خانه / همه مطالب / اجتهاد و اصول فقه

اجتهاد و اصول فقه

بهشتی بحث نظام امت- امامت شریعتی را وارد قانون اساسی کرد/ شریعتی؛ متفکر دوران گذار است

بهشتی بحث نظام امت- امامت شریعتی را وارد قانون اساسی کرد/ شریعتی؛ متفكر دوران گذار است

شبکه اجتهاد: سال‌ها از درگذشت علی شریعتی می‌گذرد. هر سال به بهانه درگذشت او بسیاری دست به ‌قلم می‌شوند و می‌نویسند. سمینارها برگزار می‌شوند و مطبوعات پرونده و گزارش آماده می‌کنند. در این سال‌ها به فراخور نیازهای زمانه، وجهی از شریعتی مورد توجه قرار گرفته است. حالا در خرداد سال ۹۷، در دل چالش‌ها و در دوره افول عاملیت سیاسی شهروندان و به عبارت دقیق‌تر در دوره‌ای که طبقه متوسط مدرن از تجمیع خود ناتوان است، دوباره به سالگرد درگذشت روشنفکری رسیده‌ایم که هرچند زیر ضرب نقدهای جامعه پساانقلابی است، اما کسی نمی‌تواند منکر تأثیر او شود. سراغ «داود فیرحی»، …

توضیحات بیشتر »

«میراث علمی امام حسن و امام حسین (علیهما‌السلام)» به قلم محمد باغستانی منتشر شد

«میراث علمی امام حسن و امام حسین (علیهما‌السلام)» به قلم محمد باغستانی منتشر شد

کتاب «میراث علمی امام حسن و امام حسین(علیهما‌السلام)»، به قلم دکتر محمد باغستانی کوزه‌گر عضو هیئت علمى پژوهشکده اسلام تمدنى به تازگی از سوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی چاپ و روانه بازار کتاب شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، سیره‌نگاری اهل‌بیت(ع) سابقه‌ای دیرپای در میان اندیشمندان جامعه شیعی دارد؛ در سیره‌نگاری امام حسن و امام حسین(ع) که با رویکرد‌های گوناگون توجه نویسندگان را برانگیخته، دو موضوع صلح امام حسن(ع) و قیام امام حسین(ع) حجم پرشماری از این نگاشته را به خود اختصاص داده است. با بررسی رفتار پیامبر(ص) با مخالفان، پیروان آن حضرت می‌توانند از افراط و تفریط در برابر …

توضیحات بیشتر »

جدال بین وزارت اوقاف مصر و الازهر بر سر مرجع فتوادهی

جدال بین وزارت اوقاف مصر و الازهر بر سر مرجع فتوادهی

اختلاف بین وزارت اوقاف مصر و الأزهر بر سر مرجع فتوا دهی به مجلس این کشور کشیده شد. نسخه اینترنتی روزنامه اخبارنا الیوم نوشت: کمیته دینی مجلس مصر خود را برای بحث و مذاکره درباره قانون مرجع فتوادهی آماده می‌کند. به گزارش شبکه اجتهاد، «محیی الدین عفیفی» دبیر کل مجمع تحقیقات اسلامی وابسته به الأزهر، چندی پیش اعلام کرده بود که وزارت اوقاف مصر، حق ندارد در شبکه‌های مجازی یا از طریق رسانه‌های مختلف، فتوایی صادر و اعلام کنند. قرار است به زودی درباره این مسأله که موجب اعتراض «مختار جمعه» وزیر اوقاف این کشور شد در مجلس مصر، نشستی …

توضیحات بیشتر »

همکاری با علمای اهل سنت در موضوعات اصول فقه مقارن/ تشریح فعالیت‌های انجمن اصول فقه حوزه علمیه

همکاری با علمای اهل سنت در موضوعات اصول فقه مقارن/ تشریح فعالیت‌های انجمن اصول فقه حوزه علمیه

‌حجت‌الاسلام محمدی گفت: انجمن اصول فقه حوزه علمیه در دوره جدید تلاش دارد، فعالیت‌‌های علمی بهتر و قوی تری در ارتباط با اصول فقه شیعه در قالب نشست‌‌های علمی و انتشار در فضای مجازی برای معرفی و قوت آن به دنیای اسلام، اهل سنت و مجامع علمی داشته باشد. ‌به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین سید صادق محمدی، با تشریح برخی از فعالیت‌‌های انجمن اصول فقه حوزه، گفت: انجمن اصول فقه حوزه از زمان تأسیس، فعالیت‌‌های زیادی انجام داده، از جمله برگزاری بیش از ۱۰۰ نشست علمی باعناوین مختلف اصول فقه شیعه، اصول فقه مقارن و تاریخ، علم اصول، ترابط …

توضیحات بیشتر »

بیداری دینی آگاهانه در «کنش دینی و نوسازی عقل»

بیداری دینی آگاهانه در «کنش دینی و نوسازی عقل»

کتاب «کنش دینی و نوسازی عقل» نوشته طاها عبدالرحمن و ترجمه‌‌ هادی بیگی توسط نشر ترجمان علوم انسانی به چاپ رسیده است. به گزارش شبکه اجتهاد، «بیداری دینی»ای که جهان اسلام در دو دهه اخیر از سر گذرانده است نزد موافقان و مخالفان، موضع گیری‌های متفاوت و متباینی برانگیخته است. این موضع گیری‌ها، حتی اگر باعث افزایش اشتباهات و وقوع فتنه نشده باشد، بیداری دینی را از عواقب خود بی ‌نصیب نمی‌‌گذارد. این بیداری عقیدتی، به ‌رغم گسترش در آفاق عالم و تاثیرگذاری آن بر انسان‌‌‌ها، نیازمند پشتوانه‌‌ای فکری است که بنابر اختصاصات روش‌‌های عقلی و معیارهای علمی جدید تحریر …

توضیحات بیشتر »

راه اندازی «کانون نخبگانی فقاهت و اجتهاد» در حوزه علمیه مشهد

راه اندازی «کانون نخبگانی فقاهت و اجتهاد» در حوزه علمیه مشهد

کانون نخبگانی فقاهت و اجتهاد در سطح مستعدان برتر به همت مرکز نخبگان و استعدادهای برتر حوزه علمیه خراسان در مدرسه علمیه ‌آیت‌الله خوئی(ره) راه اندازی شده است. به گزارش شبکه اجتهاد، ‌حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اکبر نوایی در مراسم افتتاحیه کانون فقاهت و اجتهاد در محل مدرسه علمیه ‌آیت‌الله خوئی(ره) گفت: امروز از برخی کارهایی که توسط بزرگان دین انجام و به کتاب تبدیل شده است، فاصله گرفته‌ایم و نوعی انفصال حس می‌شود. وی با بیان اینکه باید قطعات تاریخی و دوره‌‌های اوج علمی با توجه به شئونات مختلف و نیازهای اجتماع شاکله شناسی شود، ابراز کرد: اگر همانند این دوره‌‌های …

توضیحات بیشتر »

اگر عدالت طلبی بدون فقاهت باشد نتیجه آن خوارج و معتزله و بعد، نفی دین است

اگر عدالت طلبی بدون فقاهت باشد نتیجه آن خوارج و معتزله و بعد نفی دین است

آرمان ما این است که فقاهت و عدالت با هم ترکیب شوند و یک نوع عقلانیت به وجود بیاید که آقا هم این را عدالت و پیشرفت نامیدند. ما باید عدالت را با فقاهت تلفیق کنیم که این هم با علوم اجتماعی اتفاق خواهد افتاد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، دکتر ابراهیم فیاض، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در گفتگویی به ضرورت تلفیق عدالت با فقاهت پرداخت و گفت: راست سنتی به دنبال یک اسلام مداحی و احساسی و پلو خورشتی و هیئتی است که ریشه آن در سفارت انگلیس در مشروطه است و آن را در مقابل اسلام …

توضیحات بیشتر »

مروری بر مقالات فصلنامه «کاوشی نو در فقه» در سال ۱۳۹۶

مروری بر مقالات فصلنامه «کاوشی نو در فقه» در سال 1396

«اقتضای ماهیت وقف بر جایز نبودنِ تغییر و تبدیل آن»، «بازپژوهی ماهیت جرم سب‌النبی در فقه امامیه»، «واکاوی کیفیت استدلال فقیهان به قواعد عقلی در فرایند استنباط»، «بررسی فقهی مقابله ‌به‌ مثل از طریق حرام»، «امکان‌سنجی فقهی گذار از مجازات‌های بدنی» و  «تمایزات قاعدۀ فقهی و قاعدۀ اصولی در اصول امامیه و اهلِ‌سنت» برخی از مهمترین مقالات اخیر فصلنامه فقه می‌باشد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، فصلنامه علمى-پژوهشى «کاوشى نو در فقه،» بستری است برای عرضه اندیشه‌های فقهى، بیان زوایای ناپیدای فقه استوار امامیه و تضارب آراء در حوزه مسائل نوپیدای فقه، که سال‌ها توانسته است نقشی مؤثر در نمایاندن پرتوی …

توضیحات بیشتر »

کتاب «فقه و نهج البلاغه»؛ تازه‌ترین اثر دانشگاه علوم اسلامی رضوی

کتاب «فقه و نهج البلاغه»؛ تازه‌ترین اثر دانشگاه علوم اسلامی رضوی

جدیدترین اثر منتشره مرکز پژوهش دانشگاه علوم اسلامی رضوی با عنوان «فقه و نهج البلاغه» در قالب هفت فصل به قلم محمد حسن قاسمی چاپ و منتشر شد. به گزارش شبکه اجتهاد، این کتاب که به استنباط‌های فقهی فقیهان شیعه از نهج البلاغه پرداخته در ۲۸۸ صفحه چاپ و روانه بازار نشر شده است. این گزارش حاکی است که این کتاب دارای هفت فصل با عناوین عبادات؛ معاملات؛ مکاسب محرمه؛ فقه قضایی؛ فقه سیاسی؛ فقه اخلاق و اصول فقه می‌باشد. ارزیابی علمی این کتاب توسط آیت‌الله مهدی مروارید (استاد خارج فقه و عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان) و حجج‌الاسلام …

توضیحات بیشتر »

صدایی که از حوزه علمیه شنیده می‌شود جهان را جذب نمی‌کند/ مرجعیت گفتمان جدیدی در میان متفکران روحانی به وجود آورند

صدایی که از حوزه علمیه شنیده می‌شود جهان را جذب نمی‌کند/ مرجعیت گفتمان جدیدی در میان متفکران روحانی به وجود آورند

استاد حوزه و دانشگاه و قرآن پژوه معاصر با بیان اینکه امروز صدایی که از حوزه علمیه شنیده می‌شود، صدایی نیست که بتواند جهان را جذب کند، گفت: گاهی وقتی صحبت از حوزه قم می‌شود، مشخص می‌گردد که در تصورات اروپایی‌ها یک مرز روشنی میان اسلام و تشیع با جریان سلفی، وهابیت، خشونت و داعش وجود ندارد، متاسفانه گاهی رفتارها یا برخی از برخوردها و صداهایی که از ائمه جمعه منعکس می‌شود، صدایی نیست که جهانیان را به وحدت وادار و تشویق کند. اولین اصلاحی که باید در حوزه علمیه انجام شود این است که حوزه قم استقلال خود را …

توضیحات بیشتر »

بدون دانش روانشناسی، عملیات استنباط کامل نیست!/ روانشناسی در همه ابواب فقه تأثیرگذار است

بدون دانش روانشناسی، عملیات استنباط کامل نیست!/ روانشناسی در همه ابواب فقه تأثیرگذار است

اختصاصی شبکه اجتهاد: با وقوع انقلاب اسلامی و تشکیل نظام جمهوری اسلامی، این پرسش به وجود آمد که آیا اسلام، نظام خاصی برای اداره جامعه در عرصه‌های مختلف دارد؟ در طول این سال‌ها اما اگرچه ایده‌های مختلفی در رابطه با نظام سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اسلام ارائه شد؛ ولی کمتر کسی به صرافت بیان رابطه بین اسلام و روانشناسی پرداخت، گویا روانشناسی وادی دانشی صرف است که اسلام و هیچ مکتب دیگری، راهی بدان ندارد. برای پاسخ دقیق‌تر به این پرسش، با حجت‌الاسلام‌ دکتر احمد مروارید، مدرس حوزه و دانشگاه و مشاور تحلیلی، گفت‌وگو کردیم. او معتقد است روانشناسی …

توضیحات بیشتر »

شیعه و اهل‌سنت بخش‌هایی از یادگارهای پیامبر(ص) را مهجور کردند!/ ما در احکام اولیه هم عقب ماندیم!

شیعه و اهل‌سنت بخش‌هایی از یادگارهای پیامبر(ص) را مهجور کردند!/ ما در احکام اولیه هم عقب ماندیم!

شبکه اجتهاد: وقتی یک جامعه دینی شعارگرا شود کمتر می‌تواند به عمق معانی و مفاهیم آموزه دینی و قرآنی رجوع کند؛ پس از آن است که اخباری مانند اختلاس، آزار جنسی، خیانت و…. هر روز بیشتر و بیشتر شنیده می‌شود و گوش به گوش می‌پیچد این جمله که «در برخی جوامع که مسلمان نیستند اسلام دیده می‌شود، اما در جوامع مسلمانان باید به جست وجوی اسلام برآمد!» حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدرضا زائری مدیرعامل مجتمع فرهنگی سرچشمه و پژوهشگر و کارشناس دین معتقد است که اگر جامعه‌ای رفتار، عملکرد و حقیقتش قرآنی نباشد، هر چه روی این جامعه را با ظاهر …

توضیحات بیشتر »

از فهرست بی‌ضابطه تا بی‌توجهی به سنت فقهی

از فهرست بی‌ضابطه تا بی‌توجهی به سنت فقهی

شبکه اجتهاد: مجله خیمه در تازه‌ترین شماره خود، در کنار پرونده اصلی درباره حوزه علمیه خواهران، چند صفحه به آینده مرجعیت شیعه پرداخته و سرمقاله را هم به این موضوع اختصاص داده است. گرچه محمدرضا زائری در سرمقاله، این پرونده را به تناسب بضاعت ناچیز و توان اندک، بسیار ساده و مختصر دانسته، اما با اتکا به همان حساسیت و سرنوشت‌سازی‌ای که مدیر مسئول خیمه بدان اشاره کرده، به‌نظر می‌رسد باید نگاهی هرچند گذرا به پرونده مذکور انداخت. محمدرضا زائری در سرمقاله خود تأکید کرده است که مرجعیت آینده باید از سویی اصالت خویش را حفظ کند و با تکیه …

توضیحات بیشتر »

انتشار مجموعه‌ی ۶ جلدی «النجف الأشرف وحوزتها»

انتشار مجموعه‌ی ۶ جلدی «النجف الأشرف وحوزتها»

عتبه‌ی مقدسه‌ی عباسیه (علیه‌السلام) اخیرا کتاب شش جلدی «نجف اشرف و حوزه‌ علمیه‌ی آن» (النجف الأشرف و حوزتها) را به قلم دکتر عبدالهادی حکیم منتشر کرده است. به گزارش شبکه اجتهاد، جلد اول، «نجف اشرف و حوزه‌اش، مکان و مکین» به دنبال پاسخگویی به این سوال است که: حوزه‌ی نجف اشرف چرا و چگونه توانسته است طی هزار سال جایگاه خود را به عنوان مادر حوزه‌های علمیه در شرق و غرب عالم حفظ کند و راز آن در چیست؟ کتاب به همه‌ی آنچه که به پاسخ این سوال مرتبط است پرداخته است، از جمله تاریخ نجف اشرف، و جغرافیای آن، …

توضیحات بیشتر »

ابزار تحول در قالب قواعد فقهیه وجود دارد/ لازم نیست به ساختار فقهی دست بزنیم

ابزار تحول در قالب قواعد فقهیه وجود دارد/ لازم نیست به ساختار فقهی دست بزنیم

اختصاصی شبکه اجتهاد: آیت‌الله سیدفاضل حسینی میلانی، رییس کالج بین‌المللی مطالعات اسلامی، استاد حقوق و فلسفه اسلامی در کالج اسلامی لندن است. او متولد ۱۳۲۳ شهر کربلاست و علوم اسلامی را زیر نظر پدربزرگش آیت‌الله سید محمدهادی میلانی و آیت‌الله سید ابوالقاسم خویی در حوزه نجف و خراسان فرا گرفته است. وی که دکترای فلسفه از دانشگاه آکسفورد دارد، اکنون مسئول بنیاد آیت‌الله خویی(ره) در لندن و استاد فقه دانشگاه کمبریج است. میلانی که بیش از ۳۰ سال است به انگلیس سفر کرده، به عنوان یک روحانی برجسته و سرشناس دنیای غرب شناخته می‌شود. مباحث مطرح شده در دیدار «تحریریه …

توضیحات بیشتر »

دو فصلنامه «فقه مقارن» در ایستگاه دهم

دو فصلنامه «فقه مقارن» در ایستگاه دهم

دهمین شماره دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «فقه مقارن»‎ دانشگاه مذاهب اسلامی به عنوان نخستین مجله تخصصی در حوزه فقه مقارن با مقالاتی از اساتید و صاحبنظران حوزه و دانشگاه در زمینه مباحث و مسائل مستحدثه از دیدگاه فقه مذاهب اسلامی، با مدیرمسئولی محمدحسین مختاری و سردبیری عابدین مومنی چاپ و روانه بازار نشر شد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، سرمقاله این شماره از دکتر عابدین مومنی با موضوع «اختلاف حرام و مجاز در فقه مقارن»‌‌ می‌باشد. همچنین مقالاتی از جمله؛ «قراردادهای اداری از منظر فقه مذاهب اسلامی از بیژن عباسی، سید مجتبی حسینی الموسوی»، «مبانی حکم حیات و موت در پدیده …

توضیحات بیشتر »

‌‌آیت‌الله حکیم خواستار پرهیز از شتاب در صدور فتوا شد

‌‌آیت‌الله حکیم خواستار پرهیز از شتاب در صدور فتوا شد

مرجع تقلید عراق با تاکید بر لزوم فراگیری دقیق علوم دینی از طلاب خواست تا از شتاب در صدور فتوا به شدت پرهیز کنند. به گزارش شبکه اجتهاد، ‌‌آیت‌الله سید محمد سعید حکیم از مراجع تقلید عراق در دیدار با طلاب جامعه المصطفی خواستار پرهیز از شتاب در صدور فتوا و احکام شرعی به دور از موازین شرعی شد. ‌‌آیت‌الله حکیم با تاکید بر ضرورت اتقان معلومات دینی به طلاب علوم دینی توصیه کرد که با درنظر گرفتن شرایط متعدد پژوهش و تبلیغ، علوم فقهی و فتواهای شرعی را به دور از اوهام فرا بگیرند. این مرجع تقلید عراق خاطر …

توضیحات بیشتر »

تبیین خصوصی‌گرایی و جهانی‌گرایی اسلامی در کتاب جابرالعلوانی

تبیین خصوصی‌گرایی و جهانی‌گرایی اسلامی در کتاب جابرالعلوانی

کتاب حاضر سه ویژگی مهم دارد: نخست نگرش انتقادی به فقه سنتی، دوم تحلیل اثر عوامل تاریخی گوناگون در شکل گیری آن و سوم تبیین کوتاهی فقه در ایفای نقشی که در این روزگار. به گزارش شبکه اجتهاد، کتاب خصوصی گرایی و جهانی گرایی در اندیشه اسلامی معاصر اثر طاها جابر العلوانی ترجمه محمد حسین میرفخرایی با نظارت و ویرایش دکتر مسعود فکری توسط انتشارات ترجمان منتشر شده است. اندیشه اسلام در اندک زمانی توانست از دوگانه «ویژه و شخصی» و «عمومی و جهانی» عبور کند. این اندیشه عناصر معرفتی بسیاری را که از تمدن‌های یونانی، فارسی و هندی بر …

توضیحات بیشتر »

گذر از اجتهاد متعارف؛ رسیدن به اجتهاد تمدن‌ساز

گذر از اجتهاد متعارف؛ رسیدن به اجتهاد تمدن‌ساز

هفته گذشته نشستی با سخنرانی آیت‌الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور، با موضوع نگاه تمدنی اسلام، اجتهاد تمدن‌ساز و نقش انقلاب اسلامی برای تحقق تمدن اسلامی، به همت مؤسسه مفتاح (برگزارکننده دوره‌های آموزشی-پژوهشی علوم انسانی) برگزار شد. به گزارش شبکه اجتهاد، مباحث مربوط به تمدن اسلامی چند سالی است که به طور جدی در عرصه فکر و نظر مطرح شده است و آیت‌الله علیرضا اعرافی نیز در همین زمینه کتابی با عنوان «درآمدی بر اجتهاد تمدن‌ساز» منتشر کرده است که در این کتاب به این سؤال پاسخ داده است که: آیا اجتهاد در حوزه‌های شیعی امکان، ظرفیت و …

توضیحات بیشتر »

در مسیر راه‌های بی‌رهرو

در مسیر راه‌های بی‌رهرو

هرچند سید احمد زنجانی را با کتاب فارسی «الکلام یجرّ الکلام» می‌شناسیم، اما اهتمام این مجتهد اخلاق‌محور به پژوهش‌های متفاوتی همچون تفاوت‌های میان زن و مرد در احکام شرعی، استخراج مستثنی‌ها در فقه شیعه، تنظیم موضوعاتی که حکم مشترکی در فقه دارند، تفاوت‌‌های مبنایی و فتوایی سید صاحب عروه و آیت‌الله‌ سید ابوالحسن اصفهانی (بین السیدین) و … حاکی از روحیه محققانه و دقت و دانش گسترده او در زمینه علوم مختلف است. شبکه اجتهاد: آیت‌الله ‌العظمی سید احمد زنجانی در ۲۹ رمضان ۱۳۹۳ قمری (۵ آبان ۱۳۵۲شمسی) پس از سالها تحصیل، تدریس و تحقیق در حوزه علمیه زنجان و …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Google Analytics Alternative