خانه / همه موضوعات / اجتهاد و اصول فقه

اجتهاد و اصول فقه

کتاب‌شناسی: الذَّریعَه الى اصول‌الشّریعه

کتاب‌شناسی: الذَّریعَه الى اصول‌الشّریعه

تألیف الذریعه نقطه عطفی در تاریخ فقه و اصول امامی به شمار می‌رود. از یک سو، تدوین این اثر آن هم به دستِ دانشمندی جامع الاطراف و متنفذ چون سید مرتضی، به خودی خود گامی مهم در شکل‌گیری و هویت‌یافتن اصول فقه امامیان بود. از این رو، الذریعه چه در ...

ادامه نوشته »

فقها باید در فتوا دادن به تقیه سیاسی ائمه دقت کنند/ تقیه سیاسی از مسائل حکومتی است

فقها باید در فتوا دادن به تقیه سیاسی ائمه دقت کنند/ تقیه سیاسی از مسائل حکومتی است

بر اساس نظرات فقهی آیت‌الله جوادی آملی در جلسه بیست ویکم تا بیست و چهارم خارج فقه نکاح در سال تحصیلی ۹۴ ـ ۹۵، تقیه را به دو دسته فردی و سیاسی تقسیم می‌شود که با توجه به کثرت تقیه سیاسی توجه به آن برای استنباط از اهمیت بالایی برخوردار ...

ادامه نوشته »

تأثیر نسخـه‌ شناسـی در فرایند اجـتـهاد

تأثیر نسخـه‌شناسـی در فرایند اجـتـهاد

تا حد امکان از تصحیح اجتهادی پرهیز کنیم تا اینکه بر متن اصلی روایت تحفظ صورت گیرد، به جهت اینکه در برخی موارد یک کبری کلی و قاعده کلیه منوط به نسخه است و تحفظ بر متن اصلی در نسخه‌شناسی و تصحیح متون بسیار حائز اهمیت است. به گزارش خبرنگار اجتهاد، ...

ادامه نوشته »

«جستارهای رجالی» آیت‌الله شب زنده‌دار منتشر شد

«کتاب کافی شریف»، «کتاب مسعده بن صدقه» و «کتاب تفسیر علی بن ابراهیم» جستارهای رجالی آیت‌الله شب زنده‌دار است که شامل مباحثی درباره راویان، کتب قدما و مبانی علم رجال می‌باشد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، ارزیابی و شناخت اعتبار روایت معصومین(علیهم‌السلام)، غالباً متوقف بر بررسی سندی آنهاست. این مهم، با ...

ادامه نوشته »

ساختار فعلی اصول فقه، «نظام ساز» نیست

ساختار فعلی اصول فقه، «نظام ساز» نیست

اختصاصی شبکه اجتهاد: بحث از کارآمدی ساختار فعلی دانش اصول فقه، چندی است که به بحث روزانه حوزویان تبدیل شده است. برخی ساختار فعلی را کارآمدترین ساختار می‌دانند و پاره‌ای نیز چاره را در تحوّل می‌انگارند. گفتگوی «شبکه اجتهاد» با حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علیرضا پیروزمند، قائم مقام فرهنگستان علوم اسلامی ...

ادامه نوشته »

اجتهاد، انقلاب اسلامی و تمایزآفرینی در الگوی فقه سیاسی شیعه/ بهمن دهستانی

اجتهاد، انقلاب اسلامی و تمایزآفرینی در الگوی فقه سیاسی شیعه/ بهمن دهستانی

فقه سیاسی شیعه باوجود رهاوردهای گران‌مایه در دوره معاصر همچون نظریه نفیس ولایت‌فقیه همچنان از برخی کاستی‌ها در رنج است و ساحت‌های نپیموده متعددی دارد که طبعاً این وضعیت زیربنایی تأثیر و نمود خود را در روبنای اداره جامعه و نظام به اشکال گوناگون نشان می‌دهد. اختصاصی شبکه اجتهاد: در ...

ادامه نوشته »

جریان‌شناسی «فقه» و ضعف روش‌شناسی در حوزه / احمد مبلغی

جریان‌شناسی «فقه» و ضعف روش‌شناسی در حوزه / احمد مبلغی

آن‌قدر حوزه در بحث روش شناسی ضعیف است که اگر کسی حرف شاذی بگوید، سریع به او اقبال می‌شود و او شاخص نوآوران حوزه می‌شود، حال آنکه صرف ارائه فتواهای شاذ ارزشی ندارد چون ممکن است اساساً برای برخی خروج از فقه را در پی داشته باشد. شبکه اجتهاد: تقسیم ...

ادامه نوشته »

«علم اصول» راحت و ارزان به دست نیامده/ نباید «میراث علمی» را سبک بشماریم

محسن اراکی

ما اگر نتوانیم علم مربوط به استنباط و قوانین استنباط را محکم کنیم ضربه به استنباط می‌زند و اگر ضربه به استنباط بزند به دین ضربه وارد می‌شود. نقد کردن بسیار خوب و پسندیده است که باید به درستی صورت بگیرد ولی نباید نقد ما حالت هوچی گری به خود ...

ادامه نوشته »

علامه بهبهانی به ما جرأت داد تا در مباحث رجالی مقابل گفتمان غالب بایستیم

علامه بهبهانی به ما جرأت داد تا در مباحث رجالی مقابل گفتمان غالب بایستیم

مرحوم وحید بهبهانی همان‌ گونه که شدیداً اخباری‌ها را به نقد می‌‌کشد، با اصولیین هم به همین اندازه برخورد می‌کند. ایشان با صاحب مدارک (سید محمد بن علی موسوی عاملی ۹۴۶-۱۰۰۹ق) و بحث عدالت فقهی راوی به شدت مقابله کرده و این بحث را نپذیرفته است. به گزارش شبکه اجتهاد، ...

ادامه نوشته »

تأملات فقهی شیخ سیاست‌ورز/ سید هادی طباطبایی

تأملات فقهی شیخ سیاست‌ورز/ سید هادی طباطبایی

التفات بر اقتضائات زمانه در فقه اسلامی، ذهن و ضمیر آیت‌الله هاشمی را به خود مشغول داشته بود. هاشمی با این نگاه به فقه بود که بر گوهر عقلانیت تأکید می‌کرد و دستاوردهای نوین را در اجتهاد نیز دخیل می‌دانست. شبکه اجتهاد: قبای سیاست چنان بر هاشمی رفسنجانی راست آمده ...

ادامه نوشته »

باید فقه را از «تقابل» به «تعامل» کشاند

باید فقه را از «تقابل» به «تعامل» کشاند

وقتی هدفی به‌عنوان مواجهه تمدنی تعریف می‌شود، باید اصول فقه را ترمیم کرد و فقه را در آن‌چه مربوط به مواجهه تمدنی مربوط می‌شود تکان داد؛ باید فقه را از فقه تقابل به فقه تعامل کشاند. این، هم وظیفه‌ی مراجع و فقهاست و هم وظیفه‌‌ی طلاب. به گزارش شبکه اجتهاد، ...

ادامه نوشته »

همه مباحث اصول فقه ثمره دارند، چون اصولی اند!

همه مباحث اصول فقه ثمره دارند، چون اصولی اند!

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی اسکندری، استاد قدیمی سطوح عالی حوزه علمیه مشهد، چند سالی است به تدریس خارج فقه نیز می‏پردازد. سال‏ها حضور در درس اصول و فقه مرحوم آیت‌الله فلسفی و ارادت دیرینه به مرحوم سیّد محمود مجتهدی در کنار تبحّر در تاریخ و ادبیّات، وی را به ...

ادامه نوشته »

غایت‌گرایی فقه شیعه بستری برای پاسخگویی به مسائل جدید

قاعده فقهی «حرمت تبدیل موضوعات احکام اولیه به ثانویه»

رویکرد «ملاک محور» یعنی کشف و تبیین اهداف و غایت فقه به شکل عام، این از مکانیزم‌هایی است که فقه اسلامی را در پاسخ‌گویی و مواجهه با مسائل جدید توانمند می‌کند و مجموع این ظرفیت‌ها تحت عنوان کلیدی «اجتهاد» مطرح می‌شوند. شبکه اجتهاد: لغت‌شناسان معتبر عرب واژه فقه را در ...

ادامه نوشته »

بررسی احتمالات پیرامون مرجعیت شورایی

از غنی‌سازی ابواب موجود فقهی تا گسترش دامنه فقه

آیت‌الله اعرافی با اشاره به اینکه در خصوص مسأله دوم که مرجعیت به حقیقی و حقوقی تقسیم می‌شود گفت: در این مسأله چهار احتمال وجود دارد که عبارتند از: «عدم جواز افتای شورایی»، «جواز افتای شورایی»، «وجوب و بی بدیل بودن افتای شورایی»، و «تفصیل در مسئله». به گزارش شبکه ...

ادامه نوشته »

بررسی ساختارهای اصولی پیشین با تأکید بر ساختار شیخ انصاری

بررسی ساختارهای اصولی پیشین با تأکید بر ساختار شیخ انصاری

باید گفت پس از شیخ نوعی امتناع معرفتی و عقیم شدن در بعضی از ابواب اصول، رخ داده است؛ مانند همان اتفاقی که پس از صدرالمتألهین در فلسفه روی داد. اگرچه بزرگانی مانند آخوند خراسانی، محقق اصفهانی و شهید صدر طی عمر پربرکتشان در حوزه علم اصول منشأ آثار بسیار ...

ادامه نوشته »

حجیت دو بینه متعارض در مدلول مشترک

حجیت دو بینه متعارض در مدلول مشترک

اگر دو بینه در مدلول مطابقی خود، با یکدیگر تعارض کنند، آیا نسبت به مدلول التزامی مشترک‌شان حجیت دارند یا خیر؟؛ یادداشت ذیل به بررسی این موضوع می پردازد. شبکه اجتهاد: اگر دو بینه در مدلول مطابقی خود، با یکدیگر تعارض کنند، آیا نسبت به مدلول التزامی مشترک‌شان حجیت دارند ...

ادامه نوشته »

سنت‌های فراموش شده «مرجعیت»

سنت‌های فراموش شده «مرجعیت»

در مرجعیت همیشه یک نوع گریز از نشستن در این منصب وجود داشته اما حالا گاهی وقت‏ها احساس می‏شود که یک نوع رقابت برای احراز این مصدر به چشم می‏خورد. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام‌ والمسلمین مسعود ادیب عضو هیأت علمی دانشگاه مفید در گفتگویی به تبیین «جایگاه مرجعیت و ...

ادامه نوشته »

انتشار جلد سوم «اصول فقه نوین»

انتشار جلد سوم «اصول فقه نوین»

سومین جلد کتاب «اصول فقه نوین» تألیف آیت‌الله محسن اراکی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی از سوی انتشارات مجمع الفکر الاسلامی منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد؛ مولف در این جلد از کتاب به قسمت دوم قواعد خاصۀ دلالت وضعی لفظی ...

ادامه نوشته »

فقه ما وابسته به کلامی است که بحران زده است/ محمدتقی سبحانی

فقه ما وابسته به کلامی است که بحران زده است/ محمدتقی سبحانی

فقه ما وابسته به کلام است و کلام ما دچار بحران است تا کلام یعنی الهیات جامعه قرآنی، در مدرسه اهل بیت، تفسیر و بازتفسیر نشود، نمی‌تواند فقهی با‌هاضمۀ یک فقه نظام‌مند تولید کند. شبکه اجتهاد: در سال‌های اخیر شاهد ترمیم و پر کردن شکاف میان سنت و تجدد هستیم، ...

ادامه نوشته »

مجموعه مصاحبه‌‌هایی درباره «آیت‌الله سیدمحمدهادی میلانی(ره)» + دانلود

مجموعه مصاحبه‌‌هایی با مراجع تقلید، علمای اعلام و شاگردان، درباره شخصیت و جایگاه علمی و سیاسی «آیت‌الله سیدمحمدهادی میلانی(ره)» اختصاصی شبکه اجتهاد: این مصاحبه خاطراتی است که از شخصیت‌های گوناگون و با دیدگاه‌های متفاوت در باره شخصیت آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی گرفته شده و آنان متناسب با ارتباط و حضور ...

ادامه نوشته »
Web Analytics