دیدگاه و گزارش

مدّت تحصیلات حوزوی، باید کوتاه شود

مدّت تحصیلات حوزوی، باید کوتاه شود

اختصاصی شبکه اجتهاد: دفتر تدوین متون درسی حوزه علمیه، سال‌هاست که به غرض تدوین متونی جدید برای فصول درسی حوزه‌های علمیه تشکیل‌شده است. کتاب‌هایی که این دفتر تاکنون موفّق به تدوین آن شده است، کمتر در مجامع حوزوی مورد اقبال قرارگرفته‌اند. لذا باوجود تشکیل این دفتر، کتاب‌های رشته‌های اصلی حوزه ...

ادامه نوشته »

اجتهاد، بدون تسلّط بر مبانی اهل سنّت، ممکن نیست

اجتهاد، بدون تسلّط بر مبانی اهل سنّت، ممکن نیست

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین سید میرتقی حسینی گرگانی، از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم، سالیانی است به مباحثی تقریبی چون اصول و فقه مقارن پرداخته است و کتابی نیز در همین موضوع، به نام «نبراس الاذهان فی اصول فقه المقارن» تألیف نموده‌اند. با وی در رابطه با بایسته‌های اصول ...

ادامه نوشته »

طرح اصول فقه، ساختار جدید با توسعه گستره در بوته نقد

طرح اصول فقه، ساختار جدید با توسعه گستره در بوته نقد

از جمله مواردی که باید به مسائل اصول فقه افزوده شود، بحث شئون بیان‌کنندگان شریعت است. بخش عظیمی از فقه ما باید به وظیفه مبینان شریعت بپردازد. در کتاب «فقه و مصلحت» یکسری شئون برای مبینان شریعت برشمرده‌اند. سؤال این‌جاست که آیا ما باید در همه مسائل با همین اصول ...

ادامه نوشته »

«شهید صدر» و پیشتازی در روش استنباط فقه نظام

«شهید صدر» و پیشتازی در روش استنباط فقه نظام

در تحقیقات هیچ فقیهی از فقهای اسلام ـ شیعه و سنی ـ آن هم در عرصه اقتصاد، در آن ترازی که آقای صدر (قدس‌الله ‌روحه) اقدام فرمودند و ارائه کردند، استنباط فقه نظام نداریم. البته علمای ما در مسائل اقتصادی تحقیقات زیادی داشتند اما در هیچ‌یک از تحقیقات، یک نظام ...

ادامه نوشته »

نظریه تفصیلی امام خمینی در بهره‌گیری از قواعد و دقت‌های فلسفی در اصول

نظریه تفصیلی امام خمینی در بهره‌گیری از قواعد و دقت‌های فلسفی در اصول

شبکه اجتهاد: بررسی دامنه بهره‌گیری از فلسفه در اصول از پیچیده ترین مباحث است؛ به گونه‌ای که ارایه دیدگاهی دقیق در این زمینه می‌تواند تا سر حد یک نظریه ارزیابی و اعتبار شود. در این زمینه کم بحث شده، یا اگر شده، دیدگاه‌های ارائه شده چندان شفاف و همه جانبه ...

ادامه نوشته »

فقه موجود مسائل را سیاه و سفید می‌بیند، به آیات قرآن کم‌توجه است و نگرش اجتماعی ندارد

فقه موجود مسائل را سیاه و سفید می‌بیند، به آیات قرآن کم‌توجه است و نگرش اجتماعی ندارد

شبکه اجتهاد: آیت‌الله سیدکمال حیدری در کربلا متولد شد. وی در درس برخی از علمای نجف از جمله آیت‌الله شهید صدر و آیت الله خویی حاضر شد. سه تن از برادرانش به‌دست رژیم بعثی عراق به شهادت رسیدند و خود نیز تحت تعقیب قرار گرفت و در همان سال‌های اولیه ...

ادامه نوشته »

عدالت در مقیاس ولایت انتخابی فقیه در دیدگاه آیت‌الله سیستانی

عدالت در مقیاس ولایت انتخابی فقیه در دیدگاه آیت‌الله سیستانی

شبکه اجتهاد: در کتاب «قاعده فقهی عدالت» که در سال ۱۳۹۲ منتشر شد به سه رویکرد فقهی به عدالت اشاره کردم: ـ عدالت به‌مثابه قاعده فقهی؛ ـ عدالت به‌عنوان یکی از مقاصد شریعت؛ ـ عدالت معیار در نظام‌سازی و فقه حکومتی. مهم‌ترین چالش فراروی رویکرد فقهی به عدالت یا بهتر ...

ادامه نوشته »

تقیه امام محمدباقر(ع) در برابر ذهنیت افکار عمومی

تقیه امام محمدباقر(ع) در برابر ذهنیت افکار عمومی

گرچه امام باقر(ع) اندیشه عموم را به چالش کشید و اندیشه مرجعیت اهل بیت علیهم السلام را به طور آشکار ارائه کرد و در سخت‌ترین مجالس از نگر سیاسی بر آن تصریح کرد، اما ایشان و امامان بعدی در حالت‌های عادی نسبت به این مبنا شدیداً در تقیه بودند. به ...

ادامه نوشته »

ساختار آخوند و تحلیل برجام!

اختلاف نظر فقها در کیفیت نظارت فقیه بر حکومت/ ورود به مسائل مستحدثه، کار هر فقیهی نیست

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام و المسلمین محمد قائینی از نجف‌زادگانِ ساکن قم است. شاگردی در محضر اساتیدی همچون آیت‌الله خویی در نجف و آیات منتظری و تبریزی در قم، او را به یکی از بهترین اساتید خارج فقه و اصول حوزه علمیّه قم بدل کرده است. می‌خواستیم با ایشان در مورد ...

ادامه نوشته »

پیشینه روش مقارن، به امام صادق(ع) بازمی‌گردد

پیشینه روش مقارن، به امام صادق(ع) بازمی‌گردد

شبکه اجتهاد: محمدحسین مختاری مازندرانی، زاده ۱۳۴۴ شمسی، در دوازده‌سالگی، دروس حوزه علمیّه را از زادگاه خود، قائم‌شهر آغاز کرد و در ۱۵ سالگی نیز وارد حوزه علمیه قم شد. او پس از اتمام دوره سطح، در دوره خارج، از محضر اساتیدی همچون آیات فاضل لنکرانی، تبریزی، وحید خراسانی، شبیری ...

ادامه نوشته »

فقه اجتماعی و نقص‌های روش تفقه/ در تفقه فقه اجتماعی در جایگاه مطلوبی نیستیم

فقه اجتماعی و نقص‌های روش تفقه

«فقه اجتماعی» از موضوعاتی است که با این عنوان، سابقه تاریخی زیادی ندارد و قطعا بدون درک صحیح جامعه و شرایط زمان و مکان امکان‌پذیر نیست لذا فقیه باید درک صحیح از جامعه داشته باشد و مسایل اجتماعی را به خوبی بشناسد تا بتواند فتوایی مطابق شرایط جامعه صادر کند. ...

ادامه نوشته »

گزارش اجتهاد از اجلاسیه «توسعه مباحث فقه، نیازها و ضرورت‌ها»

گزارش اجتهاد از اجلاسیه «توسعه مباحث فقه، نیازها و ضرورت‌ها»

به همت مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اجلاسیه «توسعه مباحث فقه، نیازها و ضرورت‌ها» با حضور اساتید سطوح عالی و خارج حوزه‌های علمیه شب گذشته در مدرسه عالی دارالشفا برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین رحمانی دبیر اجلاسیه در ابتدا گفت: غایت توسعه فقه مباحثی است ...

ادامه نوشته »

فقه نظامات اجتماعی مستلزم و صورت بندی اصول

فقه نظامات اجتماعی مستلزم و صورت بندی اصول

لازمه نیل به نظامات جامع و غیر قابل تشکیک، آن است که در درجه اول، رابطه هر یک از این اصول با یکدیگر مشخص شود و ویژگیهای متمایزکننده آنها نشان داده شود. در این صورت، می‌توان به حلّ بسیاری از موارد تزاحم این اصول با یکدیگر دست یافت. به گزارش ...

ادامه نوشته »

فقه ما کجا و فقه آن‌ها کجا !

شبکه اجتهاد: آیت‌الله سید علی میلانی، نوه مرحوم آیت‌الله سید محمدهادی‌ میلانی و استاد مشهور خارج فقه و اصول حوزه علمیّه قم است. مقرّر درس‌های فقه مرحوم آیت‌الله گلپایگانی و فقه و اصول‌فقه آیت‌الله وحید خراسانی را البتّه بیش از فقه و اصول، به تألیفات فراوانش در امامت و کلام ...

ادامه نوشته »

اعتبارسنجی و کاربرد «سیاق» در علم اصول فقه

اعتبارسنجی و کاربرد «سیاق» در علم اصول فقه

«جایگاه لفظ در ساختار کلام» سیاق لفظی است و سیاق حالی، «موقعیت مؤثر در فهم مراد متکلم» می‌باشد؛ اما هنگامی می‌توان به سیاق کلام استناد کرد که دلالت آن به حد ظهور برسد. بسیاری از مباحث لفظی و کبروی علم اصول، مبتنی بر دلالت سیاق است. پشتوانه قواعدی چون احترازیت ...

ادامه نوشته »

حجیت احادیث فقهی مشترک میان فریقین

حجیت احادیث فقهی مشترک میان فریقین

برگزیده جشنواره پایان‌نامه سال دانشجویی با بیان اینکه اشتراک متنی و محتوایی احادیث فقهی شیعه و سنی ظرفیت عظیمی برای افزایش اعتبار اصولی مستندات حدیثی فقهی فراهم می‌کند، گفت: حجم ۷۰ درصدی احادیث فقهی که داخل در مفهوم «اشتراک میان فریقین» هستند، اعتبار ظنی را به مرتبه اطمینان‌آوری ارتقاء می‌یابد. ...

ادامه نوشته »

ویژگی‌های بارز مکتب اجتهادی قم رو به افول است

ویژگی‌های بارز مکتب اجتهادی قم رو به افول است

استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه با برشمردن ویژگی‌های مثبت و بارز حوزه علمیه قم از جمله اخلاق و اعتدال تاکید کرد: متاسفانه ویژگی‌های بارز مکتب اجتهادی قم رو به افول است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد سروش محلاتی، عضو هیئت مدیره مدرسه فقهی امام خمینی (ره) ...

ادامه نوشته »

سال و ماه در موضوع احکام و تلفیق در آنها

توسعه مباحث فقهی؛ لازمه پاسخگویی به مسایل و نیازهای نوین جامعه

شبکه اجتهاد: در موضوع برخی از احکام، زمان أخذ شده است. احکامی مانند اعتبار حولین در نشر حرمت رضاع، صیام شهرین متتابعین در کفاره افطار روزه ماه مبارک، اکمال پانزده سال برای بلوغ مردان و نه سال برای بلوغ زنان و نمونه‌های بسیار دیگر از این دست موارد هستند. در ...

ادامه نوشته »

گفتاری در باب فضاهای هفتگانه در طرح مباحث اصولی

گفتاری در باب فضاهای هفتگانه در طرح مباحث اصولی

شبکه اجتهاد: الف. تشخیص هفت فضای اصولی: از مباحث بسیار ضروری که در حوزه‌های ما کمتر بدان پرداخته‌اند این است که در طرح مباحث اصولی آن‌ها را از چه فضایی بررسی و تحلیل کنیم؟ این بحث بسیار لطیفی است که ما هم تاکنون به این شکل مطرح نکرده‌ایم و اگر ...

ادامه نوشته »

شورا در فتوا نمی‌تواند نقشی داشته باشد/ قول اعلم حجیت دارد

شورا در فتوا نمی‌تواند نقشی داشته باشد/ قول اعلم برای ما حجیت دارد

معتقدیم که اگر قول اعلم در یک طرف قرار گرفت، اما اکثر افراد شورا فتوای دیگری دادند، باز طبق این مبنا که اعلمیت را ملاک می‌دانیم. همچنین اگر در مقابل این اعلم اکثر معاصرین فتوایی دادند، این امر توانایی ضربه زدن به اعتبار قول اعلم را ندارد. به گزارش شبکه ...

ادامه نوشته »
Web Analytics