دکتر حکمتنیا معتقد است در مسئلۀ حقوق عامه باید توجه داشت که جامعۀ علمی کنونی کشور از اساس دچار خلأ نظریهپردازی و مفهومی در این زمینه است. ما در حال حاضر نتوانستهایم پیشینۀ ذهنی و مفهومی از حقوق عامه را بیابیم و لذا نیاز به نظریهپردازی داریم. او میگوید وقتی که ما از حقوق عامه صحبت میکنیم، نباید خودمان را در فضای فقهی اول کتاب مکاسب بیندازیم؛ چراکه آن نظریه به درد حقوق عامه نمیخورد. گرچه ممکن است از آن استفاده شود اما در کل با فضای حقوق عامه همخوانی ندارد. به گزارش شبکه اجتهاد، دکتر محمود حکمتنیا، استاد گروه …
توضیحات بیشتر »تعبیر اسلام سیاسی غلط است، سیاست باید اسلامی باشد/ من به اسلام جامعنگر قائلم/ فرق نواندیشی دینی با عقلانیت اسلامی
جریان عقلانیت اسلامی یا اسلام ولایی معتقد به سیاست اسلامی است نه اسلام سیاسی. این جریان دنیای مدرن را میشناسد، میراث سنت را هم پذیرفته است اما خرافههای جریان سنت را میزداید و از سنت اسلامی و علوم اسلامی کمک میگیرد که پرسشهایی که تفکر مدرن از عقلانیت تا سبک زندگی به روی ما باز کرده را پاسخ دهد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه استاد تمام پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در نوزدهمین قسمت از برنامه تلویزیونی سوره به موضوع «اسلام ولایی؛ سیاست اسلامی یا اسلام سیاسی» پرداخت و گفت: تعبیر اسلام سیاسی، تعبیر غلطی است، سیاست …
توضیحات بیشتر »آیا فقه موجود، تضمینکننده عدالت در جامعه است؟/ زوایای عدالت در حکمرانی اسلامی
حجتالاسلام حسنعلی علیاکبریان ضمن اشاره به جایگاه عدالت در عرصه حکمرانی تصریح کرد: ما یقین داریم احکام از روی عدالت وضع شده است. با این حال ممکن است در ظرف خاص یک جامعه و در یک زمان خاص به دلیل بروز عوارضی اجرای یک حکم ظالمانه باشد. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست علمی «زوایای عدالت در حکمرانی اسلامی» با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین حسنعلی علیاکبریان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به همت مجمع پژوهشگاههای علوم انسانی اسلامی برگزار شد. گزیده متن جلسه را به نقل از «ایکنا» در ادامه میخوانید؛ موضوع بحث این است که در حکمرانی اسلام، …
توضیحات بیشتر »طرح لزوم قوه مقننه دو مجلسی در ساختار نظام جمهوری اسلامی
حجتالاسلام جوان آراسته گفت: ما باید بر نقاط قوت و ضعف نظامهای دو مجلسی یا یک مجلسی تامل کنیم بخصوص با تمرکز به اینکه آیا در نظامهای تک ساخت و بسیط در مقابل با نظامهای فدرال گرایش به دومجلسی شدن قابلیت دفاع و توجیه عقلانی دارد؟ با دلایل که در این طرح نامه ارائه شده است نیازمندیم تا در نظام جمهوری کشورمان نیزدو مجلس داشته باشیم. به گزارش شبکه اجتهاد، کرسی علمی- ترویجی «ترجیج قوه مقننه یک مجلسی بر دو مجلسی در ساختار نظامهای تک ساخت (بسیط و یکپارچه) از جمله نظام جمهوری اسلامی ایران» از سوی پژوهشکده علوم اسلامی …
توضیحات بیشتر »مدارس فکری نجف؛ تمایز نظر و میدان عمل/ ادبیاتِ «دوگانه مکتب نجف و قم» در ایران خاستگاه سیاسی پررنگی دارد
دکتر فراتی گفت: ما باید بین مرامنامههای فقهی علمای نجف در باب دولت مشروع، پذیرش یا عدم پذیرش ولایت و بین طرحوارههایی که آنها بلحاظ عینی در باب اداره دولت در عراق دارند تمایز بگذاریم. ما نمیتوانیم از طریق آثار فقهی آنها بفهمیم که آنها در باب تغییر دولت در عراق چگونه فکر میکنند. به همین دلیل کسانی که طرفدار ولایت عامه اتساعی فقها هستند که عمدتا صدر دومیها اینطور هستند، وقتی به اداره میرسند میگویند ولایت فقیه یک اندیشه مدرسهای است و ما در نهایت اگر بخواهیم نقش فقیه را در عرصه سیاست برجسته کنیم، فقیه فقط نظارت روحی …
توضیحات بیشتر »امنیتی کردن علم، عالمان را وادار به عقبنشینی میکند/ از حیث علمی نباید هیچ خط قرمزی در حوزه علمیه وجود داشته باشد
حجتالاسلام ایزدهی معتقد است امنیتی کردن علم عالمان را وادار به عقبنشینی میکند. او میگوید باید بین حوزه علم و ژورنالیسم و فضای عمومی و نخبگانی فرق گذاشت، چون بسیاری واهمه دارند که مباحثشان را در فضای فشار و هراس و امنیتی بیان کنند. همچنین از حیث علمی نباید هیچ خط قرمزی در حوزه علمیه وجود داشته باشد. البته باید فضا مدیریت شود تا رویکرد شفاف و علمی و نخبگانی نه ژورنالیستی و غیرعلمی حاکم شود. التقاط، شانتاژ، هیاهو و تخریب در فضای علمی جایی ندارد و اگر این موارد رعایت شود، هیچ خط قرمزی برای مباحث علمی متصور نیست. …
توضیحات بیشتر »حکومت اسلام حکومت قانون/ محمدکاظم تقوی
شبکه اجتهاد: زندگی انسان در اجتماع تحقق مییابد و معنا پیدا میکند و از اجتماع یک زن و مرد به عنوان اساس خانواده، اولین واحد اجتماعی تشکیل میشود و در شکلهای متنوع و کوچک و بزرگ دیگر متجلی شده و استمرار مییابد؛ یعنی محله و شهر و منطقه و کشور و قاره تا اجتماع جهانی، همه جامعه انسانی هستند. انسان مدنی و اجتماعی به راهنمایی و حکم عقل، دریافت که بدون حکومت و نظم و انتظامات، جامعه انسانی قوام و دوامی نخواهد داشت؛ لذا وجود حکومت در جوامع بشری، همزاد شکل گیری جوامع انسانی است. نگاه به تاریخ سیاسی ـ …
توضیحات بیشتر »دلایل کمتوجهی منابع فقهی به آیات قرآنی مربوط به تعزیر
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهار کرد: یکی از علتها درباره اینکه چرا موضوع تعزیر در کتابهای فقهی مطرح نشده، این است که مؤلفان معتقد بودند قرآن در موضوع تعزیر آیه و حکمی ندارد. در برخی از منابع نیز استناد محدودی به تعزیر از منظر قرآن شده که یکی از آنها سرائر ابن ادریس است که فقط به یک آیه اشاره شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست «توسعه قلمرو استنباط احکام و قوانین از قرآن کریم» چندی قبل با ارائه حجتالاسلام والمسلمین سیدجعفر صادقیفدکی، عضو هیئت علمی گروه دایره المعارفهای قرآنی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن …
توضیحات بیشتر »پیگیری «اعتبار اسناد عادی در اموال غیرمنقول» در چندمرحلۀ فقهی/ دنبال عناوین ثانوی نروید!
اختصاصی شبکه اجتهاد: پنجمین نشست از سلسله نشستهای نقد و بررسی طرح پژوهشی «تحلیل فقهی اعتبار اسناد عادی در اموال غیرمنقول» با ارائه حجتالاسلام مصطفی جلالی و نقادی حجتالاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی، رئیس میز تخصصی توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی و عضو هیئت علمی مرکز تخصصی آخوند خراسانی برگزار شد. این جلسه از سوی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان و معاونت راهبردی قوه قضائیه با حضور برخی از اساتید و فضلا، در تیرماه ۱۴۰۰ در مدرسه علمیه عالی نواب مشهد برگزار شد. در ابتدای این نشست حجتالاسلام جلالی محتوای پژوهش خود را ارائه نمود که متن …
توضیحات بیشتر »۲۳ نکته در تحلیل فقهیِ «اعتبار اَسنادِ عادی»
اختصاصی شبکه اجتهاد: چهارمین نشست از سلسله نشستهای نقد و بررسی طرح پژوهشی «تحلیل فقهی اعتبار اسناد عادی در اموال غیرمنقول» با ارائه حجتالاسلام مصطفی جلالی و نقادی حجتالاسلام والمسلمین سیدمحسن حسینیفقیه برگزار شد. این جلسه از سوی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان و معاونت راهبردی قوه قضائیه با حضور برخی از اساتید و فضلا، در تیرماه ۱۴۰۰ در مدرسه علمیه عالی نواب مشهد برگزار شد. در ابتدای این نشست حجتالاسلام جلالی محتوای پژوهش خود را ارائه نمود که متن کامل مقاله را (اینجا) ملاحظه نمایید. سپس استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد به نقد و نظر پرداخت …
توضیحات بیشتر »تحقیق فقهیِ «اعتبار اسناد عادی»، روشمند و براساس ضوابط فقهی- اصولی و دارای نظم منطقی است
اختصاصی شبکه اجتهاد: سومین نشست از سلسله نشستهای نقد و بررسی طرح پژوهشی «تحلیل فقهی اعتبار اسناد عادی در اموال غیرمنقول» با ارائه حجتالاسلام مصطفی جلالی و نقادی حجتالاسلام والمسلمین مهدی زمانیفر، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد برگزار شد. این جلسه از سوی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان و معاونت راهبردی قوه قضائیه با حضور برخی از اساتید و فضلا، در روزهای پایانی تیرماه ۱۴۰۰ در مدرسه علمیه عالی نواب مشهد برگزار شد. در ابتدای این نشست حجتالاسلام جلالی محتوای پژوهش خود را ارائه نمود که متن کامل مقاله را (اینجا) ملاحظه نمایید. سپس استاد حاضر به …
توضیحات بیشتر »همه فقه، سیاست است/ نسبت صحیح میان فقه و سیاست، توصیف است نه تقیید
با رجوع به منابع اسلامی به دست میآید که فقه عین سیاست است؛ به تعبیر دیگر همه فقه، سیاست میباشد. از دیدگاه حضرت امام(ره) که دیدگاه صحیحی نیز است، اسلام چیزی غیر از سیاست نیست. به گزارش شبکه اجتهاد، استاد محسن اراکی، عضو شورای عالی حوزههای علمیه قم و مدرس خارج حوزه علمیه قم در همایش «فقیه فقه سیاسی» که به مناسبت دهمین سالگرد ارتحال آیتالله عباسعلی عمیدزنجانی برگزار شد به ایراد سخن پرداخت که متن آن به نقل از «مفتاح» بدین شرح است؛ ترکیب فقه سیاسی از لحاظ لفظی۳ حالت دارد؛ ۱)اضافی ۲)وصفی ۳) تلفیقی. در این سه ترکیب …
توضیحات بیشتر »سه راه برای ولایی شدن قانون/ سکوت قانون با ولایی شدن حکم امکانپذیر است
حجتالاسلام حسنعلی علیاکبریان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تاکید کرد: اگر در جامعه امروز ما قانون بخواهد بر همه الزام شود مشروعیت آن به حکم ولایی وابسته است، ولی پدیده سکوت قوانین را به دلایل مختلف شاهدیم. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین حسنعلی علیاکبریان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در نشست علمی «جایگاه ولایت در سکوت عمدی قانون در راستای کرسی تخصصی نظریه لزوم ولایی بودن سکوت عمدی قانون»، گفت: بحث بنده این است که اگر در جامعه امروز ما قانون بخواهد بر همه الزام شود مشروعیت آن به حکم ولایی وابسته است، …
توضیحات بیشتر »پاسخ متفاوت فقه شیعه و سنی به دوگانه جنگ و صلح/ کدامیک از جنگهای پیامبر(ص) دفاعی بود؟
حجتالاسلام سیدعلی حسینی ضمن اشاره به اینکه از نظر اهل سنت اصالت با جهاد و از نظر فقه شیعه اصالت با صلح است تصریح کرد: گرچه جهاد ابتدایی توسط ائمه(ع) جایز است ولی وقتی جنگهای رسول اکرم(ص) و امیرالمومنین(ع) را بررسی میکنیم میبینیم عموما دفاعی بوده است. به گزارش شبکه اجتهاد، نشست «ماهیت و الزامت فقه مقاومت» با حضور حججاسلام محمدحسن گلی شیردار، سیدعلی حسینی و احمدعلی قانع، به همت دبیرخانه همایش بینالمللی مقاومت اسلامی در نظر و عمل در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد. در ابتدای نشست حجتالاسلام سیدعلی حسینی، عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) به ایراد سخن …
توضیحات بیشتر »شهید مطهری و نقش رضایت مردم در حرکات سیاسی ائمه(ع)؛ نقدی بر یک دیدگاه/ محمدمهدی کریمپور
اختصاصی شبکه اجتهاد: حجتالاسلام محمد سروش محلاتی مدرس حوزه علمیه قم، ضمن درس گفتارهای خویش، نظر شهید آیتالله مرتضی مطهری در باب نسبت رضایت مردم و حرکات سیاسی معصومین (علیهمالسلام) را مورد بررسی قرار داده است. وی پس از بررسی عبارات شهید مطهری میگوید: تلقی رایج این است که امام(ع) به صحنه سیاسی میآید که حقش را بگیرد، اما شهید مطهری میگویند خیر، مردم هستند که به صحنه میآیند و اگر خواستند، امام(ع) قدرت را میگیرد و الا اگر مردم نیایند، اوضاع هم به سامان باشد، امام علی(ع) اعتراضی ندارد. به نظر میرسد این نسبت به هیچ عنوان به شهید …
توضیحات بیشتر »پیامدهای فتوای جدید آیتالله سیستانی؛ خنثی کردن عادیسازی روابط با اسرائیل و اتحاد مسلمانان
دفتر آیتالله سیدعلی سیستانی به استفتایی در خصوص خرید از فروشگاههایی که بخشی از سود آن برای حمایت از رژیم صهیونیستی اختصاص داده میشود، پاسخ داده است: «خرید و فروش کالاهای اسرائیلی جایز نیست و خرید و فروش از شرکتهایی که به صورت مؤکد و قطعی اثبات شود که حمایت مؤثری از اسرائیل دارند، جایز نیست». به گزارش شبکه اجتهاد، شهر مذهبی نجف در عراق روز دوشنبه ۸ نوامبر با فتوایی تاریخی روز خود را آغاز کرد. رسانههای عراقی به نقل از دفتر آیتالله سید علی سیستانی، گزارش دادند که آیتالله سیستانی خرید و مصرف محصولات شرکتهای صهیونیستی یا شرکتهای …
توضیحات بیشتر »نظام دفاعی اسلام از دیدگاه فقه مقارن
کتاب «نظام دفاعی اسلام از دیدگاه فقه مقارن» در چهار جلد و با موضوع بررسی گزارههای فقهی ناظر بر تولید امنیت ملی، گزارههای فقهی ناظر بر تهدید امنیت ملی و همچنین قوانین و مقررات حاکم بر جنگ و صلح تألیف و از سوی انتشارات مکث اندیشه روانه بازار نشر شده است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، کتاب «نظام دفاعی اسلام از دیدگاه فقه مقارن» با تقریظ استاد سید هاشم حسینی بوشهری و استاد علیرضا اعرافی، در چهار مجلد توسط حجتالاسلام محمدجواد مهری نگاشته شده است و هر کدام از این مجلدات، با موضوعات خاص به زیور طبع در آمده است. جلد …
توضیحات بیشتر »آیا نظام اسلامی میتواند مردم را الزام به واکسن زدن کند؟
حجتاسلام نوایی با بیان اینکه برای دفاع از حق عمومی و سلامت جامعه، فقه اسلامی به حکومت اسلامی اجازه داده که افراد را ملزم به واکسن زدن کند، گفت: احکام تابع مصالح و مفاسدند؛ اگر در حکمی مصلحت ملزمه باشد، چه در تحریم و چه در تحلیل آن، حاکم اسلامی و صاحب ولایت میتواند به آن اقدام کند. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین علیاکبر نوایی در پاسخ به این سوال که «آیا نظام حکومتی میتواند مردم را الزام و اجبار به واکسن زدن کند یا خیر؟»، گفت: ممکن است افرادی در جامعه وجود داشته باشند که به مصلحت خودشان …
توضیحات بیشتر »کریمینیا: ارتداد ماهیت حقوقی دارد/ خواجهپور: ارتداد اگر همراه با سبالنبی نباشد، مشمول مجازات نیست
حجتالاسلام محمدمهدی کریمینیا در کرسی واکاوی ماهیت حقوقی ارتداد بر داشتن ماهیت حقوقی حکم ارتداد و اینکه در تمامی کشورها اهانت به مقدسات جرم است، تأکید کرد، اما حجتالاسلام خواجهپور معتقد است که ارتداد اگر همراه با سبالنبی نباشد، مشمول مجازات نیست. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین محمدمهدی کریمینیا، استاد مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)، در نشست علمی «واکاوی ماهیت حقوقی مسئله ارتداد با نگاهی به دیدگاه آیتالله مصباح یزدی»، گفت: براساس قانون، حکم دشنام به پیامبر(ص)، ائمه(ع) و حضرت زهرا(س) در صورتی که مصداق سب باشد، اعدام است.(ماده ۵۱۳ قانون مجازات اسلامی، موضوع اهانت به مقدسات اسلامی در …
توضیحات بیشتر »نسبت مخالفت علامه طباطبایی با حرکت امام و حکومت اسلامی، ناشی از کماطلاعی است/ برای علامه، نصر و کربن طریقی بودند برای کشف واقع
آیتالله سبحانی گفت: علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در آخر سوره آل عمران به صورت مفصل درباره حکومت اسلامی بحث کردهاند. چنین شخصی چطور میتواند مخالف امام باشد؟ اما اینکه انتظار داشته باشیم که همه افراد با امام یکسان باشند انتظار نابجایی است. سلیقه امام در مَسند ایجاد حکومت بود و همه فشارش را بر همان هدف وارد میآورد، ولی مسند علامه، مسند علمی بود. به گزارش خبرنگار اجتهاد، آیتالله جعفر سبحانی در پاسخ به این سؤال که «برخی میکوشند تا علامه طباطبایی (ره) را در زمره مخالفان ولایت فقیه و حرکت امام خمینی (ره) معرفی نمایند. حضرتعالی که از …
توضیحات بیشتر »شهید صدر چنین کتابی ندارد!
آنچه به شهیدصدر درباره حکومت اسلامی نسبت داده شده کاملاً غلط و برخلاف اندیشههای شهید صدر است. شهید صدر در همان کتاب «اسلام راهبر زندگی» صراحتاً میگوید: «همانگونه که امامت تداوم نقش نبوت بهشمار میرود، در عصر غیبت، مرجعیت نیز تداومبخش نقش امامت است و مسئولیت این رسالت بزرگ را بر عهده دارد.» به گزارش خبرنگار اجتهاد، در روزهای گذشته مطلبی که بارها پاسخگرفته، و قدیمی و تکراری است، بار دیگر در شبکههای اجتماعی منتشر شد و بازتاب یافت. آیتالله محمدعلی گرامی در مصاحبۀ خود با دستاندرکاران کنگرۀ «امام خمینی و اندیشۀ حکومت اسلامی» در سال ۱۳۷۸ش. گفته است: «مرحوم …
توضیحات بیشتر »چالشها و راههای اصلاح و تقویت نظام قانونگذاری در ایران
مسلماً اسلامیکردن قوانین این نیست که یک مسئلهای را که شیخ طوسی هزار سال پیش گفته برداریم و عیناً ترجمه کنیم و در قانون بیاوریم. اسلامیکردن آن است که آن مبانی را بگیریم و بر مقتضیات روز تطبیق دهیم و آنها را بهروز کنیم. به گزارش شبکه اجتهاد، دکتر سید حسین میرمحمد صادقی، استاد دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی در گفتوگو با نشریه رویش اندیشه به بررسی آسیبهای قانونگذاری در مجلس شورای اسلامی پرداخت که متن آن بدین شرح است؛ بهنظر شما چه مسائل و مشکلاتی در خصوص فرآیند فعلی قانونگذاری در مجلس شورای اسلامی وجود دارد؟ صادقی: مهمترین مسئلهای …
توضیحات بیشتر »ترسیم حکمرانی دینی
در حال حاضر کل دنیا به سمت اینترنت ملی میرود. چون حکمرانی فضای مجازی نداریم لذا ممکن است دولت باشد یعنی وزارتخانهها باشند، ادارات و ساختار هرمی باشد اما حکمرانی نباشد. یعنی ممکن است سیاستگذاری باشد اما تنظیمگری متناسب با سیاستگذاری نباشد، تنظیمگری قانونگذاری باشد ولی رصد و ارزیابی نباشد. به گزارش شبکه اجتهاد، اساس و سرچشمه قدرت سیاسی و توانایی حکومت بر انجام امور و وظایف و اعمال آمریت را «حاکمیت» مینامند. هر حکومتی با تکیه بر حاکمیت خود به اعمال اقتدار سیاسی میپردازد و خواست خود را در داخل و خارج از کشور تحقق میبخشد. مقوم حاکمیت، سلطه …
توضیحات بیشتر »«روحانیت و دولت مدرن» به قلم عبدالوهاب فراتی کتاب شد
کتاب «روحانیت و دولت مدرن» اثر دکتر عبدالوهاب فراتی در گروه سیاست پژوهشکده نظامهای اسلامی توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه به زیور طبع آراسته شد. به گزارش شبکه اجتهاد، بیتردید یکی از آرمانهای انقلاب اسلامی، بنای «دولتی دینی» در ایران است. این آرمان که مهمترین دستاورد این انقلاب است بر تمام ابعاد کنونی زندگی ما سایه افکنده است. با این همه، همواره این پرسش مطرح بوده است که مراد روحانیت از «دولت» در ترکیب «دولت اسلامی» چیست؟ و بر چه مدلولی دلالت میکند؟ بررسیهای اولیه نشان میدهد اغلب آنان بدون این که تصویر روشنی از بافت «دولت» داشته، صرفاً آن را …
توضیحات بیشتر »حکومت به مثابه تولیت موقوفه
حجتالاسلام سیدجواد ورعی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، گفت: نائینی حکومت را از قبیل تولیت موقوفه میداند که باید بر اساس مصلحت واقف و موقوف علیهم عمل کند و این با کسانی که کشور را ملک خود و مردم را برده خود میدانند تفاوت وجود دارد. در این دیدگاه زمامدار، امانتدار است و او معتقد بود که ولایت یعنی امانتداری؛ مرحوم فیرحی در تبیین ماهیت حکومت از این تعبیر آخوند استفاده کرده و آن را بسط داده است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجتالاسلام والمسلمین سیدجواد ورعی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، شامگاه ۱۷ آبان ماه در …
توضیحات بیشتر »جایگاه «قاعده لاحرج» در فقه سیاسی امامیه و فقه شبهخوارجی/ داود مهدویزادگان
شبکه اجتهاد: شاید بتوان گفت که یکی از دلایل ضرورت امامت و ولایت، وجود تفکرات متحجرانه و خوارجی است، چون حاملان چنین تفکری دین و احکام دینی را بهنفع قدرتهای سلطهگر و عافیتطلبان تفسیر به رأی میکنند. اگر ولایت در میان نباشد و برابر تفسیرهای ناصواب آنان نایستد و از کیان اسلامی دفاع نکند؛ جامعه ایمانی در دامان قدرتهای سلطهگر و حاکمان جور و اشراف و عافیتطلبان دنیاپرست گرفتار میشود و با مصائب بیشمار دست و پنجه نرم خواهد کرد، چنانکه اصلیترین مانع بر سر راه جریان خوارج، امیر ولایت علیبن ابیطالب علیهالسلام بود، او بود که نمیگذاشت تفسیربهرأیها و …
توضیحات بیشتر »نقد و بررسی و تحلیل فقهیِ «اعتبار اسناد عادی»
اختصاصی شبکه اجتهاد: نشست دوم از سلسله نشستهای نقد و بررسی طرح پژوهشی «تحلیل فقهی اعتبار اسناد عادی در اموال غیرمنقول» با ارائه حجتالاسلام مصطفی جلالی و نقادی حجتالاسلام والمسلمین حمید درایتی، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد، برگزار شد. این جلسه از سوی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان و معاونت راهبردی قوه قضائیه با حضور برخی از اساتید و فضلا، ۲۲ تیرماه ۱۴۰۰ در موسسه دانشوران مشهد برگزار کردید. گزارش تفصیلی این نشست پیش روی شما مخاطبان گرامی قرار میگیرد؛ جلالی: یکی از مسئلههای کلان امروز قوۀ قضائیه، کثرت پروندههایی مربوط به «زمینخواری و املاک» است که …
توضیحات بیشتر »آبان ۱۴۰۰، نقطه عطفی در تاریخ روحانیت پساز انقلاب؟/ محمد مطهری
شبکه اجتهاد: تجربه چندباره اعتراضات شدید در جمهوری اسلامی نشان داده است که متاسفانه یکی از مکانهایی که بعضا مورد تعرض مردم خشمگین قرار میگیرد مراکز وابسته به حوزه و روحانیت است. انکار نقش بعضی از مردم عادی در حمله به مراکز حکومتی و از جمله حوزوی، همانقدر غیرمنطقی و سادهانگارانه است که انکار کلی نقش ضد انقلاب و عناصر وابسته به خارج در برخی آشوبهای خشن. اساسا مقصر دانستن روحانیت به عنوان عامل اصلی معضلات بیشمار جامعه امروز، در میان بخشی از مردم – درست یا غلط – مشهود است. اگر به آنچه شهید مطهری درباره نقش روحانیت در …
توضیحات بیشتر »عبرت ۴۰ ساله/ سید فرید حاجیسیدجوادی
شبکه اجتهاد: از زمان پیدایش مرجعیت عامه در میان شیعیان که سابقهای حدودا ۲۰۰ ساله دارد، قله اعتبار بخشی به معارف و مناسک مذهبی نهاد مرجعیت بوده است. پیش از آن علمای بلاد کانون چنین اعتباربخشی بودند و هریک در قلمرو خود مرجعیت محلی داشتند. انقلاب اسلامی با ایده ولایت فقها بر تشکیل حکومت نهاد جدیدی را به جامعه شیعیان معرفی کرد که پیش از آن سابقه نداشت و به لحاظ نظری نیز مناسبات آن با نهادهای سابق تبیین نشده بود. با گذشت ۴ دهه از استقرار نظام ولایتفقیه همچنان مناسبات آن با احکام اولیه شرعی، مراجع تقلید، قانون عرفی، …
توضیحات بیشتر »انتشار کتاب «حقوق ادیان» اثر غلامرضا پیوندی
کتاب «حقوق ادیان» اثر حجتالاسلام غلامرضا پیوندی در گروه فقه و حقوق پژوهشکده نظامهای اسلامی توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه به زیور طبع آراسته شد. به گزارش شبکه اجتهاد، در تعریف حقوق ادیان ــ به معنای حقهای ادیان ــ چهار فرض قابل تصور است: فرض نخست، مراد از موضوع حقّ دین به حقّ خدا بازگشت میکند. فرض دوم، حقّ دین حقّی مستقل است که برای دین تعریف میشود. فرض سوم، حقّ دین به حقّ دینداران بازگشت میکند و در فرض چهارم، حقّ دین به حقّ دینداری باز میگردد. البته ممکن است کسی نسبت به فرضهای پیشگفته نقد داشته باشد یا به تعریف …
توضیحات بیشتر »