خانه / همه موضوعات / اجتهاد و اصول فقه

اجتهاد و اصول فقه

«فقه»ی که هست و «تمدّن»ی که نیست!/ علیرضا اسدی

«فقه»ی که هست و «تمدّن»ی که نیست!

شبکه اجتهاد: علیرضا اسدی دانش پژوه خارج فقه و اصول حوزه علمیّه قم و دانشجوی ارشد فلسفه دین، دانشگاه تهران چندی پیش، در یادداشتی با همین عنوان، از رابطه بین فقه و تمدّن و کاستی های روشی دانش فعلی فقه برای رسیدن به «فقه تمدّنی» سخن گفته بود. او در ...

ادامه نوشته »

شورای نگهبان، مرجعیت فتوایی و مرزهای قدرت/ علی الهی خراسانی

شورای نگهبان، مرجعیت فتوایی و مرزهای قدرت/ علی الهی خراسانی

وظیفه شورای نگهبان تطبیق امور ثابت شریعت بر امور متغیر است؛ چرا که شورای نگهبان ابزار حاکمیتِ شریعت برای شرعی شدن قوانین عرفی است. به‌بیان دیگر شورای نگهبان حق جعل قانون ندارد. شبکه اجتهاد: به نظر می‌رسد اصطلاح «ثابت و متغیر» به‌عنوان یک مبنای مصرّح جهت حضور فقه شیعه در ...

ادامه نوشته »

عدم تمایز احکام اخلاقی و فقهی اسلام از حیث الزام

عدم تمایز احکام اخلاقی و فقهی اسلام از حیث الزام

الزام در گزاره‌های اخلاقی قرآن، مبتنی بر فطریاتی است که با کمک عقل کشف و با اراده الهی اعتبار می‌شوند و از این نظر هیچ تفاوتی با منشا الزام در گزاره‌های فقهی قرآن ندارند. به گزارش شبکه اجتهاد، کرسی ترویجی «عدم تمایز احکام اخلاقی و فقهی اسلام از حیث الزام» ...

ادامه نوشته »

فقه مقارن؛ نیازی واقعی، نه تاکتیکی/ محمدرضا ملّایی

فقه مقارن، نیازی واقعی، نه تاکتیکی/ محمدرضا ملّایی

شبکه اجتهاد: رشته فقه مقارن با تمام مقدمات و مؤخرات آن چند سالی است به‌صورت جدی و رسمی در برخی نهادهای حوزوی و نیمه حوزوی تدریس می‌شود. این نوع مطالعه فقه، حتی مورد توصیه برخی مراجع نیز واقع شده است. ولی این‌گونه مطالعه فقه، نتوانست در حوزه‌های علمیه ایران، جای ...

ادامه نوشته »

لزوم بازتعریف عدالت در نسبت‌سنجی آن با مصلحت/ آیا می‌توان به نام مصلحت، از اجرای عدالت کوتاه آمد؟

لزوم بازتعریف عدالت در نسبت‌سنجی آن با مصلحت/ آیا می‌توان به نام مصلحت، از اجرای عدالت کوتاه آمد؟

مدیر گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تاکید بر لزوم بازتعریف عدالت به خصوص در نسبت‌سنجی آن با مصلحت تاکید کرد: عدالت اسلامی صرفا با تبعیت از معصوم، تحقق‌پذیر است. به گزارش شبکه اجتهاد، کرسی علمی ترویجی «عدالت و مصلحت» از سوی حلقه تخصصی عدالت پژوهی مرکز مطالعات ...

ادامه نوشته »

چهارده سر فصل مهم در فعالیت دینی فراگیر بین‌المللی

نقش‌ مثبت و منفی «فتوا» در بروز و یا مهار خشونت

باید میراث مشترک انبیاء را در فضای بین‌المللی به مثابه یک جریان، پیگیری و به آن جنبه‌ای عینی و فعال ببخشیم تا به سالم سازی روابط بشری و معنویت بخشی به انسان‌ها بیانجامد. به گزارش شبکه اجتهاد از دبیرخانه دین پژوهان کشور، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری، ...

ادامه نوشته »

امکان تغییر دامنه خمس توسط ولی فقیه

امکان تغییر دامنه خمس توسط ولی فقیه

شبکه اجتهاد: در متون تاریخی قبل از اسلام، در غیر از عرب هم، بحث و کلمه ی خمس داریم ولی یک نحو صدقه بوده است که به فقرا داده می شده است. نوعاً بشر از هر پنج یا ده انگشت، یکی را برای یک مفهوم عالی قرار می داد؛ یا ...

ادامه نوشته »

الگوی اجتهاد سیستمی برای تولید علم دینی/ دنبال ساختارشکنی در حوزه نیستیم

الگوی اجتهاد سیستمی برای تولید علم دینی

یکی از لوازم حوزه تمدن‌ساز این است که تحصیل و تدریس و تحقیق در حوزه معطوف به تمدن‌سازی باشد و برنامه و متون درسی حوزه نیز باید ناظر به این وظیفه تدوین بشود، همچنین شاخص و حداقل اجتهاد بر اساس فقه جواهری باید به دست آید. ما به دنبال ساختارشکنی ...

ادامه نوشته »

بررسی «روایات خلافت» در اندیشه اهل سنت

بررسی «روایات خلافت» در اندیشه اهل سنت

کتاب «بررسی روایات خلافت در اندیشه اهل سنت با تأکید بر روایت «اثناعشریه»» نوشته رحیم امرایی توسط پژوهشکده حج و زیارت در بهمن ماه ۱۳۹۵ منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، روایت‌های فراوانی از پیامبر اکرم (ص) درباره جانشینی پس از خویش نقل شده است که اهل سنت، با آنکه ...

ادامه نوشته »

مصادیق نه‌گانه نیاز فقیه به علم کلام

مصادیق نه‌گانه نیاز فقیه به علم کلام

عقل حکم می‌کند تکلیف بلابیان، قبیح است. این برائت عقلی است. اما این‌ که این حکم عقل در کجا امضا شده است، بحثی کلامی است. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله جعفر سبحانی در بررسی دلایل نیازمندی علم فقه به علم کلام تصریح نمودند: فتوا دادن فقیه بدون استمداد از کلام ...

ادامه نوشته »

آیا اهل سنت هم به «تقیه» اعتقاد دارند؟/ تفاوت‌های میان تقیّه و نفاق

آیا اهل سنت هم به «تقیه» اعتقاد دارند؟/ تفاوت‌های میان تقیّه و نفاق

«تقیّه» ایمان قلبی به حق و اظهار نمودن خلاف آن به زبان است به خلاف «نفاق» که ایمان به باطل و اظهار حق کردن به زبان است. تقیّه در مواردی است که ضرورتی عقلی و یا مصلحت شرعی ایجاب بکند و گرنه جایز نیست. به گزارش شبکه اجتهاد،‌ بخش عظیمی ...

ادامه نوشته »

در زمینه متون آموزشی و استاد فقه مقارن، فقیریم!

در زمینه متون آموزشی و استاد فقه مقارن، فقیریم!

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین علی رحمانی، مدیر مرکز تخصصی آخوند خراسانی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی است. مرکزی که سال‌ها پیش اولین رشته اصول و فقه مقارن را در کشور راه‌اندازی کرده است، رشته‌ای که اکنون، سومین دوره خود را پشت سر می‌گذارد. با ایشان، از توفیقات و چالش‌های این ...

ادامه نوشته »

لزوم تأسیس فنّ «لحن شناسی حدیث» در حوزه علمیه

استاد حوزه قم خواستار تاسیس علم «لحن شناسی حدیث» شد

استاد خارج فقه حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه یکی از شان‌های حدیث، جایگاه آن در منظومه احادیث از حیث مضمونی و همخوانی با آن مجموعه از حیث فکری است، گفت: ضرورت دارد که حوزه علمیه به تاسیس چنین فنّی یعنی “فنّ لحن شناسی حدیث” اقدام ورزد. به گزارش ...

ادامه نوشته »

آشنایی اجتهادی با منابع فقه و علوم انسانی لازمه «فقه نظام‌ساز» است

آشنایی اجتهادی با منابع فقه و علوم انسانی لازمه «فقه نظام‌ساز» است

لازمه‌ فقه نظام ساز این است که صاحب نظرانی وارد این عرصه شوند؛ تا علاوه بر آشنایی اجتهادی با منابع فقه، اطلاعات دقیق و تخصصی از علوم انسانی در رشته مورد نظر خود همچون حقوق، اقتصاد، جامعه شناسی و… داشته باشند و بتوانند از زاویه علم مزبور به بازخوانی کتاب ...

ادامه نوشته »

طبق اجتهاد شیعه هیچ مسئله‌ای بدون پاسخ نمی‌ماند

طبق اجتهاد شیعه هیچ مسئله‌ای بدون پاسخ نمی‌ماند

تکامل فقه و پویایی اجتهاد شیعه در همین است که به مسائل مستحدثه در ابواب مختلف پزشکی، اقتصادی، قضائی و سیاسی پاسخ می‌دهد. به گزارش شبکه اجتهاد، آیت‌الله‌ محمدجواد فاضل لنکرانی در دیدار با «عمر اواز» استاد دانشگاه آمریکا، به سوالات او پیرامون فقه شیعه و پاسخگویی فقهای شیعه به ...

ادامه نوشته »

ساختار موضوعی فقه تمدن اسلامی/ علی الهی خراسانی

ساختار موضوعی فقه تمدن اسلامی/ علی الهی خراسانی

شبکه اجتهاد: با شکل‌گیری انقلاب اسلامی بر مبنای توسعه دین‌داری در تمام ساحت‌های زندگی بشر و سردادن نوید پایه‌ریزی تمدن اسلامی، اندیشه دینی خود را مواجه با تمدن نوین غرب و تعیین موضع‌گیری فکری در برابر آن دید. در منظومه اندیشه دینی، فقه اسلامی پس از تشکیل حکومت اسلامی، از ...

ادامه نوشته »

ارجاعات تأمل برانگیز و واکنش پژوهشگاه تخصصی شهید صدر

پاسخ‌هایی به سخنان اخیر مهریزی، هادوی و رشاد درباره اندیشه شهید صدر

معاون پژوهشی پژوهشگاه تخصصی شهید صدر با بیان اینکه این عالم شهید هنوز ناشناخته هستند، گفت: برخی از ارجاعاتی که به اندیشه شهید صدر وجود دارد، غیردقیق و گاهی بر خلاف اندیشه ایشان است. به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام سیدامید موذنی، معاون پژوهشی پژوهشگاه تخصصی شهید صدر، در پاسخ به ...

ادامه نوشته »

توثیق مشایخ جعفر بن بشیر؛ تقریری از درس اصول سید محمدجواد شبیری

توثیق مشایخ جعفر بن بشیر؛ تقریری از درس اصول سید محمدجواد شبیری

با توجه به قرینه مقام مدح، به نظر کلام نجاشی ظهور در عمومیت دارد و ایشان در مقام توثیق تمام مشایخ جعفر بن بشیر است و از این ناحیه نمی‌توان اشکالی را متوجه استدلال بر توثیق با توجه به کلام نجاشی وارد دانست. شبکه اجتهاد: در مسیر کشف وثاقت راوی، ...

ادامه نوشته »

جلسه شورای مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه قم

شبکه اجتهاد: بیست و یکمین جلسه شورای مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه قم با حضور آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی و آیت‌الله اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه و مسئولان مراکز تخصصی فقهی در مدرسه تخصصی فقه امام کاظم(ع) تشکیل شد. نسخه قابل چاپ

ادامه نوشته »

آراء شهید صدر، نظریه یا مکتب؟/ رضا اسلامی

آراء شهید صدر، نظریه یا مکتب؟ / رضا اسلامی

شبکه اجتهاد: شهید صدر در مقدمه کتاب «حلقات‌الاصول»، چرائی ساختار خود و سبب برتری آن بر ساختارهای دیگر و ازجمله ساختار مرحوم آخوند را مطرح می‌کند. مهم‌ترین مشکل کتب رایج درسی پیش ازحلقات، این است که دانش‌پژوهان این عرصه را با نظریات مثل مرحوم نائینی و اصفهانی آشنا نمی‌سازد و ...

ادامه نوشته »
Web Analytics