اختصاصی شبکه اجتهاد: بسیاری از اصولیون درگذشته و حال، باب انفتاح علم را مسدود دانسته و نظریه انسداد را اختیار کردهاند. از طرفی، طرحریزی تمدن اسلامی، مستلزم فهم بایستههای آن از منابع دینی است.
توضیحات بیشتر »عزاداری و حقوق شهروندی اقلیتهای دینی/ حسین ادبی
اختصاصی شبکه اجتهاد: جامعه ایرانی متشکل از پیروان ادیان مختلفی است که در کنار هم به صورت مسالمتآمیز و در تحت لوای حکومت اسلامی به زندگی میپردازند. پیروان مسیحی آشوری و ارمنی، یهودیان، سیکها و البته مذاهب مختلف اسلامی از فرق مختلف شیعه تا اهل سنت، همه و همه در کنار هم در این کشور زندگی میکنند. بدیهی است که در ساختار جمهوری اسلامی به دلیل اینکه حکومت، یک حکومت اسلامی با گرایش مذهبی شیعه است، دین و مذهب رسمی کشور، دین اسلام و مذهب شیعه باشد. از طرفی مذهب شیعه یکی از پرمناسکترین مذاهب دنیاست.
توضیحات بیشتر »عزاداری برای اباعبدالله(ع) ذاتاً سیاسی است/ قصه کربلا شبیهبردار نیست/ مواظب خطر تسامح در روضهخوانیها باشیم
امام حسین(ع) در مبارزه خودش هدفی را مطرح میکند که مبارزه با ظلم، فساد، مقاومت کردن در برابر بیعت تحمیلی با یک فرمانروای خودسر و مستبد، به دست آوردن عزت و از دست ندادن آن است. پس مراسم عاشورای حسینی و عزاداری برای ابا عبدالله(ع) ذاتاً سیاسی است و امکان ندارد سیاسی بودن از این مراسم تفکیک بشود.
توضیحات بیشتر »متأسفانه در عزاداری به جای توجه به محتوا، «شکل پردازی» میکنیم
هرچه ما بتوانیم نهضت عاشورا را بدون پیرایه، بدون حشو و زوائد و مطابق با روز عرضه کنیم، یقینا تأثیر نهضت عاشورا نافذتر و عمیقتر خواهد شد. متأسفانه امروز عوض اینکه بیشتر به محتوای عاشورا توجه داشته باشیم، بیشتر به شکل عزاداری توجه داریم.
توضیحات بیشتر »آیین اشک و عزا در سوگ سیدالشهدا(ع) منتشر شد
همزمان با ایام سوگواری شهادت سید و سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین(ع)، کتاب «آیین اشک و عزا در سوگ سیدالشهدا(ع)» اثر استاد حسین انصاریان منتشر و روانه بازار شد.
توضیحات بیشتر »قاعدهای برای توجیه افراط گرایی
شبکه اجتهاد: عنوان «تعظیم شعائر الهی» از قواعدی است که در جایگاههای متفاوتی از فقه شیعه از آن یاد شده و از طریق آن، جواز یا مطلوبیت مواردی همچون اذان، نماز جماعت، سلام کردن، مراسم اعیاد و شهادت ائمه معصومین علیهمالسّلام، زیارت قبور آنها و… و همچنین حرمت فروش قرآن و کتب روایی به کفار، ورود به ضرایح ائمه علیهمالسلام با حال جنابت و… نتیجه گرفته شده است.
توضیحات بیشتر »امام حسین(ع) فرهنگ گفتگو را اصل میداند
مهریزی پژوهشگر حوزه علمیه قم میگوید: اگر ما در حادثه عاشورا معتقد باشیم امام حسین(ع) بنا را بر گفت و گو گذاشته است، خارج از این مکتب نیندیشیدهایم.
توضیحات بیشتر »وجوه سهگانه عقلانیت فقه شیعی/ احمد مبلغی
شبکه اجتهاد: فقه شیعی، عقلانیتی چند وجهی دارد که سه وجه آن به نظر میآید از اهمیت بیشتری برخوردار است. این سه -که در گذر زمان بالیدهاند- از نظر اجتهادی، قابل برنامه ریزی، برجسته سازی، فعال سازی و تکامل پذیری میباشند.
توضیحات بیشتر »همزیستی فقهی مذاهب و ادیان؛ قاعده الزام و قاعده التزام/ محمدمهدی آصفی
اختصاصی شبکه اجتهاد: در معاملات، به معنای اعم، بسیار اتفاق میافتد که مکلّف، با ضرورت همزیستی فقهی رو به رو میشود. این حالت، ناشی از حضور بیش از یک مذهب فقهی در زندگی اجتماعی است.
توضیحات بیشتر »انطوان بارا: نذر کردم همپای زینب(س) باشم
اختصاصی شبکه اجتهاد: پیام نهضت حسینی فراتر از جهان اسلام رفته و پیروان ادیان دیگر نیز شیفتۀ مرام آزادگی و آزاده خواهی حسین بن علی (علیهالسلام) بوده و از منظر خود به زیباییهای عاشورا نگریستهاند.
توضیحات بیشتر »به جریان کربلا با دید اجتهادی وارد شویم/ عزاداری فقط اشک نیست، احیای امر ائمه(ع) است
یکی از کارهای لازم نسبت به جریان کربلا و عاشورا این است که با دید اجتهادی وارد این قضیه شویم که متأسفانه این کار هنوز انجام نشده است. مقصود من از دید اجتهادی این است که ببینیم امام این کلام را در کجا و در چه مقطعی فرموده و با چه کسانی مطرح کرده است، اگر ما این دید را داشته باشیم، تحلیل کلمات امام حسین چهره دیگری پیدا میکند.
توضیحات بیشتر »نفی و نهی در حرکت و قیام امام حسین(ع)
باید جلوی اثم و عدوان هم بایستی، تا در خارج تحقق پیدا نکند؛ باید جلویش را بگیری؛ جلوگیری از تحقق اثم و عدوان، تحت یک عنوان فقهی دیگر میآید که اسمش «نهی از منکر» است. امام حسین(ع) به دنبال انجام وظیفه است؛ یعنی صرفا به دنبال «نفی» نیست؛ بلکه بعد از نفی، نوبت «نهی» است. میفرماید: من از منکر بدم میآید؛ لذا جلویش را هم میگیرم.
توضیحات بیشتر »نقش اصول فقه در اجتهاد علوم اسلامی، لزوم یا کفایت؟
علم اصول فقه فقط برای استنباط فقهی لازم است یا برای استنباط و اجتهاد در همه معارف لازم است؟ آیا اصول فقه فقط منطق کافی برای فقه است یا برای تمام علوم اسلامی به عنوان منطق کافی استفاده میشود؟
توضیحات بیشتر »هیچ کس نمیتواند بگوید من از مراسم سوگواری سالار شهیدان بینیازم
هیچ انسانی بی نیاز از بهره برداری از مراسم کربلا نخواهد بود و هیچ عالم و اندیشوری مستغنی از رهنمود عاشورا نیست؛ حتّی زاهدان و عابدان که در بین راهند و حکیمان و متکلّمان که به پایان راه نزدیکند و عارفان و شاهدان واصل که به قلّهٴ بلند پایانی این راه رسیده اند، آنها نیز جزو مستمعان راستین پیام حسینیاند.
توضیحات بیشتر »هیئتهای محرم، آلودگی سیاسی؟
سیاسی بودن و ایستادن پای اصول انقلاب و اسلام و مقابله با استکبار جهانی و تبیین توطئهها و آگاه کردن مردم نباید به سیاسی بازی و جبهه گرفتن و شخصی شدن مسائل کشیده شود، به خصوص این که سرمایه اجتماعی باقی مانده در جامعه دینی همین مجالس حسینی است که دشمن هم با تمام قوا برای نابود کردنش به میدان آمده است.
توضیحات بیشتر »راهکارهای پویایی مناسک عزاداری
تبیین فلسفه محّرم و عزاداری امام حسین علیهالسلام/ گسترش مناسک عزاداری در گرو بهره گیری از وعاظ و خطبای متبحر و متخصص/ لزوم مقابله با هنجارشکنیها و عزاداریهای نامتعارف/ مبارزه با ادبیات غلوّ آمیز؛ مهمترین ضرورت در پالایش مناسک عزاداری/ همگرایی عقلانیت و عشق؛ مهمترین اصل در مدیریت چگالی سنگین احساسات درمناسک عزاداری/ لزوم احیای سبکهای سنتی عزاداری در بستر فرهنگ عمومی مردم.
توضیحات بیشتر »حرمت ایذاء مؤمن، مقدم بر اقامه عزاست
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام والمسلمین علی شفیعی، از پژوهشگران و مدرسین حوزه علمیه مشهد و مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدنی است. با وی از تعارض بین عزاداری امام حسین (ع) و ایذاء مؤمنین سخن گفتیم. او معتقد است نه تنها حرمت ایذاء مؤمن مقدم بر اقامه عزا است، بلکه اموری از این قبیل، نوعی دین زدگی و ایجاد فاصله بین آموزه های دینی و نسل جوان را موجب می گردد.
توضیحات بیشتر »برداشتی نو از فقه امر به معروف و نهی از منکر/ محمدرضا ملایی
اختصاصی شبکه اجتهاد: امر به معروف نهی از منکر از جمله مسائلی است که در حال حاضر دچار پیچیدگیهای فراوان شده، به گونهای که نظرها و دیدگاههای گوناگون و گاه متعارضی دربارهی آن ارائه شده است. گروهی معتقدند باید پروندهی آن بسته شود و گروه دیگر بر این باورند که باید به شدت آن را اجرا و مراقبت کرد.
توضیحات بیشتر »اندیشه تمدنی، صرفاً با کار علمی نهادینه نمیشود
اختصاصی شبکه اجتهاد: مدیریت پژوهش دفتر تبلیغات اسلامی خراسان، ابتدای سال ۱۳۹۵، با اخذ مجوز رسمی از وزارت علوم، به پژوهشکده اسلام تمدّنی، ارتقا یافت و به یکی از معدود مراکزی تبدیل شد که تخصّصا به مباحث علمی حول محور «اسلامی تمدّنی» میپردازد. با دکتر سید علیرضا واسعی، مدیر پژوهشکده و پژوهشگر قدیمی علوم اسلامی، از توفیقات و کاستیهای پژوهشکده و برنامههای آن برای آینده سخن گفتیم.
توضیحات بیشتر »فقه فعلی، نه حکومتی است و نه تمدنی!
اختصاصی شبکه اجتهاد: معنا و گستره فقه تمدنی به عنوانی اصطلاحی نوپدید، هنوز در میان متفکرین اسلامی، بهروشنی تبیین نشده است. یکی از نکات ابهام در مفهوم این واژه، تفاوت آن با فقه حکومتی و نسبتش با این فقه است.
توضیحات بیشتر »دفن خورشید در نینوا
اختصاصی شبکه اجتهاد: در این روز، دفن شهدای کربلا توسط قبیلۀ بنیاسد و با راهنمایی امام سجاد (ع) در کربلا صورت گرفت و این زمانی بود که کاروان اسرا در روز یازدهم محرّمالحرام، کربلا را به مقصد کوفه ترک کرده بودند و پیکر امام حسین (ع) و یارانشان بر روی زمین خشک و زیر آفتاب باقی مانده بود.
توضیحات بیشتر »حرکت کاروانِ خورشید به شهر ظلمت
اختصاصی شبکه اجتهاد: روز عاشورا با تمام زیباییها و گل واژههای اشک و خون به پایان رسید و صبحگاه روز یازدهم فرا رسید. یزیدیان روز یازدهم محرّم را با غسل در فرات آغاز کرده و آماده حرکت به سوی دربار یزید بن معاویه شدند و کاروان اسرای کربلا با حضور امام سجاد(ع)، حضرت زینب(س) و بسیاری دیگر از اعضای کاروان سید الشهدا(ع) اندکی بعد باید به سوی کوفه حرکت کنند.
توضیحات بیشتر »از بانک ربوی تا بانک آستان قدس؛ یک بستر و دو رویا
شبکه اجتهاد: آیا در شرایط موجود که رقابتهای ناسالم بانکی و بنگاهداری بانکها در اوج است و حتی نظام بانکداری بسیاری از کشورهای غربی به ایده-های اسلامی و اخلاقی نزدیکتر است آیا امکان توفیق اقتصادی و ورشکست نشدن چنین بانکی برای آستان قدس وجود دارد؟
توضیحات بیشتر »مجمع تشخیص مصلحت نظام؛ نهادی انقلابی یا ساختاری در راستای عرفی سازی دین؟!
تجربه مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام و راهبردهای کلان حاکم بر آن بهخوبی حکایت از آن دارد که مصلحتاندیشی نیز میبایست در چارچوب شرع مقدس و زیر پرچم انقلابی گری صورت بگیرد که از این رهگذر نیز نباید نگران زیر پا نهادن مقاصد شریعت باشیم.
توضیحات بیشتر »جستارهایی در اعتبارسنجی و فهم روایات طبی
این اثر در فصل نخست به مروری بر خاستگاه و جایگاه تاریخی روایات طبی پرداخته، در فصل دوم به کاوش در اعتبار و اصالت منابع روایات طبی میپردازد و فصل سوم آن به مبانی فهم و معیارهای نقد روایات طبی اختصاص دارد.
توضیحات بیشتر »سود علیالحساب ربا نیست
عضو شورای فقهی بانک مرکزی، درباره وضعیت شرعی سودهای علیالحساب و روزشمار بانکی اظهار کرد: اگر واقعا سود علیالحساب در شبکه بانکی کشور رعایت شود مشکل شرعی ندارد، اما اگر اسم آن علیالحساب باشد و سود قطعی به حساب بیاید دچار اشکال شرعی میشود.
توضیحات بیشتر »ریاست جمهوری قطعاً از سنخ ولایت است/ ولایت رییس جمهور از جانب مردم است نه ولی فقیه
ارسطا: رهبر معظم انقلاب در سال ۹۰ در جمع مردم کرمانشاه تأکید کردند که «رهبری در کار قوای سه گانه نه دخالت میکند و نه میتواند که دخالت بکند» که همین سخن بویژه این که «نمی تواند دخالت کند» نیز دلیلی مستحکم بر ولایت داشتن رییس جمهور است.
توضیحات بیشتر »امام سجاد و جامعهسازی بر مدار فقه/ حمزه واقعی
اختصاصی شبکه اجتهاد: نهضت حسینی از ابتدا تا همیشهاش در ساختار فقه امامیه تعریف میشود. اگر چه برخی کربلا را، عاشورا را، ابتلائات آن را نهضتی فرافقهی میدانند اما برخی نیز بر این عقیده استوارند که عاشورا به تمامه در ساحت فقه مینشیند و دارای احکامی است که جز با تراز فقه نمیتوان سنجید.
توضیحات بیشتر »زیبایی و نمادهای جمال در آینه کربلا
شبکه اجتهاد: بی گمان هر فردی از انسان و هر قوم و ملّتی از انسانها با نظر به چگونگی و تفسیر و توجیهی که درباره حیات خود دارند و با نظر به فرهنگی که در آن زندگی میکنند، حقایق را به عنوان آرمانها و ایدههای اعلا برای خود پذیرفته اند. این آرمانها و ایدهها اگر از سنخ عظمتهای معقول، مانند عدالت و آزادی و نظم و صدق و اخلاق و فداکاری و دیگر تجلیات تکاملی روح باشند، تحقق و انطباق آنها در رندگی عینی انسانها، جمال معقول و زیبایی عقلانی و والا نامیده میشود، و اگر از سنخ ترکیبات و کیفیات محسوس باشند، زیبایی حسی نام میگیرد.
توضیحات بیشتر »قیام امام حسین(ع)، قیامی معقول و مقبول بود
اختصاصی شبکه اجتهاد: محرم و عاشورا که فرا میرسد، نزاع قدیمی بین شور و شعور حسینی نیز آغاز میگردد؛ اینکه شور بر شعور مقدم است یا بالعکس. حجتالاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی اما نظر دیگری دارد. او این نزاع را از منظر عقل و نقل، به قضاوت مینشیند. مدیر مؤسسه اسراء، در گفتگو با اجتهاد، از معقولیت و مقبولیت قیام امام حسین (ع) گفت، دو امری که اگر هر یک نبود، این قیام ابتر میماند.
توضیحات بیشتر »