دیدگاه و گزارش

روش مقارن، احداث دلیل یا ترمیم ادلّه پیشین؟

روش مقارن، احداث دلیل یا ترمیم ادلّه پیشین؟

اختصاصی شبکه اجتهاد: سؤال مهمی که در رابطه با روش مقارن در اصول‌فقه و فقه مطرح است، این است که آیا این روش، ادلّه جدید را برای فقه شیعی به ارمغان می‌آورد یا آن‌که به ترمیم و تکمیل ادلّه آن می‌پردازد. این پرسش را با حجت‌الاسلام‌ والسلمین احمد مبلغی، رئیس …

توضیحات بیشتر »

فقه و ماهیت دولت اسلامی/ چالش‌های پیش روی نظام‌وارگی چیست؟

فقه و ماهیت دولت اسلامی/ چالش‌های پیش روی نظام‌وارگی چیست؟

ما ابتدا باید ابعاد نظام اجتماعی را کشف کنیم که آنها ابواب فقه اجتماعی ما خواهند بود، حال دولت مسئولیت اقامه این ابعاد را بر عهده دارد، اما این به معنای آن نیست که باید مباشرتا همه این ابعاد را خودش پیاده بکند. برخی را باید مباشرتاً و برخی را …

توضیحات بیشتر »

جهت گیری های آینده حرکت «اجتهاد» از نگاه شهید صدر

جهت گیری های آینده حرکت «اجتهاد» از نگاه شهید صدر

شهید آیت‌الله صدر در نوشتاری ضمن تبیین جهت گیری‌ها‌ی آینده حرکت اجتهاد تصریح می‌کند: انقباض و رسوخ نگاه فردی به شریعت حتی روش فهم نصوص شرعی را هم تحت تأثیر خود قرار داده است . شبکه اجتهاد: حرکت اجتهاد بر پایه دو عامل اساسی تشخص می‌یابد و جهت‌گیری‌ها و مشخصه‌های خود …

توضیحات بیشتر »

گامی نو در روش‌شناسی استنباط فقهی

گامی نو در روش‌شناسی استنباط فقهی

اختصاصی شبکه اجتهاد: روش‌هایی که در این رساله به‌صورت بسته‌های روشی، عرضه شده است، تلاشی برای دقیق‌سازی و شاخص‌سازی در فرآیندهای استنباط در سه محورِ «مسئله شناسی، دلیل‌یابی و قرینه‌یابی» است که در ۱۴ بستۀ روشی که حاوی ۱۲۰ دستورالعمل علمی برای رسیدن به استنباط روشمند می‌باشد، ارائه شده است. …

توضیحات بیشتر »

منظور از نظام سازی، کشف قانون است نه قانونگذاری/ سهم ورود فقیه و غیر فقیه در مسائل مشخص شود

منظور از نظام سازی، کشف قانون است نه قانونگذاری/ سهم ورود فقیه و غیر فقیه در مسائل مشخص شود

تمام عملیات استنباط، عملیات کشف است و فقیه هم در هر ساحتی قرار بگیرد، کاشف است و قانون‌گذار نیست./ برای حضور فعال در مطالعات میان رشته‌ای و مباحث نظام سازی باید سهم فقیه، از سهم دیگران معلوم بشود. وقتی سهم را مشخص نمی‌کنیم، گاهی فقیه وارد ساحتی می‌شود که محل …

توضیحات بیشتر »

کتاب‌شناسی «نوآوری‌های اصولی و فقهی» اثر ابوالقاسم یعقوبی

کتاب‌شناسی «نوآوری‌های اصولی و فقهی» اثر ابوالقاسم یعقوبی

ابوالقاسم یعقوبی در بخشی از این کتاب با اشاره به رویکرد انتقادی مرحوم سید مصطفی خمینی نسبت به علم اصول، آورده است: سید مصطفی خمینی شیوه‌های پالایش و پیرایش دانش اصول را در سه چیز می‌داند: ۱ـ مرزبندی مسائل کلامی و فلسفی با مسائل علم اصول، ۲ـ اهمیت دادن به …

توضیحات بیشتر »

نگاهی به نظریه تقدیم خبر مخالف کتاب بر خبر موافق عامه

نگاهی به نظریه تقدیم خبر مخالف کتاب بر خبر موافق عامه

شبکه اجتهاد: در بین مرجحاتی که برای رفع تعارض ذکر شده، مرحوم آقای خویی فقط دو مرجحِ مورد اتفاق علماء یعنی موافقت با کتاب و مخالفت با عامه را پذیرفته است و در میان آن دو، موافقت با کتاب را بر مخالفت با عامه ترجیح داده است[۱]. یعنی اگر در …

توضیحات بیشتر »

مبانی اخلاقی و فقهی ممنوعیت مطلق شکنجه

مبانی اخلاقی و فقهی ممنوعیت مطلق شکنجه

این پژوهش در حوزه فقه، با تکیه بر عمومات برخی از محکم ترین ادله فقهی همچون ادله احترام انسان، ادله ممنوعیت تنبیه و آزار و شکنجه، اصل برائت و قواعد اقرار، و نقد مبانی ادعایی تجویز شکنجه، ناتوانی این مبانی، بر تخصیص و نقض عمومات فوقانی حاکم در حیثیت و …

توضیحات بیشتر »

فقه مقارن به معنای تأسیس ادله جدید نیست

فقه مقارن به معنای تأسیس ادله جدید نیست

اختصاصی شبکه اجتهاد: سال‌ها حضور آیت‌الله مصطفی اشرفی شاهرودی در حوزه علمیّه مشهد، او را به یکی از بزرگان و زعمای این حوزه بدل نموده است. مستشکل درس حضرت امام (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) این روزها علاوه بر تدریس خارج اصول، خارج فقه خود را به بررسی مسائل مستحدثه اختصاص داده است. به …

توضیحات بیشتر »

اصول‌ فقه باید فرامذهبی شود

اصول‌ فقه باید فرامذهبی شود

شبکه اجتهاد: حذف یا بقاء مباحث بی‌ثمر یا کم‌ثمر در دانش اصول، موضوعی است که به‌شدت مورد نزاع حوزویان است. حجت‌الاسلام والمسلمین علی شفیعی، سعی در اتّخاذ موضعی میانه دارد. مدیر گروه فقه‌کاربردی پژوهشکده اسلام‌تمدنی، مشکل دانش اصول را نه در حذف مباحث بی‌ثمره و نه در بقاء آن‌ها می‌داند. …

توضیحات بیشتر »

مدّت تحصیلات حوزوی، باید کوتاه شود

مدّت تحصیلات حوزوی، باید کوتاه شود

اختصاصی شبکه اجتهاد: دفتر تدوین متون درسی حوزه علمیه، سال‌هاست که به غرض تدوین متونی جدید برای فصول درسی حوزه‌های علمیه تشکیل‌شده است. کتاب‌هایی که این دفتر تاکنون موفّق به تدوین آن شده است، کمتر در مجامع حوزوی مورد اقبال قرارگرفته‌اند. لذا باوجود تشکیل این دفتر، کتاب‌های رشته‌های اصلی حوزه …

توضیحات بیشتر »

اجتهاد، بدون تسلّط بر مبانی اهل سنّت، ممکن نیست

اجتهاد، بدون تسلّط بر مبانی اهل سنّت، ممکن نیست

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین سید میرتقی حسینی گرگانی، از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم، سالیانی است به مباحثی تقریبی چون اصول و فقه مقارن پرداخته است و کتابی نیز در همین موضوع، به نام «نبراس الاذهان فی اصول فقه المقارن» تألیف نموده‌اند. با وی در رابطه با بایسته‌های اصول …

توضیحات بیشتر »

طرح اصول فقه، ساختار جدید با توسعه گستره در بوته نقد

طرح اصول فقه، ساختار جدید با توسعه گستره در بوته نقد

از جمله مواردی که باید به مسائل اصول فقه افزوده شود، بحث شئون بیان‌کنندگان شریعت است. بخش عظیمی از فقه ما باید به وظیفه مبینان شریعت بپردازد. در کتاب «فقه و مصلحت» یکسری شئون برای مبینان شریعت برشمرده‌اند. سؤال این‌جاست که آیا ما باید در همه مسائل با همین اصول …

توضیحات بیشتر »

«شهید صدر» و پیشتازی در روش استنباط فقه نظام

«شهید صدر» و پیشتازی در روش استنباط فقه نظام

در تحقیقات هیچ فقیهی از فقهای اسلام ـ شیعه و سنی ـ آن هم در عرصه اقتصاد، در آن ترازی که آقای صدر (قدس‌الله ‌روحه) اقدام فرمودند و ارائه کردند، استنباط فقه نظام نداریم. البته علمای ما در مسائل اقتصادی تحقیقات زیادی داشتند اما در هیچ‌یک از تحقیقات، یک نظام …

توضیحات بیشتر »

نظریه تفصیلی امام خمینی در بهره‌گیری از قواعد و دقت‌های فلسفی در اصول

نظریه تفصیلی امام خمینی در بهره‌گیری از قواعد و دقت‌های فلسفی در اصول

شبکه اجتهاد: بررسی دامنه بهره‌گیری از فلسفه در اصول از پیچیده ترین مباحث است؛ به گونه‌ای که ارایه دیدگاهی دقیق در این زمینه می‌تواند تا سر حد یک نظریه ارزیابی و اعتبار شود. در این زمینه کم بحث شده، یا اگر شده، دیدگاه‌های ارائه شده چندان شفاف و همه جانبه …

توضیحات بیشتر »

فقه موجود مسائل را سیاه و سفید می‌بیند، به آیات قرآن کم‌توجه است و نگرش اجتماعی ندارد

فقه موجود مسائل را سیاه و سفید می‌بیند، به آیات قرآن کم‌توجه است و نگرش اجتماعی ندارد

شبکه اجتهاد: آیت‌الله سیدکمال حیدری در کربلا متولد شد. وی در درس برخی از علمای نجف از جمله آیت‌الله شهید صدر و آیت الله خویی حاضر شد. سه تن از برادرانش به‌دست رژیم بعثی عراق به شهادت رسیدند و خود نیز تحت تعقیب قرار گرفت و در همان سال‌های اولیه …

توضیحات بیشتر »

عدالت در مقیاس ولایت انتخابی فقیه در دیدگاه آیت‌الله سیستانی

عدالت در مقیاس ولایت انتخابی فقیه در دیدگاه آیت‌الله سیستانی

شبکه اجتهاد: در کتاب «قاعده فقهی عدالت» که در سال ۱۳۹۲ منتشر شد به سه رویکرد فقهی به عدالت اشاره کردم: ـ عدالت به‌مثابه قاعده فقهی؛ ـ عدالت به‌عنوان یکی از مقاصد شریعت؛ ـ عدالت معیار در نظام‌سازی و فقه حکومتی. مهم‌ترین چالش فراروی رویکرد فقهی به عدالت یا بهتر …

توضیحات بیشتر »

تقیه امام محمدباقر(ع) در برابر ذهنیت افکار عمومی

تقیه امام محمدباقر(ع) در برابر ذهنیت افکار عمومی

گرچه امام باقر(ع) اندیشه عموم را به چالش کشید و اندیشه مرجعیت اهل بیت علیهم السلام را به طور آشکار ارائه کرد و در سخت‌ترین مجالس از نگر سیاسی بر آن تصریح کرد، اما ایشان و امامان بعدی در حالت‌های عادی نسبت به این مبنا شدیداً در تقیه بودند. به …

توضیحات بیشتر »

ساختار آخوند و تحلیل برجام!

اختلاف نظر فقها در کیفیت نظارت فقیه بر حکومت/ ورود به مسائل مستحدثه، کار هر فقیهی نیست

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام و المسلمین محمد قائینی از نجف‌زادگانِ ساکن قم است. شاگردی در محضر اساتیدی همچون آیت‌الله خویی در نجف و آیات منتظری و تبریزی در قم، او را به یکی از بهترین اساتید خارج فقه و اصول حوزه علمیّه قم بدل کرده است. می‌خواستیم با ایشان در مورد …

توضیحات بیشتر »

پیشینه روش مقارن، به امام صادق(ع) بازمی‌گردد

پیشینه روش مقارن، به امام صادق(ع) بازمی‌گردد

شبکه اجتهاد: محمدحسین مختاری مازندرانی، زاده ۱۳۴۴ شمسی، در دوازده‌سالگی، دروس حوزه علمیّه را از زادگاه خود، قائم‌شهر آغاز کرد و در ۱۵ سالگی نیز وارد حوزه علمیه قم شد. او پس از اتمام دوره سطح، در دوره خارج، از محضر اساتیدی همچون آیات فاضل لنکرانی، تبریزی، وحید خراسانی، شبیری …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Real Time Web Analytics