خانه / بایگانی برچسب: فقه سیاسی

بایگانی برچسب: فقه سیاسی

مجال چندانی برای حوزه‌ی علمیه وجود ندارد که در فقه سیاسی اظهارنظر کند/ در باب ولایت فقیه قوانین اجرایی و مدونی تاکنون تدوین نشده است

مجال چندانی برای حوزه‌ی علمیه وجود ندارد که در فقه سیاسی اظهارنظر کند/ در باب ولایت فقیه قوانین اجرایی و مدونی تاکنون تدوین نشده است

مسایل و مشکلات موجود خصوصا در بعد اقتصادی این سوال را به میان می‌آورد که کشور ما چقدر در زمینه فقه و به روز رسانی آن موفق بوده است و اصولا آیا حوزه فرصت و آزادی لازم برای بیان دیدگاه‌های فقهی مختلف داشته است؟ به گزارش شبکه اجتهاد، حجت الاسلام …

توضیحات بیشتر »

نقش کلام سیاسی در فرآیند بازسازی نظریه ولایت فقیه/ محسن مهاجرنیا

نقش کلام سیاسی در فرآیند بازسازی نظریه ولایت فقیه/ محسن مهاجرنیا

شبکه اجتهاد: کلام سیاسی یکی از شاخه‌های معرفتی کلام اسلامی است که از آغاز بر محور بحران خلافت و امامت در جامعه اسلامی شکل گرفته است. تمرکز کلام سیاسی به صورت سنتی در مکتب اهل البیت(ع) بر تبیین جایگاه و مشروعیت الهی امامان دوازده گانه بود و در عصر غیبت …

توضیحات بیشتر »

راهکارهای فقه سیاسی شیعه برای گسترش مشارکت سیاسی

راهکارهای فقه سیاسی شیعه برای گسترش مشارکت سیاسی

نویسنده با بررسی مبانی و راهکارهای گسترش مشارکت سیاسی با رویکرد فقه سیاسی و تجزیه و تحلیل آن‌ها، نتایجی را ذکر می‌کند که از جمله آن‌ها نخست، جامعیت دین اسلام است که با توجه به این امر و فراگیر بودن احکام فقهی، بخش عمده‌ای از احکام اسلام را احکام سیاسی، …

توضیحات بیشتر »

فقه سیاسی به مثابه ضرورتی فراگیر در حلّ مشکلات و مسائل نظام اسلامی

فقه سیاسی به مثابه ضرورتی فراگیر در حلّ مشکلات و مسائل نظام اسلامی

آیت‌الله خامنه‌ای ضمن ضرورت عنایت به مقوله فقه سیاسی به مثابه ضرورتی فراگیر در حلّ مشکلات و مسائل نظام اسلامی، ضمن به رسمیّت شناختن گستره محدود فقه سیاسی در زمان گذشته، محدودیّت آن را به اموری خارج از مبانی و الزامات آن و متناسب با شرایط سیاسی، اجتماعی زمان گذشته …

توضیحات بیشتر »

جایگاه شورا در مدل مردم‌سالاری دینی/ تشکیل حکومت اسلامی تکلیف فقیه است

جایگاه شورا در مدل مردم‌سالاری دینی/ تشکیل حکومت اسلامی تکلیف فقیه است

امام خمینی، حکومت را تکلیف فقیه می‌دانستند؛ یعنی فقیه یا مبسوط الید است که حکومت تشکیل می‌دهد یا مبسوط الید نیست که نمی‌تواند حکومت تشکیل دهد و تکلیفی ندارد؛ تکالیف در مقام ثبوت، جعل اراده الهی است و مقام اثبات، مقام منجز شدن و تحقق تکلیف است؛ اگر تکلیف در …

توضیحات بیشتر »

تحول فقه، در گرو تحول روش‌شناسی آن/ نمی‌توانیم در اصول فقه حکومتی اصالت احتیاط داشته باشیم

تحول فقه، در گرو تحول روش‌شناسی آن/ نمی‌توانیم در اصول فقه حکومتی اصالت احتیاط داشته باشیم

منطق روش‌شناسی ما در قرن ۱۱ تا ۱۳ اخباری بود. منطق اخباری اجتهاد و عقل و حتی قرآن را تعطیل می‌کند. در این‌صورت ما ولایت فقیه هم نمی‌توانیم داشته باشیم و نظریه سیاسی هم تولید نمی‌شود. تا اینکه حدود قرن ۱۳ مرحوم وحید بهبهانی اصول روش‌شناسی جدیدی تولید می‌کند. شاگردان …

توضیحات بیشتر »

چگونه عثمانی‌ها برای اثبات خلافت خود، شرط قریشی بودن را حذف کردند

چگونه عثمانی‌ها برای اثبات خلافت خود، شرط قریشی بودن را حذف کردند

شبکه اجتهاد: تحولات حوزه شرق اسلامی در دوره سلطنت سلیم عثمانی، آن هم پس از انحلال سلطنت مملوکی و خلافت اسمی عباسی، نیازمند تئوری پردازی‌های تازه در باره خلافت و سلطنت بود. این رساله فارسی در حوزه سیاست، در سال ۹۶۱ در زمان سلطنت سلیمان عثمانی در این زمینه نوشته …

توضیحات بیشتر »

جواز یا عدم جواز اعتصاب در حکومت اسلامی؟

بررسی جواز یا عدم جواز اعتصاب در حکومت اسلامی

در حکومت اسلامی نیز از نظر فقهی باید مشروعیت اعتصاب یا عدم آن را تعیین تکلیف نمود تا مبنایی برای سیاست‌گذاری و تدوین قوانین در این زمینه به‌ دست آید. به‌ نظر می‌رسد اعتصاب در حکومت اسلامی بر اساس اصل حلیت، اصل برائت، اصل آزادی و در مواردی به استناد …

توضیحات بیشتر »

تبیین سیستمی فقه سیاسی امام خمینی(ره)

تبیین سیستمی فقه سیاسی امام خمینی(ره)

امام(ره) معتقد است: اسلام احکام اخلاقی صرف نیست. بر مسلمانان واجب است که در برابر تبلیغات دشمنان اسلام بایستند تا روشن شود که اسلام برای حکومت عدل آمده است. اسلام نه استبداد فردی است نه بر مبنای قوانین بشری و امیال اکثریت که مشروطه و جمهوری باشد. حکومت اسلامی در …

توضیحات بیشتر »

رهیافت مقصدگرا به امر به معروف و نهی از منکر در فقه سیاسی

رهیافت مقصدگرا به امر به معروف و نهی از منکر در فقه سیاسی

آن‌چه در این نوشتار مورد توجه قرار گرفته است رویکرد مقاصدی به حکم “امر به معروف و نهی از منکر” به‌عنوان یکی از مسائل فقه سیاسی است. در این رویکرد با توجه به مقاصد مهم شریعت هم‌چون: رفق و مدارا، و امنیت و آزادی انسان‌ها، فقها به لزوم رعایت ملایم‌ترین …

توضیحات بیشتر »

تدابیر ویژه امام‌ رضا(ع)؛الهام‌بخش فقه‌سیاسی/حمزه واقعی

تدابیر ویژه امام‌ رضا(ع)؛الهام‌بخش فقه‌سیاسی/حمزه واقعی

اختصاصی شبکه اجتهاد: می‌خواهم با وام گرفتن اصطلاح «زمین بازی» و «قاعده بازی» از یک واقعیت تاریخی سخن بگویم که هم تعریف فقهی و حقوقی دارد و هم تعریف اخلاقی و هم تعریف معرفتی و کلامی. این وام را هم می‌خواهم در بازخوانی سلوک امام رضا(ع) هزینه کنم تا آنچه …

توضیحات بیشتر »

هویت و ساختار فقه، سیاسی است

هویت و ساختار فقه، سیاسی است

تفکیکی بین فقه مصطلح و فقه‌های فردی و سیاسی نمی‌بینیم و اگر سیاست را به معنای علم مدیریت جامعه، علم اداره مجتمع انسانی، تدبیر جامعه، شیوه حکمرانی و چگونگی بهره وری از قدرت بدانیم، فقه ما ناظر به همان مطلب می‌باشد و با همین نگاه، فقه ما سیاسی است. به …

توضیحات بیشتر »

دفاع از فقه سیاسی در برابر روشنفکران دینی سکولار

دفاع از فقه سیاسی در برابر روشنفکران دینی سکولار

روشنفکری دینی و نواندیشی دینی دارای دو تفاوت اساسی با یکدیگر هستند؛ فقه سیاسی، و در مجموع فقه، برای نواندیش دینی معتبر است اما برای روشنفکردینی فقه جایگاهی ندارد. نواندیشان دینی، برخلاف روشنفکران دینی، سکولار نیستند. به گزارش شبکه اجتهاد، پنجمین جلسه از سلسله نشست‌های فصل سخن با موضوع «نقد …

توضیحات بیشتر »

دانش فلسفه فقه، شکل مدون و منظمی ندارد

هفت پیشنهاد برای آینده حوزه/ عبدالحسین خسروپناه

فقه و به‌ویژه فقه سیاسی، در طول تاریخ به چه سمتی رفته است و چه سرنوشتی خواهد داشت؟ این پرسشی است که برای پاسخ به آن باید نگاهی کلان به تاریخ و مسائل فقهی داشته باشیم که این نگاه کلان در شاخه فلسفه فقه یافت می‌شود. یکی از کسانی که …

توضیحات بیشتر »

سیر تطورات فقه حکومتی/ نگاه فقها به مسأله حکومت در حال دقیق‌تر شدن است

سیر تطورات فقه حکومتی/ نگاه فقها به مسأله حکومت در حال دقیق‌تر شدن است

بزرگ ترین تحول در زمینه رابطه فقه و حکومت توسط‌ امام خمینی (ره) رقم خورد و ارتباط فقه و حکومت وارد افق تازه‌ای شد، در این افق تازه دیگر سخن از نحوه اسلامی کردن حکومت‌های موجود نبود، بلکه بحث درباره ولایت فقیه و حق حاکمیت فقیه عادل بر جامعه و …

توضیحات بیشتر »

«همروی فلسفه سیاسی و فقه سیاسی» منتشر شد

«همروی فلسفه سیاسی و فقه سیاسی» منتشر شد

این کتاب شامل بیش از یک دهه پژوهش و کوشش‌هاب قلمی نوبسنده در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی حول محور نظریه همروی است. به اعتقاد نویسنده این کتاب، هرمنوتیک و گفتمان دو روش مهم مدرن و پسامدرن محسوب می‌شوند که ممکن است بتوانند شیوه فهم را در اندیشه اسلامی متحول سازند. …

توضیحات بیشتر »

ولایت، در جمیع صور وجود دارد؛ چه با رأی مردم و چه بدون رأی مردم

ولایت، در جمیع صور وجود دارد؛ چه با رأی مردم و چه بدون رأی مردم

با بازخوانی نظریه حضرت امام خمینی(ره) می‌توان به این دیدگاه دست یافت که از نظر ایشان (آن‌گونه که در پاسخ به یک استفتا می‌گویند) هرچند رأی مردم در مشروعیت ولایت فقیه تأثیری ندارد، اما در تشکیل حکومت مؤثر است. امام خمینی(ره) معتقد است که ولایت، در جمیع صور وجود دارد؛ …

توضیحات بیشتر »

نگاهی به «فقه و حکمرانی حزبی» اثر جدید داود فیرحی

نگاهی به «فقه و حکمرانی حزبی» اثر جدید داود فیرحی

به‌جرئت می‌توان گفت هنوز دانشی به نام «فقه تحزب» در ایران و مذهب شیعه وجود ندارد. این در حالی است که بسیاری از فقیهان در عملْ احزاب بزرگی را ایجاد کرده‌اند، درباره‌ی ضرورت آن سخن گفته‌اند و حتی درباره‌ی احزاب سیاسی به قانون‌گذاری نیز پرداخته‌اند. فاصله‌ی عمل و نظر در …

توضیحات بیشتر »

«بیعت و قدرت»؛ کاوشی درباره حق مشارکت مردم در امور سیاسی

«بیعت و قدرت»؛ کاوشی درباره حق مشارکت مردم در امور سیاسی

تلاش برای کاوش و بررسی مبانی اندیشه سیاسی شیعی، به دلیل ضرورت‌های حکومت‌داری در نظام جمهوری اسلامی ایران همواره پس از انقلاب فزونی داشته است؛ در این راستا توضیح مفاهیم اصلی مسائل سیاسی و حوزه‌های مرتبط با قدرت، از جمله کارهای جدی می‌باشد؛ از آنجا که مفهوم بیعت با مسئله …

توضیحات بیشتر »

ماهیت و حکم شرکت در انتخابات از منظر فقه سیاسی

ماهیت و حکم شرکت در انتخابات از منظر فقه سیاسی

سید سجادی ایزدهی ناقد نشست گفت: انتخابات عامل مشروعیت نظام اسلامی نیست، بلکه انتخابات روش اثبات زمینه مشروعیت نظام و مقبول بودن آن از سوی مردم است که ادبیات مردم‌سالاری دینی را بسط خواهد داد درحالی‌که ارائه دهنده «وجوب اعانه بر برّ و تقوا» را از ادله فقهی مسأله توصیف …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative