خانه / همه مطالب / حکومت و قانون / دیدگاه و گزارش

دیدگاه و گزارش

«سایۀ میرزا»، تأثیر فکر نائینی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی

«سایۀ میرزا»، تأثیر فکر نائینی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی

خلاصه رأی عمده علمای نجف که در کتاب «تنبیه الأمه و تنزیه المله» انعکاس پیدا کرده است، تحدید و محدود کردن قدرت مطلقه سلاطین است. در آن زمان علما با سلطنت مطلقه قاجار مواجه بودند که به میل خود و تشخیص خود کشور را اداره می‌کردند و به هیچ قاعده …

توضیحات بیشتر »

نظریه‌ی سیاسی آخوند در ادامه مکتب شیخ انصاری است/ نباید درباره مشروطه گرفتار کلان‌روایت‌ها شویم

نظریه‌ی سیاسی آخوند در ادامه مکتب شیخ انصاری است/ نباید درباره مشروطه گرفتار کلان‌روایت‌ها شویم

شبکه اجتهاد: نشست تخصصی «آخوند خراسانی و انقلاب مشروطه» با حضور دکتر محمد فرزانه، نویسنده کتاب و استاد دانشگاه شیکاگو، دکتر داریوش رحمانیان استاد تاریخ معاصر ایران و دکتر مهدی فدایی مهربانی عضو هیأت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، در پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات برگزار شد. …

توضیحات بیشتر »

حاکم اسلامی باید روی افکار عمومی کار کند/ مدل پارلمانی در ایران ناکارآمد است

حاکم اسلامی باید روی افکار عمومی کار کند/ مدل پارلمانی در ایران ناکارآمد است

عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان این که افکار عمومی در دنیای امروز بسیار مهم است، گفت: در بحث فقهی افکار عمومی یک نوع انتخابات است و گرایش مردم به صورت به سمت چیزی را نشان می‌دهد؛ مسأله این است که اگر حاکم کشف کند که …

توضیحات بیشتر »

مدل نظام پارلمانی با فقه ما سازگارتر است/ ولایت انتخابی و انتصابی در نظر فقهای شیعه

مدل نظام پارلمانی با فقه ما سازگارتر است

حجت‌الاسلام جوان آراسته با بیان این که در مدل نیمه ریاستی حاکمیت ملی دو بار تجلی پیدا می‌کند، گفت: بر اساس نظریه‌های فقهی ما اگر بخواهیم بر مبنای تمرکز قدرت در دست ولایت‌فقیه عمل کنیم باید یک انتخابات داشته باشیم و بهتر است نظام ما پارلمانی باشد. به گزارش شبکه …

توضیحات بیشتر »

ماهیت و حکم شرکت در انتخابات از منظر فقه سیاسی

ماهیت و حکم شرکت در انتخابات از منظر فقه سیاسی

سید سجادی ایزدهی ناقد نشست گفت: انتخابات عامل مشروعیت نظام اسلامی نیست، بلکه انتخابات روش اثبات زمینه مشروعیت نظام و مقبول بودن آن از سوی مردم است که ادبیات مردم‌سالاری دینی را بسط خواهد داد درحالی‌که ارائه دهنده «وجوب اعانه بر برّ و تقوا» را از ادله فقهی مسأله توصیف …

توضیحات بیشتر »

مبنای فقهی انتخابات؛ نظریه متفاوت استاد مطهری

مبنای فقهی انتخابات؛ نظریه متفاوت استاد مطهری

ما امروز در جمهوری اسلامی، در عصر غیبت ‌اندیشه سیاسی شهید مطهری و عصر حضور ‌اندیشه‌های مقابل آن زندگی می‌کنیم. چون همان نظریه فقهی مقابل فعال است و لذا درصدد برمی‌آید تا جلوی حضور زنان را در انتخابات بگیرد ولی امام خمینی در برابر آنها ایستادگی می‌کند. به گزارش شبکه …

توضیحات بیشتر »

تأملی در بازخوانی قانون اساسی

کسی که می‌خواهد قانون اساسی را به درستی درک کند حتما باید به این نکته توجه کند که قانون اساسی از حاکمیت تعبیر به ولایت امر و امامت امت می‌کند. در قانون اساسی تعبیر ولایت فقیه دیده نمی‌شود حتی در معروفترین اصلی که معروف به اصل ولایت فقیه است. ظرافت …

توضیحات بیشتر »

فهم مشترک فقها از نسبت دین و سیاست

فهم مشترک فقها از نسبت دین و سیاست

فقه، علم اداره اجتماع است؛ نمی‌تواند سیاسی نباشد، این که امام(ره) می‌فرماید: والله اسلام همه‌اش سیاست است؛ چون اسلام یک مکتب اجتماعی است و مکتب اجتماعی نمی‌تواند سیاسی نباشد؛ از این‌رو عالمان دینی ما در طول تاریخ، فهمشان از نسبت دین و سیاست و به طور خاص‌‌تر فهمشان از فقه …

توضیحات بیشتر »

بررسی تفویض ولایت از سوی فقیه و لزوم احراز عدالت مدیران

بررسی تفویض ولایت از سوی فقیه و لزوم احراز عدالت مدیران

آیا مدیریت‌ها از جنس ولایت هستند یا خیر؟ اگر از جنس ولایت نباشند، دلیل قاطعی بر منع شرعی ورود زنان به این مدیریت‌ها وجود ندارد. نکته دیگر آنکه، اگر در گزینش‌ها ولایت بودن مدیریت‌ها قطعی شود، باید عدالت مدیران احراز شود که خود از چالش‌های گزینش خواهد بود. به گزارش …

توضیحات بیشتر »

فقه‌ سیاسی بعد از انقلاب دچار کم‌کاری شده‌‌است

فقه‌ سیاسی بعد از انقلاب دچار کم‌کاری شده‌‌است

فراتی به خدمات متقابل فقه و انقلاب اسلامی و توفیقات فقه کاربردی و پویا در این سال‌ها اشاره کرد و گفت: به نظرم حوزه، نسبت به فقه‌ سیاسی بعد از انقلاب دچار کم‌کاری شده‌‌است؛ به غیر از کارهای پراکنده‌‌ای که بعضی از طلبه‌‌های پژوهشگر انجام می‌‌دهند، شما درس خارج مستقل، …

توضیحات بیشتر »

ضمانت و مسئولیت کارگزاران نظام اسلامی/ شیوه‌های نظارتی بر عملکرد مسئولان

ضمانت و مسئولیت کارگزاران نظام اسلامی/ شیوه‌های نظارتی بر عملکرد مسئولان

سیدباقری به مسؤولیت کارگزاران نظام اسلامی در مقابل مردم و نظام اسلامی اشاره کرد و گفت: یکی از مسائل مهم و کلیدی که در‌اندیشه سیاسی اسلام بر آن تأکید شده است و همواره مورد توجه‌اندیشوران، فقهاء و بزرگان‌اندیشه سیاسی دینی بوده است، بحث از نظارت و پی‌جویی امور و اعمال …

توضیحات بیشتر »

پیشنهاد آیت‌الله سبحانی برای انتخاب رئیس‌جمهور

پیشنهاد آیت‌الله سبحانی برای انتخاب رئیس‌جمهور

آیت‌الله جعفر سبحانی، طی پیشنهادی خواستار برگزینی رئیس جمهور کشور از طریق نظام پارلمانی شد و تاکید کرد که صاحب نظران بهتر است در این خصوص بررسی واظهارنظر کنند تا اگر هم به دلیل ضیق وقت به این دوره از انتخابات نرسید، در انتخابات بعدی مبنای نظر قرار گیرد. به …

توضیحات بیشتر »

راهکارهای مشروعیت قانونگذاری/ در موارد تعارض «فقه و قانون» می‌توان به قاعده الزام تمسک کرد

راهکارهای مشروعیت قانونگذاری/ در موارد تعارض «فقه و قانون» می‌توان به قاعده الزام تمسک کرد

اگر قانون را معتبر دانستیم در موارد تعارض فقه و قانون ـ در غیر موارد حکم ولائی ـ تنها را ه تصحیح عمل به قانون، تمسک به قاعده الزام است؛ زیرا وقتی قانون معتبر شد و مردم هم خود را ملزم به عمل به آن دانستند، در این حالت عمل …

توضیحات بیشتر »

شهید صدر به ولایت فقیه حاکم بر شریعت معتقد است

شهید صدر به ولایت فقیه حاکم بر شریعت معتقد است

از دیدگاه آیت‌الله شهید صدر نظریه مردم سالاری دینی نزدیک به نظام ریاستی و راس آن ولایت فقیه است. خود شهید صدر هم بخاطر اعتقاد به ولایت فقیه دست از مرجعیت خود برداشت و خودش را سرباز امام نامید. رکن دیگر نظام ریاستی رئیس جمهوری است. از نظر شهید صدر …

توضیحات بیشتر »

چه شیعه و چه سنی نقشی در تعیین حاکم ندارند/ مشارکت مذاهب مختلف در فرآیندهای سیاسی به کارآمدی نظام می‌افزاید

چه شیعه و چه سنی نقشی در تعیین حاکم ندارند/ مشارکت مذاهب مختلف در فرآیندهای سیاسی به کارآمدی نظام می‌افزاید

اختصاصی شبکه اجتهاد: نقش و سهم مذاهب در انتخاب حاکمیت و فرآیندهای سیاسی چیست؟ این مسئله موجب شد مصاحبه‌ای کوتاه با حجت‌الاسلام ‌والمسلمین غلامرضا بهروزی لک، استادیار گروه آموزشی علوم سیاسی در دانشگاه باقرالعلوم(ع)، داشته باشیم. او صاحب پنج کتاب و نزدیک به پنجاه مقاله درزمینه‌ی علوم سیاسی، انقلاب اسلامی …

توضیحات بیشتر »

اکثر مراجع معتقدند ریاست‌جمهوری شأن زنانه نیست/ در زمین مدرنیته با فقه بازی می‌کنیم

قرینه قاطعی نداریم که نشان دهد رجل شامل زنان هم می‌شود/ در زمین مدرنیته با فقه بازی می‌کنیم

شبکه اجتهاد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری و باتوجه به درخواست شورای نگهبان برای ارائه نظرات فقهی در خصوص ماده ۱۱۵ قانون اساسی و بحث رجل سیاسی، صبح نو گفتگویی با حجت‌الاسلام و‌المسلمین محمدرضا زیبایی‌نژاد، رییس مرکز تحقیقات زن و خانواده، داشته است. او که سال‌هاست در حوزه زنان مشغول …

توضیحات بیشتر »

ادله فقهی نفی صلاحیت زنان برای ریاست جمهوری کامل نیست

ادله فقهی نفی صلاحیت زنان برای ریاست جمهوری کامل نیست

ممکن است فعالیت اجتماعی یا تصدی هرگونه شغل توسط زن شوهردار برخلاف مصالح کلان خانواده تشخیص داده شود و باعث اختلال در مسؤولیت‌های همسری یا مادری باشد. تشخیص این امر در درجه اول با شوهر و در صورت بروز اختلاف با دادگاه است. بدین ترتیب، فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی زن …

توضیحات بیشتر »

جستاری در تاریخ و ادوار فقه سیاسی شیعه

جستاری در تاریخ و ادوار فقه سیاسی شیعه

اگر فقه سیاسی را «آگاهی از احکام شرعیِ رفتار سیاسی مکلف، اعم از حقیقی و حقوقی، بدانیم» می‌توان به تناسب «نوعِ تعامل شیعیان با حکومت»‌های مختلفی که با عنوان حکومت اسلامی تشکیل شده‌اند، برای فقه سیاسی شیعه ادوار مختلفی را تعریف کرد. به گزارش خبرنگار اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین سید جواد …

توضیحات بیشتر »

حق نقد دولت و حاکمیت قابل اسقاط نیست/ تزاحم حق‌ها امری پذیرفته شده است

زبان فقه رایج تکلیف مدار است، اما فقه با حق و حق مداری سر ستیز ندارد

نوبهار حق نقد دولت، حق نقد حاکمیت و حق بر نقد سیاستهای اجتماعی را از مصادیق حق‌های مرتبط با عرصه عمومی و از حق‌های غیر قابل اسقاط عنوان کرد و گفت: این حق در ادبیات دینی ما البته با عنوان امر به معروف و نهی از منکر بیان شده است …

توضیحات بیشتر »

در پرتو پسااسلام‌گرایی، نوعی نایینی‌گرایی جدید در حال رخ‌دادن است

در پرتو پسااسلام‌گرایی، نوعی نایینی‌گرایی جدید در حال رخ‌دادن است

شبکه اجتهاد: حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلی میرموسوی دانشیار علوم سیاسی دانشگاه مفید و رئیس دانشکده علوم سیاسی این دانشگاه است. یادداشت حاضر که مکتوب سخنرانی ایشان است در دهمین همایش سالانه انجمن علوم سیاسی ایران با موضوع «وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر»، پس از ویرایش نهایی دکترمیرموسوی، برای انتشار در …

توضیحات بیشتر »
Real Time Web Analytics Real Time Web Analytics