رشاد و سردبیری عباس عرب مازار به شماره شصت و سوم (پائیز ۱۳۹۵) خود رسید. این نشریه سعی دارد تا در باب اقتصاد به معنی عام آن و نسبتش با دین اسلام در مرحله اول به نظریه پردازی و تعیین ساختار بپردازد و در مرحله دوم …
توضیحات بیشتر »اقتصاد اسلامی: دستگیر نیازمندان یا توجیه کننده لیبرال ها؟/ حسین مهدیزاده
شبکه اجتهاد: چند روزی است متنی از فتاوای علمای شیعه از شیخ طوسی تا دوران معاصر درباره احکام محتکر در حال دستبهدست شدن است که منظور آن توجه دادن به ظرفیت اجتماعی و حکومتی فقه بود. تأملاتی در این موضوع برایم پیش آمد که در چند نکته آن را مینویسم. ۱- اخلاق و فقه مسیحی که توسط کلیسا سرپرستی میشد، با نکوهش حرص، مالپرستی و تمایل به انباشت ثروت، آنچه را در اصل نیروی محرکه اصلی نظام سرمایهداری امروز شناخته میشود نکوهش میکرد: «در زندگی زمینی، برای برادرت، برای فقرا و برای نیازمندان باید گشادهدست باشی»(سفر تثنیه) «وای بر شما …
توضیحات بیشتر »مشغله کاری مجلس؛ عامل تأخیر در تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: با توجه به اینکه اکنون مجلس شورای اسلامی، بررسی برنامه ششم توسعه را در دستور کار دارد که وقتگیر است و همچنین باید لایحه بودجه سال ۹۶ را مورد بررسی قرار دهد، بعید است به زودی تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا انجام شود. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین سیدناصر موسویلارگانی، نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، به تشریح جلسه گذشته این کمیسیون درباره طرح اصلاح قانون عملیات بانکی بدون ربا پرداخت و به ایکنا گفت: با توجه به پایان مهلت ۴۵ روزه مجلس به دولت برای ارائه لایحه و عدم اقدام دولت …
توضیحات بیشتر »تفاوت نرخ بهره و ربا/ چرا نظام بانکی کشور شائبه ربوی دارد؟
با گذشته ۳۲ سال از زمان اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا، نظام بانکی همچنان در اعطای سپرده گذاری و پرداخت تسهیلات در اجرا با مشکلاتی روبرو است و شائبه ربوی بودن به معاملات بانکی وارد میشود، اما آیا این شائبهها درست است یا نه؟ شبکه اجتهاد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با هدف تطهیر نظام بانکی کشور از ربا اقداملات متعددی انجام شد و فقها و کارشناسان به دنبال جایگزین کردن نظام بانکداری اسلامی و بدون ربا به جای نظام ربوی قبل از انقلاب بودند که سرانجام در اواخر سال ۱۳۶۲، قانون عملیات بانکداری بدون ربا تصویب و از …
توضیحات بیشتر »از «فقه نفت و گاز» تا «بررسی فقهی، حقوقی حمایت از تولید ملی»
کتاب «بررسی فقهی، حقوقی و اقتصادی حمایت از تولید ملی» و کتاب «فقه نفت و گاز» بهتازگی از سوی انتشارات خرسندی روانه بازار نشر شده است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، کتاب «فقه نفت و گاز» به قلم ابراهیم موسیزاده با همکاری هادی شکری به صورت دوزبانه فارسی و عربی در ۲۰۰ صفحه با شمارگان ۵۰۰ نسخه و قیمت ۱۶هزار تومان به چاپ رسیده است. در مقدمه کتاب به قلم موسیزاده آمده است: نفت و گاز و فرآوردههای آنها به عنوان کالای استراتژیک با تأثیر شگرف بر عرصههای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ملل و کشورها بهویژه کشورهای نفتخیز و صادرکننده و …
توضیحات بیشتر »آیا فقه توانایی پاسخ به سوالات عصر مدرن را ندارد یا مجریان تن به عجز دادهاند
چرا بعد از قریب چهل سال از پیروزی انقلاب و تشکیل نظام سیاسی اسلامی، از سر مسامحه و سهلانگاری هنوز نتوانستهایم و یا نخواستهایم یک نظام بانکی کامل مبتنی بر فقه غنی اسلام را طراحی و در کشور به موقع اجرا بگذاریم و برای دیگر ملل نیز الگو ارائه کنیم؟ به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین علیاکبر رشاد رئیس شورای حوزههای علمیه استان تهران در جلسه درس خارج فقه خود با بیا اینکه ربا از حدود و احکام حائز اهمیت فوق العاده در اسلام است، گفت: ارتکاب ربا محاربه با خدا و رسول خداست «یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله …
توضیحات بیشتر »بررسی تطبیقی حکم خرید و فروش پول اعتباری در نزد فریقین
پولهای اعتباری میتوانند موضوع انواع احکام فقهی قرار گیرند؛ اما در این نگاشته مشروع بودن یا مشروع نبودن خرید و فروش آنها در صورتهای مختلفِ نقد و نسیه و جاری بودن یا نبودن ربای معاملی در این خرید و فروش از منظر فریقین، به شیوه تطبیقی مورد بررسی قرار میگیرد. شبکه اجتهاد: ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻧﻈﺮ ﻣﺸﻬﻮر ﻓﻘﯿﻬﺎن ﮐﻪ رﺑﺎی ﻣﻌﺎﻣﻠﯽ را ﻓﻘﻂ در ﻣﮑﯿﻞ و ﻣﻮزون ﺟﺎری ﻣﯽدانند ﻧﻪ در ﺷﻤﺮدﻧﯽﻫﺎ، ﺧﺮﯾﺪ و ﻓﺮوش اﺳﮑﻨﺎس ﮐﻪ از اﺷﯿﺎی ﻣﮑﯿﻞ و ﻣﻮزون نمیباشد، ﺟﺎیز اﺳﺖ. ﺣﺎل اﮔﺮ در اﯾﻦ ﺧﺮﯾﺪ و ﻓﺮوش، ﻏﺮض ﻓﺮار از رﺑﺎی ﻗﺮﺿﯽ ﺑﺎﺷﺪ، در نظر برخی …
توضیحات بیشتر »بررسی اسانید روایات حیل ربا/ بخش دوم
هر چند به نظر میرسد اشکال وارد شده به روایات حیل ربا، قوی و غیر قابل اغماض است؛ اما بعید نیست که با توجه به اینکه این روایات اطلاق ندارند، با اخذ قدر متیقن آنها بتوان وجه جمعی میان این دسته از روایات و ادله ناهیه از ربا بیان نمود. شبکه اجتهاد: در نوشته پیشین بیان شد که عمده روایاتی که در بحث حیل ربا محل نزاع است و تمسک به آن دارای اشکال است، روایات باب نهم از ابواب احکام عقود است که شیخ حر عاملی – رحمه الله- تعداد آن را هفت روایت میداند در حالیکه به نظر …
توضیحات بیشتر »بررسی فقهی شبکههای بازاریابی
در فقه شیعه باید تمام درآمدها از راه حلال و شرعی صورت بپذیرد و لذا معاملهای که از راه نامشروع به دست آید اکلالباطل نامیده میشود و صحیح نیست؛ در اقتصاد اسلامی توزیع، تولید و خدمات مطرح است و در صورتی که فرد در هیچ یک از اینها فعال نباشد درآمد اکلالباطل است به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «بررسی فقهی شبکههای بازاریابی» با حضور اساتید، دانشجویان و علاقهمندان در دانشکده علوم پایه دانشگاه بوعلی همدان برگزار شد. یک استاد حوزه و دانشگاه در این برنامه با اشاره به دستهبندی افراد در چهار گروه از منظر مسائل شرعی در مسائل …
توضیحات بیشتر »سوءتفاهمها بانکداری اسلامی
برداشت غلط مردم از بانکداری بدون ربا در مقابل بانکداری با بهره و اختلافنظر مجتهدین و مراجع از نحوه فعالیت بانکی و القای برخی شبهات از طرف افرادی که برداشت سطحی از مفاهیم فقهی و بانکی دارند، به این مساله دامن زده است. شبکه اجتهاد: آنچه امروز در ذهن بسیاری از مردم اعم از سیاستمداران یا عامه مردم میگذرد این است که بانکداری اسلامی در ایران واقعیت ندارد و شبهه رباخواری دارد و نحوه اجرای آن باعث افزایش هزینه بانکی (سود یا بهره) برای بنگاههای اقتصادی، کمبود تسهیلات پرداختی و بوروکراسی وسیع در زمینه پرداخت تسهیلات بانکی به فعالان اقتصادی …
توضیحات بیشتر »توجه ویژه امام خمینی به «عرف» در فقه معاملات
امام خمینی (ره) هر چند در استنباط همه احکام عبادی و معاملی از اصول مشترکی تبعیت میکند، اما به مناسبت ویژه احکام معاملات که ملاک صدور آنها روشن و بخش مهمی از آن امضایی است و روش عرف در آن نقش اساسی دارد، مبانی خاص این دسته از احکام را مطرح کرده و با تکیه بر ملاکات احکام به نتایج خاصی رسیده است. شبکه اجتهاد: دین به آرامش و سکونت معنوی اهمیت بسیار داده است و شخصیت انسان را با دو مولفه جسم و جان میداند که نیاز هر دو باید تامین شود و این در صورتی است که معیشت …
توضیحات بیشتر »الگوی اجتهاد چند مرحلهای در فقه مالی
این الگو، با ایجاد حلقه واسط از خبرگان فقهی- مالی بین مراجع عظام تقلید و پژوهشگر فقه مالی، از یک سو به پژوهشگر برای دستیابی به بینش فقهی عمیقتر کمک میکند و از سوی دیگر فرایند موضوعشناسی در مسائل مالی را برای فقها و مراجع عظام تقلید تسهیل میکند. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست تخصصی «اجتهاد چند مرحلهای؛ روش تحقیق فقه مالی» در ادامه سلسله نشستهای تخصصی انجمن مالی اسلامی ایران با حضور حجتالاسلام والمسلمین سیدعباس موسویان، عضو شورای فقهی بانک مرکزی و عضو هیات موسس انجمن مالی اسلامی ایران تشکیل شد. سخنان این پژوهشگر اقتصاد اسلامی را در ادامه …
توضیحات بیشتر »مصباحیمقدم: بانکداری بدونربا جدی گرفته نمیشود
رئیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان اینکه بانکداری بدونربا در ایران جدی گرفته نشده است، گفت: معنا ندارد که سودی تحت عنوان علیالحساب اعلام و بعد همان پرداخت شود، بدون اینکه فرض بگیرند این سود، یک سود موقت است و باید در پایان سال مالی و بعد از حسابرسی، رقم آن کاهش یا افزایش پیدا کند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین غلامرضا مصباحیمقدم رئیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: فعالیتهای بانکی در کشور متناسب با مقتضیات بانکداری بدونربا تحقق پیدا نکرده است؛ چون معنا ندارد که سودی تحت عنوان علیالحساب اعلام و …
توضیحات بیشتر »انتشار کارت اعتباری با پشتوانه سپردههای مردم اشکال شرعی دارد
عضو هیئتعلمی دانشگاه خوارزمی اظهار کرد: کارتهای اعتباری که اخیرا توسط بانک مرکزی منتشر شده است باید با پشتوانه منابع درونی بانکها منتشر شود؛ چراکه انتشار این کارتها با پشتوانه سپردههای مردم دارای اشکال شرعی است. به گزارش شبکه اجتهاد، چندی پیش آئین رونمایی از کارت اعتباری مرابحه در شعبه مرکزی بانک ملی، با حضور ولیالله سیف، رئیس کل بانک مرکزی برگزار شد. او در این مراسم اظهار کرد: این محصول نوین نظام بانکی کشور که بر پایه عقد مرابحه صادر میشود، به تدریج جایگزین تسهیلات خرد بانکها شده و با این ابزار فاکتورهای صوری برچیده میشود. بر این مبنا …
توضیحات بیشتر »شمارش معکوس برای تعیین تکلیف شورای فقهی بانک مرکزی
۳۸ روز دیگر باقی مانده تا تکلیف شورایفقهی بانک مرکزی مشخص شود؛ همان شورایی که اختلافات معنادار دولت و مجلس بر سر جایگاهش را رقم زده؛ اما احتمالا نظر مجلس در جایگاه این شورا به تصویب رسد. شبکه اجتهاد: ۳۸ روز دیگر باقی مانده تا تکلیف شورایفقهی بانک مرکزی مشخص شود؛ همان شورایی که اختلافات معناداری میان دولت و مجلس بر سر جایگاهش را رقم زده است. داستان از آنجا شروع شد که ده سال پیش، بانک مرکزی تصمیم گرفت تا در لوایح دوقلوی بانکی، جایگاه شورای فقهی را که سالها پیش تشکیل شده و فعالیت داشته، ارتقا دهد؛ اما …
توضیحات بیشتر »راهکار شهید صدر برای رهایی بانکها از فعالیتهای ربوی
سپرده گذاری با بهره و وام با بهره علت اصلی مغایرت بانک با احکام اسلام است؛ راه نجات بانک از فعالیت ربوی و تناقض بین آن و بین احکام اسلام، ارائه الگویی جدید از بانک است که روابط بین سپرده گذاران و سرمایه گذاران را مبنائی متفاوت از نظام سپرده با بهره و وام با بهره، تنظیم میکند. به گزارش شبکه اجتهاد، کتاب بانک بدون ربا در اسلام، تألیف شهید آیتالله محمد باقر صدر میباشد و این کتاب به دست سیدیحیی علوی ترجمه، و توسط انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) در ۲۶۴ صفحه ترجمه شده است. بحث این کتاب در …
توضیحات بیشتر »ظرفیتهای فقه در رویارویی با مسائل دنیای معاصر
جدیدترین شماره فصلنامه «اقتصاد اسلامی» مقالهای را با عنوان «ظرفیتهای فقه در رویارویی با مسائل دنیای معاصر» به چاپ رسانده است. نویسنده در این مقاله میکوشد به این سوال پاسخ دهد که چه نیرویی در فقه نهفته است که توان پاسخگویی به مسائل نوپیدا را دارد بدون آنکه نیاز به خروج از ضوابط اجتهاد باشد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، فصلنامه علمی- پژوهشی «اقتصاد اسلامی» به منظور طرح و توسعه مطالعات بنیادی و کاربردی در باب اقتصاد اسلامی ایران، به صاحب امتیازی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، مدیرمسئولی علیاکبر رشاد و سردبیری عباس عرب مازار به شماره شصت و دوم خود …
توضیحات بیشتر »اولین مجله الکترونیکی ویژه «فقه و مصرف» منتشر شد
مجله ویژه «فقه و مصرف» با آثار و گفتارهایی از محمدعلی گرامی قمی، محمّد قائینی، علیاکبر کلانتری، عبدالهادی مسعودی، محسن غرویان، علیرضا پیروزمند، محمدتقی اکبرنژاد، مهدی مهریزی، مرتضی اسکندری و دیگر اساتید و فضلا به همت «شبکه اجتهاد» منتشر شد. شبکه اجتهاد: مجله الکترونیکی ویژه «فقه و مصرف» که برای اولین بار در فضای مجازی به این موضوع کاربردی، با آثار و گفتارهایی از اساتید مطرح حوزه علمیه و دانشگاه پرداخته، از سوی شبکه اجتهاد منتشر گردید. این مجله دربردارنده آثار و گفتارهایی از آیات، حججاسلام و آقایان: محمدعلی گرامی قمی، محمّد قائینی، علیاکبر کلانتری، عبدالهادی مسعودی، محسن غرویان، علیرضا …
توضیحات بیشتر »نهادهای حوزوی شورای فقهی بانکداری اسلامی را تعیین کنند
حجتالاسلام یوسفی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: باید در اصلاح قانون بانکداری اسلامی، جامعه مدرسین حوزه و مدیریت حوزه علمیه قم فقهای شورای فقهی را معرفی کند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین دکتر احمدعلی یوسفی عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در خصوص اصلاحیههایی که قرار است در نظام بانکداری اسلامی کشور با تغییرات در قانون بانکداری اسلامی مصوبه سال ۱۳۶۲ ایجاد شود، به پایگاه خبری طلیعه گفت: از جمله این تغییرات ایجاد شورای فقهی ناظر در بانک مرکزی است که گفته میشود به امر اسلامیتر شدن بانکداری ایرانی و به کارگیری نظرات …
توضیحات بیشتر »برای نظام بانکی کشور کدام رویکرد نظارت شرعی مناسب است؟
واقعیت آن است که گرچه ایران از جمله کشورهای اسلامی پیشرو در زمینه تصویب قانون مرجع در حوزه بانکداری اسلامی است و کل نظام بانکی (شامل ۲۱۳۰۰ شعبه) اسلامی به حساب میآیند، اما با این حال هنوز هم مشکلاتی در اجرای صحیح بانکداری اسلامی با قابلیت ایجاد اقناع عمومی در داخل و سطح بینالمللی نسبت به اسلامی بودن آن وجود دارد. به گزارش شبکه اجتهاد، علی دیواندری رئیس پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، طی یادداشت تحلیلی آورد: بانکها و موسسات مالی اسلامی، لازم است ویژگیهای خاصی داشته باشند و مقام ناظر وظیفه دارد همواره وجود این ویژگیها را مورد …
توضیحات بیشتر »تجملگریزی = ریاکاری؟
اختصاصی اجتهاد «مجله الکترونیکی فقه و مصرف» (۱۴) رابطهی بین صرفه جویی و الگوی مصرف چیست؟ آیا الگوی مصرف، بیانگر امری بیش از ترغیب مردم به صرفه جویی است؟ صرفهجویی یک برنامهی عملی است در عرصهی فردی و اجتماعی که از نتایج آثار اجرای الگوی مصرف است. لذا باید اول الگویی تنظیم و تدوین و ارائه بشود. در پاسخ سؤال دوم باید عرض کنم، ترغیب مردم به صرفهجویی یکی از مصادیق و از نمودهای عملی الگوی مصرف است. الگوی مصرف یک معنای جامعتر و وسیعتری دارد که تنها به عرصهی فردی محدود نمیشود و شامل عرصهی دولتی نیز میگردد که …
توضیحات بیشتر »اسراف همیشه «قبیح» نیست!/مهدی مهریزی
اختصاصی اجتهاد «مجله الکترونیکی فقه و مصرف» (۱۳) اسراف؛ مفهومی عقلی است یا شرعی؟ نکتهی اول اینکه بحث اسراف یا چیزهایی از این قبیل، مفاهیم عقلایی است، یعنی مفهومی نیست که دین آورده باشد و ما بخواهیم آن را بکاویم . مثلاً ما مفهوم اسراف را از طریق روایت دریافت نکردهایم. یعنی وقتی که قرآن میفرماید: ان الله لایحب المسرفین؛ مخاطبش یک تلقی از اسراف دارد. میگوید خدا آنچیزی را که شما میفهمید چیست، دوست ندارد. نه اینکه بخواهد یک معنی جدیدی ایجاد و ابداع کند، لذا در همهی فرهنگها این مفاهیم عقلایی، که اسراف هم از این موارد است، …
توضیحات بیشتر »تکلیف قانونی و شرعی مردم در پرداخت جریمههای بانکی؟!
مهمترین اشکالی که متفکران اقتصاد اسلامی به صنعت بانکداری غربی وارد کردهاند قرارداد پایه آنها در بخش سپردهها و اعتبارات است که از قرض با بهره استفاده کرده است و از نظر شریعت اسلام حرام است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین سیدعباس موسویان چهره نام آشنای حوزه در موضوع اقتصاد اسلامی و عضو شورای فقهی بانک مرکزی در گفتوگو با حوزه به تفاوت بانکداری غربی با بانکداری اسلامی پرداخته است. برخی مردم تصور میکنند چون در کشوری اسلامی هستیم بانکها در ازای پرداخت تسهیلات نباید سود بگیرند چون این ربوی است. آیا این تصور درست است؟ موسویان: تفاوت بانک …
توضیحات بیشتر »زهد: «سرکوب غرایز» یا «مصرف کم»؟
اختصاصی اجتهاد «مجله الکترونیکی فقه و مصرف» (۱۲) آیا مراد از زهد و قناعت، کم مصرف کردن است یا دل نبستن به دنیا؟ مراد اصلی از زهد، بیرغبتی به دنیاست. در تاریخ قدیم داریم که عالمی از زهد صحبت میکرد، به او گفتند شما خودتان یک اسب به این گرانقیمتی دارید، چهطور از زهد صحبت میکنید؟ گفت اجازه بدهید تا به شما نشان بدهم. چند وقت بعد جنگی پیش آمد. گفتند که پول و اسلحه و اسب میخواهیم. در قدیم اسب برای جنگ نیاز بوده است. این زاهد بلافاصله رفت و اسبش را هدیه داد. ولی آن کسانی که اشکال …
توضیحات بیشتر »تجملگرایی و ذبح توحید
اختصاصی اجتهاد «مجله الکترونیکی فقه و مصرف» (۱۱) دین مبین اسلام با جعل قواعدی مانند «الناس مسلّطون علی أموالهم»، قایل به آزادی افراد در تصرفات مالیشان شده و از طرفی، با بیان حرمت اسراف، تبذیر، لباس شهرت، تجمل و مانند آن، توجه خود به جامعه و آیندهی آن را به رخ کشیده است. آیا این امر، سرگردانی اقتصاد اسلامی بین نگاه اومانیستی و سوسیالیستی را نمیرساند؟ فکر میکنم چون ذهنهای ما به فقه فردی عادت کرده است، وقتی مسایل، اجتماعی میشود، نمیتوانیم پیش برویم. انگار برایش جهت و دلیلی نمیتوانیم پیدا کنیم. ما خیلی راحت میتوانیم در یک حوزهی خانوادگی …
توضیحات بیشتر »بررسی فقهی و حقوقی اجرای اجباری عین تعهد در حقوق ایران
در حقوق قراردادها مهمترین مسأله اجرای بموقع تعهدات قراردادی است بطوریکه قواعد زیادی در زمینه نقض قرارداد وضع شده است در حقوق ایران بنابر نظر مشهور ساز و کار نظریه اجرای اجباری عین تعهد حاکم میباشد که اجرای آن گاه مشکلات و بیعدالتیهایی را بدنبال دارد که آن را از کارایی لازم بی-بهره میسازد حال با عنایت به اینکه این اصل استثنائات زیادی از جمله خیار تأخیر ثمن، تخلف از شروط ضمن عقد، خیار تفلیس، اجاره و مزارعه و ... را به خود دیده است آیا میتوان در صورت نقض تعهد قراردادی این حق را برای طرف دیگر قائل بود که در انتخاب حق فسخ و اجرای عین تعهد مختار باشد؟ بنظر میرسد که با تمسک به منابع فقهی و قانون مدنی و در راستای هماهنگی با حقوق کشورهای توسعهیافته و نظام حقوق تجارت بینالمللی می توان پایگاه این حق انتخاب را تحصیل و تقویت نمود.
توضیحات بیشتر »آیندگان، مالک منابع نیستند
اختصاصی اجتهاد «مجله الکترونیکی فقه و مصرف» (۱۰) به لحاظ فقهی، آیا منابع زیرزمینی هر کشور، متعلق به مردمان و ساکنان همان کشور است یا آنکه محدودههای قراردادی سرزمینی منجر به اختصاص آن به کشور خاصی نشده و متعلق به تمام مردم جهان است؟ بحث منابع زیرزمینی از قبیل معادن و از جمله نفت، جزو انفال است و به طبیعت حال، انفال مربوط به امام است. آنچه مشهور بین فقهاست، معادن با استخراج تملک میشود. کسی که متصدی استکشاف معدن و استخراج آن معادن باشد از نظر فقهی مالک محسوب میشود و یکی از موارد خمس نیز همین بحث …
توضیحات بیشتر »